به نقل از ایسنا؛ گسترش شهر ایلام و ساخت‌وسازهای نیم‌قرن اخیر موجب تخریب تدریجی قنات‌های تاریخی و چشمه‌های باستانی در دشت دیوالا شده است. این شبکه آبی کهن در گذشته علاوه بر تامین آب آشامیدنی و کشاورزی، سرچشمه اصلی رودخانه‌های مرزی منطقه به شمار می‌رفت.
بررسی‌های باستان‌شناسی حاکی از آن است که سکونتگاه‌های کهن منطقه به‌دلیل کمبود روان‌آب‌های سطحی، متکی به حفر کانال‌ها و بهره‌برداری از سفره‌های زیرزمینی بوده‌اند.
حبیب‌الله محمودیان، استاد باستان‌شناسی پیش از تاریخ دانشگاه، گفت:
«شهر ایلام به‌عنوان مرکز استان در گذشته به‌وسیله چشمه‌های پرآب «سراب عطش»، «بی‌بی»، «قل‌قل»، «باخه‌نام»، «هفت‌چشمه»، «بیلور» و قنات‌های «خناخه»، «آزلوار»، «نام‌دنانان»، «کورگه چنار» و «فلاحتی» و... آبیاری می‌شد.»
آب حاصل از پیوستن این چشمه‌ها رود گدارخوش (ویارخوش) را در دشت دیوالا شکل می‌داد که پس از گذر از صالح‌آباد و غرب دشت هیژدانه، از دامنه ارتفاعات مرزی میمک راهی جلگه بین‌النهرین می‌شد. آثار باستانی مستقر در حاشیه این مسیر آبی طی ۵۰ سال اخیر با پیشروی شهرسازی از میان رفته‌اند.
حبیب‌الله محمودیان، استاد باستان‌شناسی دانشگاه، گفت:
«قنات‌های متعددی در دشت دیوالا در ایلام وجود داشته که به‌تدریج در جریان توسعه شهر تخریب شده‌اند، بررسی‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که این منطقه به‌دلیل تراکم جمعیت و نیاز به آب، علاوه بر چشمه‌های مختلف از منابع آب زیرزمینی با حفر کانال‌ها از این نعمت خدادادی استفاده کرده‌اند.»
بقایای سازه‌های آبی و کانال‌های تاریخی علاوه بر ایلام، در مناطقی چون چوار، صالح‌آباد، گلان، امیرآباد، مهران و ناحیه بولی نیز شناسایی شده است.
+عکس کاور تزیینی است.