به نقل از هریتیج دیلی، باستانشناسان در جریان کاوش یک سکونتگاه رومی در مجارستان، تندیس سربی کوچکی از ونوس را کشف کردند که نخستین اثر مذهبی شناساییشده در این محوطه بهشمار میرود. در کنار این تندیس، سکهها، ابزارهای آهنی، سنجاقهای لباس و اشیای دیگری نیز به دست آمده است که تصویری دقیقتر از زندگی روزمره ساکنان این سکونتگاه باستانی ارائه میکنند.
چهارمین فصل کاوش در سکونتگاه رومی
فصل ۲۰۲۶ کاوشهای باستانشناسی در محوطه پیلیشسنتایوان–جنگل هارش، چهارمین فصل پژوهش درباره یک «ویکوس» رومی بود. ویکوس به سکونتگاه یا روستایی گفته میشود که در دوره روم شکل گرفته بود.
این پروژه را بنسه سیمون از گروه باستانشناسی باستان در دانشگاه الته هدایت کرد و دانشجویان باستانشناسی، کارکنان شرکت Archeovertex و شماری از داوطلبان انجمن تاریخ محلی پیلیشسنتایوان، مرکز بازدیدکنندگان پیلیش و انجمن باستانشناسی اجتماعی در آن مشارکت داشتند.
هدف اصلی کاوش امسال، مشخص کردن گستره ساختمانهایی بود که پیشتر در اطراف چشمه هارشاس شناسایی شده بودند. باستانشناسان همچنین تلاش کردند کاربری این بناها و نقش آنها در ساختار سکونتگاه را بهتر مشخص کنند.
تندیس ونوس؛ مهمترین کشف فصل ۲۰۲۶
مهمترین یافته این فصل، تندیس سربی ونوس از نوع «ونوس پودیکا» بود که در جریان بررسی با فلزیاب کشف شد. ونوس، الهه عشق و زیبایی در اسطورهشناسی روم باستان بود و نمونههای پودیکا او را در حالتی نشان میدهند که با دستها بخشهایی از بدن خود را میپوشاند.
اهمیت این کشف فقط به موضوع تندیس محدود نمیشود. باستانشناسان میگویند این شیء نخستین اثر مذهبی شناختهشدهای است که در محدوده ویکوس پیلیشسنتایوان پیدا شده است. ازاینرو، تندیس میتواند سرنخ تازهای درباره باورهای مذهبی و شیوه حضور آیینهای رومی در زندگی ساکنان این سکونتگاه ارائه کند.
در کنار تندیس ونوس، باستانشناسان قطعهای از یک آینه برنزی سرباندود، ابزارهای آهنی، فیبولا یا سنجاقهای رومی برای بستن لباس و چندین سکه نیز پیدا کردند. مجموعه این اشیا نشان میدهد فعالیتهای روزمره ساکنان محوطه بسیار متنوع بوده و هنوز بخشهای زیادی از زندگی آنها در انتظار کشف است.
شواهد تازه از فعالیتهای روزمره ساکنان
کاوش در بخش مسکونی محوطه و اتاق یا حیاط شمالی ساختمانی که با عنوان «ساختمان E» شناخته میشود نیز یافتههای مهمی به همراه داشت.
در این قسمت، باستانشناسان سطحی سنگفرششده را پیدا کردند که شباهت زیادی به سطوحی دارد که در اطراف خانههای شناساییشده قبلی دیده شده بود. پژوهشگران احتمال میدهند این فضا با فعالیتهای اقتصادی یا کارهای روزمره ساکنان ارتباط داشته باشد.
در بخش شمالی محدوده کاوش نیز لایهای دستنخورده از آوار به دست آمد. مقدار قابلتوجهی سفال در این لایه وجود داشت و برخی از ظرفها نیز تقریبا بهطور کامل حفظ شده بودند.
یکی از یافتههای جالب این بخش، یک جفت انبر آهنی سالم بود. قرار گرفتن این ابزار در کنار ظروف سفالی میتواند به باستانشناسان برای درک بهتر کاربری ساختمان و فعالیتهایی که در آن انجام میشد کمک کند.
پژوهشگران اکنون امیدوارند مطالعه مجموعه سفالها، ابزارها و دیگر یافتههای این بخش اطلاعات بیشتری درباره نوع فعالیتهای انجامشده در ساختمان و شیوه زندگی افرادی که در این سکونتگاه زندگی میکردند، فراهم کند.
پژوهش در سکونتگاه رومی ادامه دارد
فصل میدانی سال ۲۰۲۶ در پیلیشسنتایوان به پایان رسیده است، اما بررسی و تحلیل یافتهها همچنان ادامه دارد. باستانشناسان باید اطلاعات بهدستآمده از ساختمانها و اشیای کشفشده را در کنار نتایج فصلهای قبلی قرار دهند تا تصویری دقیقتر از شکلگیری و گسترش این سکونتگاه به دست آورند.
هنوز پرسشهای زیادی درباره کاربری ساختمانهای مختلف، نحوه سازماندهی ویکوس و هویت ساکنان آن باقی مانده است. پژوهشگران امیدوارند سال آینده بار دیگر به پیلیشسنتایوان بازگردند و با ادامه کاوشها، اطلاعات بیشتری درباره زندگی در این سکونتگاه رومی به دست آورند.