به نقل از هریتیج دیلی، باستانشناسان و داوطلبان برای سیزدهمین سال متوالی به کاوش در ویلای رومی بدفورد در انگلستان بازگشتهاند و فصل جدید حفاریها تاکنون دو کشف کمنظیر را به همراه داشته است؛ دو وزنه سربی که میتوانند اطلاعات ارزشمندی درباره تجارت و زندگی روزمره ساکنان این املاک رومی در حدود دو هزار سال پیش ارائه کنند.
این پروژه که هر سال بخشی از تاریخ این ویلای بزرگ را آشکار میکند، امسال تمرکز ویژهای بر فعالیتهای اقتصادی این مجموعه پیدا کرده است؛ زیرا هر دو شیء کشفشده به نظام وزنکشی کالاها در دوران روم باستان ارتباط دارند.
وزنهای که ردپای تجارت را آشکار کرد
یکی از مهمترین یافتههای این فصل، یک وزنه سربی مدور است که احتمال میرود معادل دو «اونس» رومی یا «دوئلا» باشد. وزن این شیء ۵۰٫۴۸ گرم اندازهگیری شده است که فاصله اندکی با وزن استاندارد دو اونس رومی، حدود ۵۴٫۶ گرم، دارد.
این وزنه به شکل صفحهای سربی با برآمدگی در مرکز ساخته شده است؛ برآمدگیای که احتمالا برداشتن آن از روی کفه ترازو را آسانتر میکرد یا بخشی از فرآیند ریختهگری آن بوده است.
باستانشناسان معتقدند چنین وزنهای روی ترازوهای کفهای برای اندازهگیری کالاهایی مانند محصولات کشاورزی، پشم و دیگر اقلام تولیدشده یا معاملهشده در این ویلای بزرگ استفاده میشده است.
هرچند وزن امروزی آن کمی کمتر از استاندارد رومی است، پژوهشگران این اختلاف را نتیجه فرسایش، خوردگی و آسیبهای ناشی از نزدیک به دو هزار سال فعالیتهای کشاورزی و شخمزنی زمین میدانند. همچنین احتمال دارد برخی وزنهها برای ترازوهای خاص هر املاک تنظیم شده باشند.
کشف دوم، معمای تازهای ایجاد کرد
چندی بعد، تیم حفاری دومین وزنه سربی را نیز پیدا کرد؛ کشفی که به گفته اعضای پروژه، پس از سالها انتظار برای یافتن چنین اشیایی، کاملا غیرمنتظره بود.
این نمونه حدود ۲۸٫۵۶ گرم وزن دارد و احتمالا معادل یک اونس رومی است؛ عددی که به استاندارد نظری ۲۷٫۳ گرمی بسیار نزدیک است.
برخلاف نمونه نخست، این وزنه ساختاری توپر دارد و لبهای برجسته با ارتفاع حدود پنج میلیمتر آن را احاطه کرده است. اما جذابترین ویژگی آن، نقش حکشدهای است که به شاخه نخل شباهت دارد.
نقش نخل چه معنایی داشت؟
شاخه نخل در جهان روم باستان نمادی شناختهشده از پیروزی، موفقیت و خوشیمنی بود و روی سکهها، جواهرات و اشیای مختلف دیده میشد.
با این حال، حضور این نقش روی یک وزنه تجاری پرسشهای تازهای را مطرح کرده است. این علامت ممکن است نشاندهنده مالکیت، تأیید رسمی وزن، یا نوعی علامت اداری برای کنترل کالاها باشد. از سوی دیگر، دقت وزن این شیء نشان میدهد که برای اندازهگیری دقیق ساخته شده و احتمالا در معاملات یا کنترل کالاهای این املاک نقش مهمی داشته است. پژوهشگران تأکید میکنند که تعیین معنای دقیق این نقش به بررسیهای بیشتر نیاز دارد.
ویلایی که تنها محل سکونت نبود
کشف این دو وزنه بار دیگر نشان میدهد که ویلاهای بزرگ رومی صرفا خانههایی مجلل نبودند، بلکه مراکزی برای تولید، انبارداری و دادوستد محسوب میشدند.
ابزارهای وزنکشی در چنین مجموعههایی برای اندازهگیری محصولات کشاورزی، تقسیم جیرهها، مدیریت منابع و مبادله کالاهای ارزشمند اهمیت زیادی داشتند. به همین دلیل، این اشیای کوچک میتوانند تصویری روشنتر از نحوه اداره اقتصاد یک املاک بزرگ در دوران روم ارائه دهند.
کاوشها ادامه دارد
حفاریهای سال ۲۰۲۶ تا ماه اکتبر ادامه خواهد داشت و باستانشناسان امیدوارند یافتههای تازهای نیز از زیر خاک بیرون بیاید.
به باور پژوهشگران، کشف این دو وزنه تنها اطلاعاتی درباره ساختمانهای ویلای بدفورد ارائه نمیکند، بلکه بخشی از داستان زندگی روزمره مردمی را روایت میکند که حدود دو هزار سال پیش در این مجموعه زندگی، کار و تجارت میکردند؛ از وزنکردن محصولات و مدیریت ذخایر گرفته تا آمادهسازی کالاها برای دادوستد.