به نقل از هریتیج دیلی، باستانشناسان در جنوب تیرول ایتالیا بقایای یک سکونتگاه بزرگ از عصر آهن را کشف کردهاند که بیش از ۳۰ خانه را دربرمیگیرد. این روستا حدود ۲٬۵۰۰ سال قدمت دارد و یافتههای بهدستآمده از آن، تصویری کمسابقه از زندگی روزمره، فعالیتهای اقتصادی و روابط اجتماعی ساکنان یک جامعه کوهستانی در دره پوستر ارائه میدهد.
این سکونتگاه در منطقه گالگِنبیخل در نزدیکی نیدراسن کشف شده است؛ جایی که باستانشناسان از فوریه ۲۰۲۶ و پیش از ساخت جادهای جدید برای دسترسی به مناطق آنتولز و اولانگ مشغول کاوش هستند. حفاریها اکنون به مراحل پایانی نزدیک شدهاند و پژوهشگران در جریان آن بقایای بیش از ۳۰ خانه، سفال، ابزار، استخوان حیوانات و شواهدی از فعالیتهای فلزکاری پیدا کردهاند.
روستایی متعلق به ۲٬۵۰۰ سال پیش
بررسیهای اولیه قدمت این سکونتگاه را به فاصله زمانی حدود ۸۰۰ تا ۵۰۰ پیش از میلاد نسبت میدهند؛ دورهای که در آن جوامع عصر آهن در مناطق آلپی گسترش یافته بودند. اداره باستانشناسی جنوب تیرول اعلام کرده است که این نخستینبار است که سکونتگاهی از عصر آهن با چنین ابعادی بهصورت نظاممند در این استان بررسی میشود.
گستردگی بقایای معماری در کنار تعداد و تنوع اشیای کشفشده، امکان بررسی بخشهای مختلف زندگی ساکنان را فراهم کرده است. باستانشناسان اکنون میتوانند نهتنها درباره شکل سکونتگاه، بلکه درباره کارهایی که مردم در خانهها انجام میدادند و منابعی که برای زندگی در اختیار داشتند نیز اطلاعات بیشتری به دست آورند.
شواهدی از بافندگی، کشاورزی و فلزکاری
در میان یافتههای گالگنبیخل ابزارهایی دیده میشود که برای ریسندگی و بافندگی به کار میرفتند. همچنین شواهدی از کار با برنز در محوطه پیدا شده است. سنگهای آسیاب نیز نشان میدهند ساکنان روستا دانههای غلات را در محل سکونت خود آسیاب میکردند.
استخوانهای حیوانات نیز اطلاعات مهمی درباره رژیم غذایی و اقتصاد جامعه ارائه میدهند. در میان بقایای جانوری، استخوان گاو فراوانتر از بسیاری از گونههای دیگر بوده است. باستانشناسان احتمال میدهند این موضوع میتواند نشانه برخورداری نسبی ساکنان از منابع غذایی و دامداری مناسب باشد.
ترکیب این یافتهها تصویری از جامعهای ارائه میدهد که فعالیتهای مختلفی را در داخل سکونتگاه انجام میداد؛ از تهیه و فرآوری مواد غذایی گرفته تا تولید ابزار، کار با فلز و ساخت منسوجات.
روستایی که با جهان بیرون ارتباط داشت
گالگنبیخل تنها یک جامعه منزوی در میان کوهستانهای آلپ نبود. موقعیت آن در دره پوستر، امکان ارتباط با مناطق اطراف را فراهم میکرد و شواهد باستانشناسی نشان میدهد ساکنان آن با جوامعی در منطقه ونتو در شمالشرقی ایتالیا نیز ارتباط داشتند.
این ارتباط میتواند نشانه رفتوآمد، مبادله کالا یا ارتباطهای گستردهتر میان جوامع عصر آهن باشد. به این ترتیب، یافتههای گالگنبیخل نشان میدهند ساکنان مناطق کوهستانی با وجود فاصله از مراکز مهم، بخشی از شبکههای ارتباطی گستردهتر منطقه بودند.
محل دفن نوزادان در قلب روستا
یکی از قابلتوجهترین یافتههای محوطه، گورستان کوچکی در داخل سکونتگاه است که تنها نوزادان در آن دفن شدهاند. این کودکان برخلاف برخی تدفینهای رایج در منطقه، سوزانده نشده بودند و بقایای آنها مستقیما درون روستا دفن شده است.
این شیوه با آنچه باستانشناسان در گورستان عصر آهن ویندشنور، در نزدیکی همین منطقه، مشاهده کردهاند تفاوت دارد. در آن گورستان، سوزاندن مردگان رواج داشته است. تفاوت میان این دو شیوه تدفین میتواند نشاندهنده وجود سنتی متفاوت برای دفن نوزادان باشد.
پژوهشگران احتمال میدهند جامعه گالگنبیخل برای کودکان خردسال رسم تدفین متفاوتی داشته و آنها را به شیوهای جدا از سایر اعضای جامعه به خاک میسپرده است. این موضوع میتواند اطلاعات تازهای درباره جایگاه اجتماعی و آیینهای مربوط به مرگ در جوامع عصر آهن ارائه دهد.
مرگومیر بالای کودکان
گورهای نوزادان همچنین یادآور شرایط دشوار زندگی در آن دوره هستند. برآوردهای باستانشناختی نشان میدهند میزان مرگومیر کودکان در جوامع آن زمان بسیار بالا بوده و حدود ۲۰ تا ۳۵ درصد از کودکان ممکن بود نخستین سال زندگی خود را پشت سر نگذارند.
البته تعداد گورهای کشفشده بهتنهایی نمیتواند میزان دقیق مرگومیر در گالگنبیخل را مشخص کند، اما این یافتهها در کنار سایر شواهد میتوانند به پژوهشگران کمک کنند شرایط زندگی و الگوهای جمعیتی جامعه را بهتر بررسی کنند.
پنجرهای به زندگی جوامع آلپی عصر آهن
سکونتگاه گالگنبیخل در کنار گورستان ویندشنور، منطقه نیدراسن را به یکی از نقاط مهم برای مطالعه جوامع عصر آهن در منطقه آلپ تبدیل کرده است. وجود خانههای متعدد، ابزارهای خانگی، شواهد صنایع دستی، بقایای حیوانات و تدفینهای درون سکونتگاه، مجموعهای کمنظیر از اطلاعات را در اختیار باستانشناسان قرار میدهد.
این یافتهها کمک میکنند زندگی مردم در فاصله ۸۰۰ تا ۵۰۰ پیش از میلاد فقط از طریق اشیای پراکنده یا گورستانها بررسی نشود، بلکه ساختار یک جامعه و فعالیتهای روزمره آن نیز بهتر شناخته شود. از نحوه سکونت و تهیه غذا گرفته تا صنایع دستی، دامداری و ارتباط با جوامع دورتر، بخشهای مختلف زندگی ساکنان این روستای باستانی اکنون در برابر چشم پژوهشگران قرار گرفته است.
کشف گالگنبیخل همچنین نشان میدهد بخشهایی از گذشته جنوب تیرول هنوز زیر چشمانداز امروزی پنهان ماندهاند. یک پروژه عمرانی برای ساخت جاده، اینبار به کاوشی باستانشناختی انجامید که بخشی از یک فصل مهم تاریخ منطقه را پس از حدود ۲٬۵۰۰ سال آشکار کرد.