به نقل از هریتیج دیلی، در جریان عملیات ساختمانی در شهر ووچواوک لهستان، مجموعهای کمنظیر از نزدیک به ۴۰۰ شیء تاریخی کشف شده است که باستانشناسان آن را یکی از مهمترین یافتههای شهری سالهای اخیر میدانند. این گنجینه شامل جواهرات طلا، اشیای نقرهای، ساعت، ارزهای خارجی و آثار مرتبط با جامعه یهودیان شهر است و تصویری تازه از زندگی ساکنان این منطقه در حدود یک قرن پیش ارائه میکند.
گنجینهای که ماهها پنهان ماند
این گنجینه در نزدیکی تقاطع خیابانهای تومسکا و سوم مایا کشف شد؛ اما با وجود آنکه عملیات کشف در آوریل ۲۰۲۶ انجام شده بود، مقامهای لهستان تا ۲۱ سپتامبر جزئیات آن را منتشر نکردند تا مسائل حقوقی و انتقال آثار برای حفاظت تخصصی را سامان دهند.
پژوهشگران تاکنون نزدیک به ۴۰۰ شیء را از محل خارج کردهاند؛ مجموعهای که علاوه بر اشیای ساختهشده از طلا و نقره، دلار، روبل، قطعات شمعدانهای نقرهای، ظروف غذاخوری، ساعت و آثار مذهبی یهودیان را نیز در بر میگیرد. باستانشناسان معتقدند این مجموعه هنوز بهطور کامل مرمت و بررسی نشده است و احتمال دارد اطلاعات بیشتری درباره صاحبان، قدمت دقیق و نحوه پنهان شدن آن به دست آید.
پنجرهای به گذشته چندفرهنگی شهر
یادویگا لواندوفسکا، سرپرست کاوشهای باستانشناسی، میگوید تیم پژوهشی هرگز انتظار چنین کشفی را نداشت. به گفته او، بیرون آوردن این آثار نتیجه تلاش فشرده گروهی بود و اکنون این مجموعه فرصتی فراهم کرده است تا بخشی از تاریخ ساکنان ووچواوک در حدود صد سال پیش دوباره بازسازی شود.
او همچنین تأکید کرد که یافتههای جدید، دورهای بسیار غنی و چندفرهنگی از تاریخ شهر را آشکار میکنند؛ دورانی که حضور همزمان اشیای ارزشمند، ارزهای خارجی و آثار مرتبط با جامعه یهودیان، تصویری پیچیدهتر از گذشته این شهر ارائه میدهد.
کشفی که به گنج محدود نمیشود
کاوشهای این محوطه فقط به گنجینه قرن بیستم محدود نشده است. باستانشناسان در همین پروژه بقایای سازههای تاریخی، چاههای چوبی و سفالینههایی نیز کشف کردهاند که برخی از آنها به دوره دوم بنیانگذاری شهر پس از سال ۱۳۳۹ میلادی مربوط میشوند. بررسی چوبهای باقیمانده نیز اطلاعات تازهای درباره توسعه ووچواوک در دوران قرون وسطی در اختیار پژوهشگران قرار داده است.
لواندوفسکا میگوید این کاوش بار دیگر نشان داد که باستانشناسی شهری تا چه اندازه میتواند غیرقابل پیشبینی باشد؛ زیرا پژوهشگران در آغاز هیچ نشانهای از وجود چنین مجموعهای در زیر بافت مدرن شهر نداشتند.
سرنوشت گنجینه چه خواهد شد؟
بر اساس قوانین لهستان، اشیای کشفشده اکنون به خزانه دولت تعلق دارند؛ اما مقامهای مسئول امیدوارند پس از پایان مرمت و مطالعات تخصصی، این گنجینه دوباره به ووچواوک بازگردد تا مردم شهر بتوانند آن را از نزدیک ببینند.
پژوهشگران در مرحله بعد با بررسی دقیق هر یک از اشیا تلاش خواهند کرد مشخص کنند این مجموعه دقیقا چه زمانی گردآوری شده، چرا پنهان شده است و چه کسانی مالک آن بودهاند. پاسخ به این پرسشها میتواند یکی از جذابترین فصلهای تاریخ معاصر ووچواوک را روشنتر کند.