به نقل از هریتیج دیلی؛ باستان‌شناسان در محوطه باستانی تل‌الیهودیه در استان قلیوبیه مصر، مجموعه‌ای از آرامگاه‌های صخره‌ای کم‌سابقه را در زیر بقایای یک اردوگاه نظامی رومی کشف کرده‌اند؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد این محوطه طی چندین دوره تاریخی، از آیین‌های تدفین مصر باستان تا استقرار نیروهای رومی، همچنان مورد استفاده قرار داشته است.

این کشفیات در جریان ادامه کاوش‌ها در شرق دلتا‌ی نیل و با هدایت وزارت گردشگری و آثار باستانی مصر به دست آمده است.

آرامگاه‌هایی کمیاب در دلتا‌ی نیل

تل‌الیهودیه از دیرباز یکی از محوطه‌های مهم باستان‌شناسی شمال مصر به شمار می‌رود، اما کشف آرامگاه‌های صخره‌ای در این منطقه اهمیت ویژه‌ای دارد. برخلاف بسیاری از مناطق سنگی مصر، خاک رسی دلتا معمولاً امکان ساخت چنین آرامگاه‌هایی را فراهم نمی‌کند و به همین دلیل نمونه‌های مشابه در این بخش از کشور بسیار محدود هستند.

به گفته مسئولان شورای عالی آثار باستانی مصر، این آرامگاه‌ها می‌توانند اطلاعات تازه‌ای درباره شیوه‌های تدفین و تحول آیین‌های خاکسپاری در شرق دلتا طی دوره‌های مختلف ارائه کنند.

بررسی آثار به‌دست‌آمده از داخل آرامگاه‌ها نیز نشان می‌دهد این گورستان در واپسین دوره‌های تاریخ مصر باستان شکل گرفته و برای مدت طولانی مورد استفاده قرار داشته است.

دو سبک متفاوت از معماری تدفینی

کاوشگران در این محوطه دو الگوی اصلی از معماری آرامگاه‌های صخره‌ای را شناسایی کرده‌اند که هر کدام شیوه‌ای متفاوت برای دسترسی به فضای تدفین دارند.

نخستین نوع از یک راه‌پله تشکیل شده که به تالاری زیرزمینی می‌رسد و چاه‌های تدفین در دو سوی آن قرار گرفته‌اند. نوع دوم نیز دارای یک چاه مستطیل‌شکل است که به دو اتاق تدفین منتهی می‌شود.

باستان‌شناسان می‌گویند این طراحی‌ها در استان قلیوبیه و به‌طور کلی در دلتا‌ی نیل بسیار کم‌سابقه هستند. هرچند نمونه‌های مشابهی از آرامگاه‌های صخره‌ای در اسکندریه، از جمله مجموعه معروف کوم‌الشقافه، و برخی مناطق ساحلی شمال مصر شناخته شده‌اند، اما حضور آن‌ها در این بخش از دلتا اهمیت ویژه‌ای دارد.

اردوگاه رومی روی لایه‌های باستانی

در لایه‌های بالاتر محوطه، کاوش‌ها روی بقایای یک اردوگاه نظامی رومی نیز ادامه دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد تل‌الیهودیه پس از پایان دوره استفاده از آرامگاه‌ها نیز جایگاه راهبردی خود را حفظ کرده است.

هم‌پوشانی این لایه‌های باستانی نشان می‌دهد محوطه بارها در طول تاریخ دگرگون شده و هر دوره کاربری تازه‌ای پیدا کرده است.

Ministry of Tourism & Antiquities

تل‌الیهودیه پیش‌تر نیز به دلیل ارتباط با دوره هیکسوس‌ها شناخته می‌شد؛ زمانی که اردوگاهی بزرگ در این منطقه ساخته شد. پس از آن نیز فعالیت انسانی در دوره‌های یونانی و رومی ادامه یافت و محوطه به بخشی از شبکه دفاعی و نظامی منطقه تبدیل شد.

محوطه‌ای با هزاران سال تاریخ

ترکیب آرامگاه‌های صخره‌ای، اشیای تدفینی و بقایای سازه‌های نظامی، تصویری روشن‌تر از نقش متغیر تل‌الیهودیه در طول هزاران سال ارائه می‌دهد؛ از مکانی برای آیین‌های خاکسپاری گرفته تا پایگاهی با اهمیت نظامی در دوره روم.

مقام‌های آثار باستانی مصر معتقدند این کشفیات بار دیگر اهمیت راهبردی این محوطه را نشان می‌دهد و ثابت می‌کند تل‌الیهودیه یکی از معدود مکان‌هایی است که لایه‌های متوالی تاریخ مصر را از دوران باستان تا دوره‌های بعدی، در کنار یکدیگر حفظ کرده است.