بهنقل از هریتیج دیلی، یک فرد علاقهمند به فلزیابی در جنوب فنلاند به گنجینهای کمنظیر از عصر وایکینگها دست پیدا کرده است که بزرگترین گنجینه سکههای نقره این دوره در تاریخ کشور به شمار میرود. این کشف در نزدیکی روستای کلیسایی سیسما انجام شد و اکنون میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره تجارت، ثروت و ارتباطات وایکینگها در شمال اروپا ارائه کند.
این گنجینه سوم سپتامبر ۲۰۲۶ توسط «کاله لاپینن»، یک فلزیاب آماتور، پیدا شد. تنها یک روز بعد، باستانشناسان عملیات بررسی و برداشت آثار را در محل آغاز کردند.
چهار و نیم کیلو نقره زیر خاک
این گنجینه به اواخر عصر آهن تعلق دارد؛ دورهای که عصر وایکینگها را نیز در بر میگیرد. وزن مجموعه حدود چهار و نیم کیلوگرم برآورد شده است، اما هنوز تعداد دقیق سکهها مشخص نیست. کارشناسان باید ابتدا همه قطعات را تمیز، از یکدیگر جدا و ثبت کنند؛ با این حال، برآورد اولیه نشان میدهد این مجموعه شامل هزاران سکه نقره است.
سن دقیق گنجینه و ترکیب کامل آن نیز پس از پایان مراحل مرمت و بررسیهای تخصصی مشخص خواهد شد.
دو ظرف کاهی و معمایی که هنوز حل نشده است
یکی از عجیبترین ویژگیهای این کشف، نحوه دفن آن است. برخلاف بسیاری از گنجینههای مشابه که در یک محل پنهان شدهاند، این مجموعه در دو ظرف ساختهشده از کاه قرار داشت که حدود ۴۵ سانتیمتر زیر زمین دفن شده بودند.
دو ظرف در میان سنگها و با فاصله تقریبی ۱۲ متر از یکدیگر قرار داشتند؛ موضوعی که پرسشهای تازهای درباره نحوه پنهان کردن این ثروت ایجاد کرده است.
علاوه بر سکهها، چند شیء نقرهای دیگر نیز از زیر خاک بیرون آمد؛ از جمله تکهای نقره، یک دستبند، یک بست فلزی و یک مهره تزئینی.
باقی ماندن آثار ظرفهای کاهی میتواند سرنخهای ارزشمندی درباره شیوه پنهانسازی این گنجینه در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
رکوردی که پس از ۱۳۱ سال شکسته شد
تا پیش از این، بزرگترین گنجینه سکههای عصر وایکینگ در فنلاند مجموعهای بود که سال ۱۸۹۵ در منطقه نوسیاینن کشف شد. آن گنجینه حدود هزار و ۷۰۰ سکه و اشیای دیگر داشت و وزن کل آن به حدود دو و دو دهم کیلوگرم میرسید.
اما گنجینه تازه کشفشده در سیسما تنها با وزن سکههایش، بیش از دو برابر رکورد قبلی است؛ موضوعی که اهمیت آن را برای پژوهشهای باستانشناسی چند برابر میکند.
چرا این سکهها اهمیت دارند؟
گنجینههای سکه برای باستانشناسان چیزی فراتر از اشیای ارزشمند هستند. هر سکه میتواند محل ضرب، زمان تولید و مسیر جابهجایی فلزات گرانبها را آشکار کند و شبکههای تجاری عصر وایکینگ را بازسازی کند.
زمانی که متخصصان منشأ هر سکه را شناسایی کنند، شاید بتوان فهمید این نقرهها از کدام سرزمینها وارد شمال اروپا شدهاند و چه ارتباطی میان جوامع مختلف وایکینگی و دیگر مناطق قاره وجود داشته است.
مرحله بعدی؛ شمارش هزاران سکه
کارشناسان اکنون وارد حساسترین مرحله تحقیق شدهاند؛ فرایندی که شامل پاکسازی، جداسازی، شناسایی و ثبت تکتک سکهها است.
نتایج این بررسیها نهتنها اندازه واقعی گنجینه را مشخص خواهد کرد، بلکه شاید پاسخ این پرسش را هم روشن کند که چه کسی، چه زمانی و به چه دلیلی یکی از بزرگترین ذخایر نقره عصر وایکینگ را در زیر خاک پنهان کرده است.