بهنقل از هریتیج دیلی؛ حفاریهای باستانشناسی در روستای هاتنز آمبو (Huttons Ambo) در شمال یورکشایر، لایههایی از تاریخ را آشکار کرده است که از عصر برنز تا جنگ جهانی دوم امتداد دارند. در جریان فصل کاوش تابستان ۲۰۲۶، پژوهشگران به بقایای یکی از بزرگترین ساختمانهای قرون وسطایی کشفشده در این روستا، یک تبر عصر برنز، وزنهای متعلق به دوره وایکینگها و شواهدی از حضور نیروهای متفقین پیش از عملیات دیدی دست یافتند.
این پروژه که برای چهارمین سال متوالی با هدایت سازمان Ethos Heritage CIC و همکاری گروه تاریخ محلی هاتنز آمبو برگزار شد، بیش از ۷۰ داوطلب از بریتانیا، اروپا، آمریکا، استرالیا و ساکنان محلی را گرد هم آورد؛ از کهنهسربازان گرفته تا اعضای نیروهای امدادی و افسران زندان.
ساختمانی که از شکوه قرون وسطی خبر میدهد
مهمترین کشف فصل امسال، ساختمانی سنگی با ابعاد تقریبی چهار در سه متر بود که در یکی از ترانشههای اصلی حفاری نمایان شد. دیوارهای باقیمانده، کف بنا و دیگر اجزای معماری نشان میدهد این سازه تنها یک ساختمان معمولی نبوده و احتمالا جایگاهی مهم در زندگی روستا داشته است.
بررسیهای اولیه حاکی از آن است که این بنا به فعالیتهای سازمانیافته کشاورزی یا اداری تعلق داشته و شاید یکی از ساختمانهای شاخص روستا در قرون دوازدهم و سیزدهم میلادی بوده باشد.
حفاری داخل و اطراف ساختمان نیز بیش از پنج کیلوگرم سفال مربوط به همین دوره، همراه با استخوانهای حیوانات قصابیشده را آشکار کرد؛ یافتههایی که نشان میدهد این محل برای مدت طولانی مورد استفاده قرار گرفته است.
ردپای زندگی روزمره در دل خاک
در ترانشه دیگری، باستانشناسان چندین گودال متعلق به قرن دوازدهم را کشف کردند که سفالهای محلی مشابه آثار بهدستآمده از ساختمان اصلی در آنها یافت شد. هنوز مشخص نیست این گودالها برای نگهداری مواد، دفع زباله یا فعالیتهای کوچک صنعتی استفاده میشدهاند و پاسخ نهایی به بررسیهای آزمایشگاهی وابسته است.
مجموع این یافتهها تصویری از جامعهای فعال و سازمانیافته در دوران قرون وسطی ارائه میدهد؛ روستایی که ظاهرا فراتر از یک سکونتگاه ساده کشاورزی عمل میکرده است.
نشانههای جنگ جهانی دوم زیر خاک روستا
لایههای بالاتر خاک نیز داستان دیگری را روایت میکنند. کاوشگران مقدار قابلتوجهی تجهیزات نظامی متعلق به سالهای ۱۹۴۳ و ۱۹۴۴ پیدا کردند که به حضور نیروهای فرانسوی آزاد، لهستانی، آمریکایی و بریتانیایی در منطقه ارتباط دارد.
سگک کمربند، نشان کلاه، دکمههای یونیفرم، قطعات تجهیزات و اشیای شخصی از جمله یافتههایی هستند که نشان میدهند این روستا پیش از حمله متفقین به فرانسه در ژوئن ۱۹۴۴، به یکی از مراکز آمادهسازی نیروها تبدیل شده بود.
تبری که شاید برای خدایان دفن شده باشد
یکی از چشمگیرترین کشفیات امسال، تبری متعلق به عصر برنز بود که قدمتش به حدود ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۵۰۰ سال پیش از میلاد میرسد؛ اما آنچه این شیء را ویژه میکند، فقط قدمت آن نیست. باستانشناسان معتقدند محل کشف و وضعیت این تبر احتمال دفن عمدی آن را بهعنوان پیشکش آیینی مطرح میکند؛ رسمی که در عصر برنز بریتانیا سابقهای شناختهشده دارد و طی آن اشیای فلزی ارزشمند در رودخانهها، تالابها یا مکانهای مهم دفن میشدند.
هرچند انگیزه دقیق این آیینها هرگز با قطعیت مشخص نخواهد شد، این کشف پرسشهای تازهای درباره اهمیت این چشمانداز هزاران سال پیش از شکلگیری روستای قرون وسطایی ایجاد کرده است.
یادگاری از دوران وایکینگها
در میان یافتههای حفاری، یک وزنه متعلق به دوره وایکینگها نیز به دست آمد؛ شیئی که میتواند به فعالیتهای تجاری، مبادلات یا صنایع دستی در آن دوره ارتباط داشته باشد.
در کنار سفالهای رومی، ساختمانهای قرون وسطایی، تجهیزات جنگ جهانی دوم و آثار سده بیستم، این وزنه نشان میدهد این منطقه طی هزاران سال بهطور پیوسته محل حضور و فعالیت انسان بوده است.
روستایی که مردمش تاریخ را از دل خاک بیرون کشیدند
یکی از ویژگیهای متفاوت این پروژه، نقش پررنگ جامعه محلی در اجرای آن است. همکاری ساکنان روستا با باستانشناسان حرفهای باعث شده است داوطلبان، دانشجویان و پژوهشگران از کشورهای مختلف کنار هم کار کنند و در عین حال، مردم منطقه نیز در شناخت میراث تاریخی خود سهیم شوند.
«ریانا فوگلز»، مدیر حفاری، میگوید چنین پروژههایی فقط گذشته را آشکار نمیکنند، بلکه هویت و حس تعلق جامعه محلی را نیز تقویت میکنند.
داستانی که هنوز تمام نشده است
بررسی آزمایشگاهی یافتههای فصل ۲۰۲۶ همچنان ادامه دارد و پژوهشگران انتظار دارند نتایج نهایی، اطلاعات بیشتری درباره تحول این چشمانداز از عصر برنز، دوران وایکینگها، قرون وسطی و حتی جنگ جهانی دوم در اختیارشان بگذارد.
به این ترتیب، روستای کوچک هاتنز آمبو حالا به یکی از نمونههای کمنظیر تبدیل شده است که در آن میتوان سه هزار سال تاریخ انسان را تنها با کنار زدن چند لایه خاک دنبال کرد.