بهنقل از Condé Nast Traveler، سفرهای مبتنی بر صنایعدستی در حال گسترش است و مسافران بیش از گذشته به تجربه مستقیم هنرها و مهارتهای سنتی در مقصد علاقه نشان میدهند. در این سفرها، بازدید از کارگاهها، آشنایی با صنعتگران و یادگیری بخشی از فرایند تولید، جایگاه مهمی در برنامه سفر پیدا کرده است.
این روند را میتوان در برنامههای تازه شرکتهای گردشگری و مجموعههایی دید که سفر را با صنایعدستی، طراحی و میراث فرهنگی پیوند میدهند. یکی از نمونههای اخیر، مستند Handmade Future به کارگردانی کریستن دیکرسون، همبنیانگذار مجموعه Artist & Nomad است که زندگی و فعالیت صنعتگران را در نقاط مختلف جهان دنبال میکند.
در این مستند، از سفالگران کنیا و بافندگان یک تعاونی زنان در کوهستانهای اطلس مراکش تا صنعتگران چاپ پارچه در باگرو هند به تصویر کشیده شدهاند. Artist & Nomad قصد دارد در سال ۲۰۲۷ سفرهایی به کنیا، مراکش و اوآخاکا برگزار کند تا مسافران را به خانهها و کارگاههای برخی از همین صنعتگران ببرد.
دیکرسون صنایعدستی را تنها یک منبع درآمد نمیداند و بر نقش آن در حفظ هویت فرهنگی و پیوندهای اجتماعی جوامع محلی تاکید دارد. همین نگاه در برنامههای جدید این مجموعه نیز دیده میشود؛ سفرهایی که بهجای محدود شدن به تماشای محصولات، ارتباط مستقیم با سازندگان و محیطی را که این هنرها در آن شکل گرفتهاند، در مرکز تجربه قرار میدهند.
در چین، ییران دوان، بنیانگذار Yi Crafts و از اعضای قوم بای، برنامه سفرهای خود در زادگاهش، دالی، را توسعه داده است. این سفرها که پیشتر بیشتر بر منسوجات تمرکز داشتند، اکنون به سراغ برخی از صنایعدستی کمتر شناختهشده استان یوننان میروند؛ از کندهکاری روی چوب در شهر کوهستانی شاکسی گرفته تا تولید کاغذ از پوست درخت که در روستای بایشا توسط کاهنان قوم ناکسی انجام میشود.
شرکت Thread Caravan نیز مجموعهای از سفرهای تازه را با محوریت سنتهای صنایعدستی معرفی کرده است. یکی از این برنامهها به پرتغال میرود و بر سنت بافت الیاف اسپارتو تمرکز دارد. در برنامههای دیگر، میراث پشم در ایسلند و تلاش برای حفظ گونههای بومی و سنتی پنبه در مکزیک بررسی میشود.
در مصر، شرکت Majestic Disorder Travels سفری طراحی کرده که بازدید از اهرام را با حضور در کارگاههای سفالگری و بافندگی ترکیب میکند. این شرکت برای سال ۲۰۲۷ نیز برنامهای در برزیل دارد که غذا، موسیقی و منسوجات شهرهای ساحلی گواروجا و سانتوس را محور سفر قرار میدهد.
ژاپن نیز یکی از مقاصد مهم این جریان است. مجموعه مهماننوازی Maana در کیوتو، چند خانه سنتی بازسازیشده را در اختیار مسافران قرار داده که در طراحی و فضای داخلی آنها، صنایعدستی ژاپنی جایگاه ویژهای دارد. این خانهها در کنار اقامت، میزبان برنامههای مرتبط با سفالگری و طراحی نیز هستند.
یکی از سنتهایی که در این مجموعه معرفی میشود، فوکیاوروشی، شیوهای قدیمی در هنر لاککاری ژاپنی است. Maana قرار است در دسامبر امسال چهارمین ملک خود با نام Maana Annex را نیز افتتاح کند.
در گواتمالا، مولی بری، بنیانگذار برند نساجی Luna Zorro، یک مهمانخانه دو اتاقه در مرکز آنتیگوا راهاندازی کرده که در طراحی آن از منسوجات دستبافت، سرامیک، آثار چوبی و تجهیزات روشنایی ساختهشده توسط هنرمندان محلی استفاده شده است. این مکان علاوه بر پذیرایی از مسافران، محل اقامت هنرمندان و برگزاری دورههای آموزشی در کارگاه نزدیک مجموعه است.
بری قصد دارد در سال آینده سفرهای Luna Zorro را به مراکش، مکزیک و اسپانیا نیز گسترش دهد. به گفته او، بخشی از مسافران امروز به دنبال شناخت عمیقتر فضای خلاقانه و فرهنگی مقصد هستند و صنایعدستی میتواند یکی از مستقیمترین مسیرها برای رسیدن به چنین تجربهای باشد.
گسترش این برنامهها نشان میدهد صنایعدستی در حال تبدیل شدن به یکی از عناصر جدی سفرهای فرهنگی است. در این مدل، مسافر تنها محصول نهایی را نمیبیند؛ بلکه با صنعتگر، محل تولید و مهارتی که نسلبهنسل منتقل شده است، آشنا میشود. از بافندگی و سفالگری گرفته تا رنگرزی، کاغذسازی و کار با چوب، هرکدام میتوانند بخشی از روایت یک مقصد را در اختیار گردشگر قرار دهند.