بهنقل از هریتیج دیلی؛ باستانشناسان مصری در نخستین فصل کاوش در بخش غربی گورستان باستانی بوباستئون در سقاره، به کشفی کمسابقه دست یافتهاند؛ مقبره یکی از مقامهای بلندپایه پادشاهی کهن در کنار شبکهای گسترده از چاههای تدفین که صدها سال در دورههای مختلف دوباره مورد استفاده قرار گرفته بودند.
این آرامگاه متعلق به ساخنتیو-بتاح، یکی از مقامهای ارشد دربار مصر باستان است؛ فردی که کتیبههای هیروگلیف روی اشیای آیینی و دروازه دروغین مقبره، هویت و مقامهای او را آشکار کردهاند.
اشیایی که بعد از هزاران سال سر جای خود مانده بودند
یکی از مهمترین بخشهای این کشف، بقایای نیایشگاه تدفینی مقبره است؛ جایی که دروازه دروغین هنوز در محل اصلی خود قرار داشت و مجموعهای کامل از اشیای آیینی درست مقابل آن دیده میشد.
این مجموعه شامل میز نذری، ابزارهای آیینی، حوضچه تطهیر، ظرفهای سنگی و حصیری است که همگی در جای اولیه خود باقی ماندهاند؛ موضوعی که به گفته باستانشناسان فرصت کمنظیری برای بازسازی آیینهای تدفین دوران پادشاهی کهن فراهم میکند.
صاحب مقبره چه کسی بود؟
کتیبههای هیروگلیف نشان میدهند ساخنتیو-بتاح از نزدیکترین افراد به دستگاه سلطنت بوده و مجموعهای از مهمترین سمتهای اداری را برعهده داشته است؛ از جمله:
- مباشر سلطنتی
- ناظر همه پروژههای پادشاه
- مسئول اسناد سلطنتی
- نگهبان اسرار دربار
- کاهن الهه ماعت
- سرپرست کتابخانه سلطنتی
چنین عنوانهایی نشان میدهد او جایگاهی بسیار نزدیک به فرعون داشته است.
شبکهای از چاههای تدفین زیر سقاره
کاوشها تنها به یک آرامگاه محدود نشد. باستانشناسان مجموعهای از چاههای تدفین بههمپیوسته را کشف کردند که در آنها بقایای انسانی، تابوتهای تزئینشده، تدفینهای سنگی و آثار متعدد از دورههای متأخر مصر باستان پیدا شده است.
در میان یافتهها، بیش از ۱۰۰ مجسمه اوشابتی نیز دیده میشود؛ پیکرههای کوچکی که مصریان باستان باور داشتند در جهان پس از مرگ به جای صاحب قبر کار خواهند کرد. همچنین یک تندیس چوبی به شکل شاهین، چندین تدفین سنگی دستنخورده و مجموعهای از سفالینههای باستانی از این شبکه بیرون آمده است.
رد پای سارقان باستانی
بررسیهای اولیه نشان میدهد برخی از چاههای تدفین در دوران باستان غارت شدهاند. باستانشناسان مسیرهایی را شناسایی کردهاند که احتمالا سارقان هزاران سال پیش برای جابهجایی میان مقبرهها ایجاد کرده بودند.
با این حال، بخش بزرگی از آثار باقیمانده همچنان ارزش علمی بالایی دارد و میتواند به درک بهتر سازمان داخلی گورستان سقاره و نحوه استفاده دوباره از این مجموعه در دورههای مختلف کمک کند.
سقاره هنوز رازهایش را تمام نکرده است
مأموریت باستانشناسی مصر اعلام کرده است بررسی، مستندسازی و کاوش در این بخش ادامه خواهد داشت، زیرا شواهد اولیه نشان میدهد سازهها، مقبرهها و آثار بیشتری همچنان زیر شنهای سقاره پنهان ماندهاند.
این کشف بار دیگر نشان میدهد چرا سقاره، یکی از مهمترین گورستانهای باستانی جهان، پس از هزاران سال هنوز هم میتواند رازهای تازهای از حکومت، آیینهای تدفین و زندگی در مصر باستان را آشکار کند.