بعضی شهرها برای زندگی ساخته میشوند، بعضی برای گردشگری؛ اما لا گراند موت برای یک هدف عجیبتر متولد شد: اینکه فرانسویها را از رفتن به سواحل اسپانیا منصرف کند. نتیجه، شهری شد که هنوز هم انگار از آیندهای خیالی به جا مانده است؛ جایی که ساختمانهای هرمی، بالکنهای معلق و خیابانهای بدون گوشههای تیز، آن را به یکی از متفاوتترین مقصدهای معماری اروپا تبدیل کردهاند.
بهنقل از گاردین، این شهر ساحلی که حدود ۳۰ دقیقه با مونپلیه فاصله دارد، این روزها دوباره مورد توجه علاقهمندان معماری مدرن قرار گرفته است؛ نسلی که حالا با نگاه تازهای به پروژه جاهطلبانه دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ فرانسه نگاه میکند.
شهری که برای رقابت با اسپانیا ساخته شد
در اواخر دهه ۱۹۶۰، دولت فرانسه تصمیم گرفت سواحل کمتر شناختهشده میان مونپلیه و پرپینیان را به رقیبی برای کوستا براوا در اسپانیا تبدیل کند. آن زمان بسیاری از فرانسویها تعطیلات خود را آن سوی مرز میگذراندند و دولت میخواست این موج را متوقف کند.
چند شهر ساحلی جدید ساخته شد، اما لا گراند موت از همان ابتدا متفاوتترین پروژه بود؛ شهری که نه برای اداره کشور، بلکه صرفا برای تفریح و تجربهای تازه طراحی شد.
معمارش آینده را اینگونه تصور میکرد
پشت این شهر، ژان بالادور قرار داشت؛ معماری که الهامش را از معابد باستانی و هرمهای مایا گرفته بود و سعی داشت آینده قرن بیستویکم را با نگاه دهه ۱۹۷۰ ترسیم کند.
در ذهن او، آپارتمانهای مدرن نباید جعبههای مستطیلی باشند. به همین دلیل، ساختمانها با فرمهای هرمی، منحنیهای روان و خطوطی طراحی شدند که بیشتر به سفینههای فضایی شباهت دارند تا برجهای مسکونی معمولی.
شهری که تقریبا هیچ گوشه قائمی ندارد
قدم زدن در محله پوئن زرو، نخستین بخش ساختهشده شهر، در نگاه اول شاید شبیه هر ساحل دیگری باشد؛ خانوادهها روی شنها بازی میکنند، کافهها پر از گردشگرند و چرخوفلک کنار ساحل میچرخد.
اما کافی است سر بلند کنید تا تفاوت آشکار شود. در این شهر تقریبا خبری از بلوکهای مستطیلی و زاویههای قائمه نیست. مسیرهای پیادهروی و دوچرخهسواری جای خیابانهای معمول را گرفتهاند و هزاران درخت در طراحی شهر نقش اصلی را بازی میکنند.
حتی چرخوفلک ساحلی نیز با انرژی خورشیدی کار میکند؛ بخشی از رویکردی که باعث شد ساحل اصلی شهر پس از دریافت پرچم آبی، بهخاطر کیفیت آب و مدیریت محیطزیستی هم شناخته شود.
مجسمههایی که بخشی از ساحل شدند
در امتداد ساحل، مجموعهای از سازههای بتنی اثر ژوزفین شوری دیده میشود؛ آثاری که هم نقش بادشکن و سایهبان را داشتند و هم به شکلگیری تپههای شنی کمک میکردند. امروز بسیاری از آنها زیر شنها دفن شدهاند، اما همچنان بخشی از هویت این شهر آیندهگرا محسوب میشوند.
شهری که دوباره مد شده است
لا گراند موت همیشه محبوب نبود. در دهه ۱۹۸۰ بسیاری آن را شهری ازمدافتاده و حتی کمی مبتذل میدانستند؛ اما ورق برگشت.
سال ۲۰۱۴، سیمون پورت ژاکموس، طراح مشهور فرانسوی، مجموعهای الهامگرفته از این شهر منتشر کرد و خاطرات کودکیاش از تعطیلات در اینجا را زنده کرد. حالا هم نسل جدید، بهویژه نوههای نخستین کسانی که در این شهر آپارتمان خریدند، دوباره آن را کشف کردهاند.
هتلی که خودش بخشی از جاذبه است
هتل سهستاره لو کتزال یکی از بهترین نمونههای معماری اصیل شهر است. ساختمان متعلق به همان موج اولیه ساختوساز است، اما چند سال پیش بازسازی شد و حالا حالوهوای دهه هفتادی را با امکانات امروزی ترکیب میکند.
بالکنهای بیرونزده آن مثل جایگاههای تئاتر به نظر میرسند و از بعضی زاویهها این توهم را ایجاد میکنند که کل ساختمان کج ساخته شده است.
فراتر از یک شهر ساحلی معمولی
یکی از جذابترین بخشهای سفر، گشتوگذار میان ساختمانهای سفیدرنگ شهر است. تئاتر روباز، کلیسای سن اوگوستن با فرم قوسی، مجموعه آپارتمانی بیگ پیرامید و ساختمانهای خمیده محله لو کوشانت، هر کدام بخشی از داستان شهری هستند که قواعد رایج معماری را کنار گذاشته است.
بالکنهای صدها واحد مسکونی، راهروهای معلق و پلکانهای هندسی، فضایی خلق کردهاند که یادآور باوهاوس، پوسترهای سائول بس و طراحیهای ورنر پنتون است. لا گراند موت شاید آیندهای باشد که پنجاه سال پیش تصور میشد؛ آیندهای سفید، آفتابی و خوشبینانه که هنوز هم بعد از نیم قرن، تازه و غیرعادی به نظر میرسد.