قهوه، سفر و رستوران؛ وقتی خرید خانه آرزو است، نسل Z پولش را کجا خرج می‌کند؟

با وجود افزایش هزینه‌های زندگی، بدهی‌های سنگین و نگرانی درباره آینده مالی، نسل Z هنوز از بعضی خرج‌های غیرضروری دست نکشیده است. تازه‌ترین داده‌های هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان نشان می‌دهد جوان‌های متولد ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲ همچنان برای قهوه، شیرینی، رستوران و حتی سفر هزینه می‌کنند؛ رفتاری که اقتصاددان‌ها آن را «اقتصاد تشویقی‌های کوچک» یا Little Treat Economy می‌نامند.

به‌نقل از نیوزویک، این الگو فقط به خریدهای چنددلاری محدود نمی‌شود. بسیاری از اعضای نسل Z در کنار قهوه روزانه، همچنان برای سفرهای تفریحی و غذا خوردن بیرون از خانه هم هزینه می‌کنند؛ آن هم در شرایطی که نسبت به وضعیت اقتصاد و آینده مالی خود دیدگاه چندان امیدوارکننده‌ای ندارند.

سانی یون، استاد بازاریابی دانشگاه بوفالو، می‌گوید میل به پاداش دادن به خود پدیده تازه‌ای نیست، اما در دوره‌های سخت اقتصادی، مردم بیشتر به سراغ لذت‌های کوچک و مقرون‌به‌صرفه می‌روند.

اقتصاد تشویقی‌های کوچک به رفتاری گفته می‌شود که در آن افراد، به‌ویژه جوان‌ترها، با وجود فشارهای مالی، خریدهای کوچک اما لذت‌بخش را کنار نمی‌گذارند. این مفهوم شباهت زیادی به نظریه قدیمی «اثر رژلب» دارد؛ ایده‌ای که می‌گوید در دوران رکود، مردم خریدهای بزرگ را کاهش می‌دهند، اما برای بهبود حال روحی خود سراغ کالاهای لوکس کوچک می‌روند.

تفاوت امروز این است که این تشویقی‌ها از گذشته هم کوچک‌تر، فوری‌تر و تکرارشونده‌تر شده‌اند؛ از یک نوشیدنی ماچا گرفته تا یک شیرینی یا یک وعده غذا در رستوران.

مطالعه تازه مؤسسه بانک آمریکا نشان می‌دهد هزینه‌کرد نسل Z در چند گروه مشخص رشد قابل‌توجهی داشته است:

• قهوه و نوشیدنی‌های کافه‌ای
• محصولات آرایشی و مراقبتی
• زیورآلات
• سفر
• رستوران و غذا خوردن بیرون از خانه

پژوهشگران این مؤسسه معتقدند این رفتار نشان می‌دهد بسیاری از جوان‌ها به دنبال «رضایت فوری» هستند؛ زیرا رسیدن به اهداف بزرگ‌تر مانند خرید خانه یا امنیت مالی، بیش از همیشه دور از دسترس به نظر می‌رسد.

بررسی شرکت Datassential هم تصویر مشابهی ارائه می‌دهد. طبق این نظرسنجی، ۷۷ درصد از اعضای نسل Z دست‌کم هفته‌ای یک بار برای خودشان قهوه یا یک خوراکی دلخواه می‌خرند.

در همین حال، داده‌های بانک آمریکا نشان می‌دهد رشد هزینه‌کرد این نسل در رستوران‌ها با اختلاف از سایر گروه‌های سنی بیشتر بوده است. کارشناسان این بانک بخشی از این روند را به کاهش سرعت افزایش قیمت رستوران‌ها، گران‌تر شدن خرید مواد غذایی و رشد درآمدهای پس از مالیات نسبت می‌دهند.

تحقیقات دیگری که سال ۲۰۲۵ توسط شرکت Circana انجام شد، نشان می‌دهد ۷۳ درصد مصرف‌کنندگان آمریکایی معتقدند لذت‌های کوچک بخش مهمی از کیفیت زندگی آن‌ها است.

از میان بیش از هزار نفر شرکت‌کننده در این پژوهش، ۳۴ درصد گفته‌اند این خریدها به آن‌ها کمک می‌کند با استرس کنار بیایند. ۴۰ درصد هم گفته‌اند چون توان خرید تفریحات یا کالاهای گران‌تر را ندارند، به سراغ گزینه‌های کوچک‌تر می‌روند.

این یافته‌ها نشان می‌دهد برای بسیاری از افراد، یک قهوه چنددلاری جایگزین خریدهای بزرگ و دور از دسترس شده است، نه دلیل از دست رفتن آن‌ها.

همزمان با انتشار این آمارها، پاملا لیبمن، مدیرعامل گروه املاک کورکوران، گفته بود جوان‌هایی که قصد خرید اولین خانه خود را دارند، بهتر است خرید قهوه‌ و هزینه‌های غیرضروری را کنار بگذارند تا بتوانند پس‌انداز کنند؛ اما همه با این دیدگاه موافق نیستند.

تیلور بولی، اقتصاددان مؤسسه بانک آمریکا، معتقد است بسیاری از جوان‌ها همچنان خواهان ثبات مالی هستند، اما حاضر نیستند تا رسیدن به شرایط ایده‌آل، زندگی را کاملا متوقف کنند.

به باور سانی یون، اضطراب اقتصادی تنها بخشی از ماجرا است. نسل Z در دنیایی بزرگ شده که سرگرمی، خرید و خدمات مختلف همیشه با چند لمس روی گوشی در دسترس بوده‌اند و همین تجربه، نگاه متفاوتی به مفهوم پاداش دادن به خود ایجاد کرده است.

از طرف دیگر، هدف‌هایی مانند خرید خانه، تشکیل سرمایه یا رسیدن به امنیت مالی برای بسیاری از جوان‌ها بیش از گذشته دست‌نیافتنی شده‌اند. در چنین شرایطی، یک قهوه، یک وعده غذا یا یک سفر کوتاه می‌تواند به نوعی پاداش فوری تبدیل شود؛ پاداشی کوچک که شاید مشکلات اقتصادی را حل نکند، اما برای لحظه‌ای حس بهتری به همراه بیاورد.