یک پهپاد در سواحل استرالیا لحظهای کمسابقه را ثبت کرده است؛ تولد یک نهنگ گوژپشت در دل اقیانوس. پژوهشگران میگویند این ویدئو احتمالا نخستین تصاویر ثبتشده از تولد کامل یک نهنگ گوژپشت در طبیعت است و میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره رفتار مادر و نخستین لحظات زندگی نوزاد این گونه در اختیار دانشمندان قرار دهد.
این تصاویر را الکساندر فارست، خلبان حرفهای پهپاد و اپراتور تجاری سازمان امداد و پژوهش آبزیان پستاندار استرالیا (ORRCA)، در ۲۸ ژوئیه هنگام پایش هوایی نهنگهای گوژپشت مهاجر ثبت کرد. او در حال بررسی جمعیت نهنگهای گوژپشت در سواحل شمالی ولز بود که متوجه شد یکی از مادهها کمی از گروه خود فاصله گرفته است و با سرعت غیرعادی کمی حرکت میکند. کمی بعد، مشخص شد دلیل این رفتار، نزدیک شدن زمان زایمان او بوده است.
پخش از رسانه
فارست درباره این مشاهده گفت دیدن چنین لحظهای در اقیانوس بسیار نادر است. به گفته او، این ویدئو احتمالا نخستین تصاویر پهپادی از تولد کامل یک نهنگ گوژپشت به شمار میرود و امکان مشاهده لحظات بسیار ابتدایی زندگی نوزاد و همچنین رفتار مادر را فراهم میکند.
سخنگوی ORRCA اعلام کرده است که تولد نهنگها تنها برای چهارمین بار بهطور کلی در تصاویر ثبت شده است. پیش از این نیز پژوهشگران موفق به ثبت تولد گونههای دیگری از نهنگها شده بودند؛ از جمله تولد یک نهنگ خاکستری در سواحل کالیفرنیا و تولد یک نهنگ عنبر در دریای کارائیب.
تولد نوزاد در میان آبهای سرخشده
در ویدئوی جدید، نوزاد نهنگ گوژپشت برای نخستین نفس خود از میان آبی که بر اثر خونریزی هنگام زایمان سرخ شده است، به سطح آب میآید. مادر پس از تولد نوزاد دوباره به سمت او برمیگردد تا در کنار فرزندش قرار بگیرد. این صحنه حدود ۷۰۰ متر دورتر از ساحل و در نزدیکی کینگزکلیف در شمالشرقی نیو ساوت ولز فیلمبرداری شده است.
نکته قابل توجه این است که مادر هنگام زایمان از گروه خود فاصله گرفته بود. این موضوع میتواند برای زیستشناسان اهمیت داشته باشد، زیرا هنوز اطلاعات کاملی درباره رفتار نهنگهای گوژپشت هنگام زایمان و میزان همراهی سایر اعضای گروه با مادر وجود ندارد. دانشمندان اکنون قصد دارند این تصاویر را با نمونههای ثبتشده از زایمان نهنگهایی که در زمان تولد در کنار اعضای گروه خود بودهاند، مقایسه کنند.
برای نمونه، در تصاویر پهپادی که سال ۲۰۲۳ از تولد یک نهنگ عنبر ثبت شد، حدود ۱۰ ماده بالغ در نزدیکی مادر حضور داشتند. این نهنگها به شکل حلقهای از مادر و نوزاد محافظت میکردند و بهنوبت نوزاد را به سطح آب میرساندند تا بتواند نفس بکشد. در مقابل، نهنگ گوژپشت استرالیایی در مشاهده جدید ظاهرا زایمان را با فاصله گرفتن از گروه خود، انجام داده است.
فارست این مشاهده را نشانهای از موفقیت تلاشهای حفاظتی برای نهنگهای گوژپشت میداند. جمعیت این نهنگها در گذشته بهدلیل شکار تقریبا تا مرز انقراض پیش رفته بود، اما اقدامات حفاظتی در دهههای اخیر باعث افزایش چشمگیر تعداد آنها شده است. اکنون نزدیک به ۵۰ هزار نهنگ گوژپشت در امتداد سواحل نیو ساوت ولز مشاهده میشوند.
نوزاد نهنگ در نخستین ماههای زندگی چه شرایطی دارد؟
نوزادان نهنگ گوژپشت در هفتههای نخست زندگی تقریبا همیشه در نزدیکی مادر خود حرکت میکنند و بسیاری از مهارتهای ضروری، از جمله نحوه تنفس در سطح آب، را در همین دوره یاد میگیرند. رابطه میان مادر و نوزاد در این گونه بسیار نزدیک است و مادر برای ماهها از فرزند خود مراقبت میکند.
نوزاد نهنگ گوژپشت هنگام تولد حدود ۹۰۰ تا هزار و ۳۶۰ کیلوگرم وزن دارد و طول بدنش به حدود ۳ تا ۵ متر میرسد. او در دوره شیرخوارگی روزانه حدود ۴۵ کیلوگرم وزن اضافه میکند؛ رشدی سریع که به نوزاد اجازه میدهد انرژی و ذخایر لازم را برای نخستین سفر مهاجرتی خود به دست آورد.
نهنگهای گوژپشت یکی از طولانیترین مهاجرتها را در میان پستانداران انجام میدهند و ممکن است در هر مسیر تا حدود ۸ هزار کیلومتر جابهجا شوند. آنها معمولا بین آبهای سرد نزدیک قطبها و مناطق گرمسیری که برای زادآوری مناسب هستند، رفتوآمد میکنند. نوزاد باید در ماههای نخست زندگی در کنار مادر خود رشد کند و مهارتهای لازم برای ادامه این سفرهای طولانی را بیاموزد.
مادر و نوزاد معمولا حدود ۱۱ ماه در کنار یکدیگر میمانند. در این مدت، نوزاد از شیر بسیار مغذی مادر تغذیه میکند تا زمانی که به اندازه کافی رشد کند و بتواند بهتدریج مستقل شود.
ویدئویی که میتواند به یک مطالعه علمی تبدیل شود
پژوهشگران اکنون قصد دارند تصاویر ثبتشده را با دقت بیشتری بررسی کنند و گزارشی علمی درباره این مشاهده تهیه کنند. این گزارش قرار است پس از بررسی همتایان علمی در یک مجله تخصصی منتشر شود. محققان امیدوارند جزئیات ویدئو اطلاعات بیشتری درباره رفتار مادر، نحوه تولد نوزاد و واکنشهای اولیه او پس از ورود به آب آشکار کند.
ثبت چنین لحظهای برای پژوهشگران اهمیت زیادی دارد، زیرا تولد نهنگها در طبیعت بهندرت دیده میشود. بیشتر زندگی این جانوران در زیر سطح آب میگذرد و حتی زمانی که نهنگها برای تنفس به سطح میآیند، مشاهده دقیق فرایند زایمان بسیار دشوار است. به همین دلیل، تصاویر هوایی پهپاد میتوانند فرصتی کمنظیر برای مشاهده رفتاری فراهم کنند که معمولا از چشم انسان پنهان میماند.
فارست میگوید ثبت این تولد تنها یک اتفاق نادر و تماشایی نیست، بلکه میتواند به دانشمندان کمک کند اطلاعات بیشتری درباره محل زایمان نهنگهای گوژپشت، رفتار آنها هنگام تولد و شرایطی که نوزاد در نخستین دقایق زندگی تجربه میکند به دست آورند. به این ترتیب، ویدئویی که از یک مشاهده اتفاقی آغاز شد، ممکن است به دادهای ارزشمند برای شناخت بهتر یکی از بزرگترین پستانداران اقیانوس تبدیل شود.