در یکی از بزرگترین موجهای مهاجرت غیرقانونی سالهای اخیر به اروپا، دهها هزار نفر از مراکش تنها در دو روز تلاش کردند خود را به شهر خودمختار سئوتا، قلمرو اسپانیا در شمال آفریقا، برسانند. این هجوم گسترده که از راه خشکی و دریا انجام شد، دستکم ۵۷ کشته بر جای گذاشت و بار دیگر بحران مهاجرت در مرزهای جنوبی اروپا را به صدر اخبار جهان بازگرداند.
از صبح پنجشنبه بیش از ۵۰ هزار نفر از مرزهای سئوتا عبور کردهاند. بااینحال، مقامهای اسپانیا اعلام کردند که تا عصر جمعه حدود ۴۸ هزار و ۳۰۰ نفر بهصورت داوطلبانه یا در جریان روند بازگرداندن مهاجران، به خاک مراکش بازگشتهاند.
مقامهای اسپانیایی اعلام کردند تاکنون اجساد ۵۷ نفر در سمت اسپانیایی مرز پیدا شده است. به گفته آنها، برخی از قربانیان هنگام شنا در دریا غرق شدند و شماری دیگر نیز در ازدحام جمعیت و هنگام تلاش برای عبور از موجشکن و حصار مرزی جان خود را از دست دادند. مقامهای اسپانیا احتمال میدهند در سمت مراکش نیز قربانیان دیگری وجود داشته باشند.
همزمان نیروهای امنیتی مراکش با استفاده از باتوم، گاز اشکآور و خودروهای آبپاش تلاش کردند از ورود افراد بیشتری به سئوتا جلوگیری کنند. در جریان درگیریها، چند خودرو و یک اتوبوس نیز به آتش کشیده شد و ارتش اسپانیا تجهیزات و نیروهای بیشتری را در امتداد مرز مستقر کرد.
بسیاری از مهاجرانی که موفق به ورود به سئوتا شدند، بهدلیل کمبود غذا، نبود سرپناه و برخورد نیروهای امنیتی، تصمیم به بازگشت گرفتند. یکی از مهاجران مراکشی به رویترز گفت:
صادقانه بگویم، حتی نمیدانم چرا آمدم و حالا دارم برمیگردم. از ظهر دیروز چیزی نخوردهام و این کاری که انجام دادیم نه درست بود و نه لذتبخش.
«ایمن»، آرایشگر ۲۰ سالهای از شهر العرائش مراکش نیز گفت پس از پنج ساعت شنا خود را به سئوتا رسانده، اما داخل شهر نه غذایی پیدا کرده است و نه جایی برای ماندن. او مدعی شد نیروهای ارتش اسپانیا مهاجران را با خشونت از شهر خارج کردند.
در پی این بحران، پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، به سئوتا سفر کرد و ورود گسترده مهاجران را «نقض حاکمیت سرزمینی اسپانیا» خواند. او اعلام کرد دولت روند بازگرداندن افرادی را که بهصورت غیرقانونی وارد این منطقه شدهاند، با همکاری کامل مراکش تسریع خواهد کرد.
ایتالیا مرز شنگن را بست!
این بحران تنها به اسپانیا محدود نماند و واکنشهای گستردهای در اروپا به همراه داشت. ایتالیا اعلام کرد بهطور موقت اجرای توافق شنگن با اسپانیا را تعلیق میکند؛ تصمیمی که میتواند بر سفرهای هوایی و دریایی میان دو کشور تأثیر بگذارد. مادرید این اقدام را مغایر با قوانین اتحادیه اروپا دانست.
فرانسه خواستار کنترل مرزها با اسپانیا شد
در فرانسه نیز لوران نونز، وزیر کشور، از افزایش پنجبرابری نیروهای پلیس در مرز با اسپانیا و تقویت گشتهای زمینی و هوایی خبر داد. همزمان برخی احزاب راستگرای اروپایی، سیاستهای مهاجرتی دولت اسپانیا را عامل افزایش ورود مهاجران دانستند.
امانوئل مکرون (Emmanuel Macron)، رئیسجمهور فرانسه، از لوران نونز (Laurent Nuñez)، وزیر کشور، خواست تا در پی ورود گسترده مهاجران از مراکش به منطقه یئوتا (سبته/Ceuta) متعلق به اسپانیا، کنترل مرزهای مشترک میان فرانسه و اسپانیا تشدید شود.
به گفته نزدیکان مکرون، این تصمیم در پی تنشهای شدید مهاجرتی و ورود دهها هزار مهاجر به سئوتا در چند روز اخیر اتخاذ شده است.
مکرون همچنین اطمینان داد که فرانسه در صورت نیاز، آماده حمایت از مقامات اسپانیایی است. وی با اشاره به آژانس نظارت بر مرزهای خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد: فرانسه آماده است تا هرگونه حمایت لازم را از مقامات اسپانیا، از جمله از طریق سازمان فرونتکس، بهعمل آورد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز در نشست کابینه کشورش با اشاره به این رویداد گفت:
آنچه در سئوتا رخ داد، شبیه یک تهاجم است.
وزارت خارجه آمریکا نیز در بیانیهای، سیاستهای مهاجرتی دولت اسپانیا را عامل مستقیم این بحران توصیف کرد.
سئوتا و ملیلیه، دو شهر خودمختار اسپانیا در شمال آفریقا هستند که تنها مرز زمینی اتحادیه اروپا با قاره آفریقا را تشکیل میدهند. این دو منطقه سالها است مقصد مهاجرانی هستند که تلاش میکنند از طریق آنها وارد اروپا شوند، اما کارشناسان میگویند موج اخیر از نظر شمار افراد و سرعت وقوع، در تاریخ این منطقه بیسابقه بوده است.
وزیر سیاستهای سرزمینی اسپانیا نیز یکی از عوامل احتمالی افزایش این موج را رأی اخیر دیوان عالی این کشور دانست؛ حکمی که بر اساس آن، مهاجرانی که هنگام تلاش برای رسیدن به سئوتا یا ملیلیه در دریا رهگیری میشوند، دیگر نمیتوانند بهصورت فوری و بدون طی مراحل قانونی از مرز بازگردانده شوند؛ هرچند کارشناسان تأکید میکنند این حکم مانع اخراج نهایی آنها نیست.