کشف کوسهای کمیاب در جزایر گالاپاگوس پس از بیش از ۲۰ سال
بهنقل از Popular Science، دانشمندان برای نخستین بار در بیش از دو دهه گذشته موفق به ثبت حضور کوسه چکشسر صاف (Smooth Hammerhead) در آبهای جزایر گالاپاگوس اکوادور شدهاند؛ کشفی که میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره یکی از ناشناختهترین گونههای کوسه جهان در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
این گونه با نام علمی Sphyrna zygaena، بیش از ۲۰ سال در مجمعالجزایر گالاپاگوس بهطور رسمی مشاهده نشده بود. اکنون گروهی از پژوهشگران دانشگاه Texas A&M University at Galveston و همکارانشان در اکوادور، علاوه بر ثبت حضور این کوسه، احتمال دادهاند یکی از مهمترین زیستگاههای رشد نوزادان این گونه نیز در همین منطقه قرار داشته باشد.
پژوهشگران در سال ۲۰۲۴ گروهی از کوسههای نابالغ این گونه را در گالاپاگوس مشاهده کردند. بررسیهای ژنتیکی نیز تأیید کرد که این کوسهها واقعا از گونه چکشسر صاف هستند.
دانشمندان معتقدند این منطقه ممکن است زایشگاه یا محل رشد نوزادان باشد؛ مناطقی که کوسههای جوان نخستین سالهای زندگی خود را در آن سپری میکنند و سپس راهی آبهای آزاد میشوند. شناسایی چنین زیستگاههایی نقش مهمی در حفاظت از گونههای در معرض تهدید دارد.
در نگاه اول، کوسه چکشسر صاف شباهت زیادی به کوسه چکشسر دندانهدار (Scalloped Hammerhead) دارد؛ گونهای که بهوفور در گالاپاگوس دیده میشود. اما برخلاف آن، کوسه چکشسر صاف فرورفتگی مشخصی در مرکز سر خود ندارد و همین موضوع باعث شده است در بسیاری از مطالعات گذشته به اشتباه شناسایی شود یا اصلا مورد توجه قرار نگیرد.
تیم تحقیقاتی برای شناخت بهتر این گونه، از فناوریهای مختلفی استفاده میکند. کوسههای جوان به فرستندههای صوتی مجهز شدهاند تا مسیر حرکت آنها در محدوده ذخیرهگاه دریایی گالاپاگوس ثبت شود.
همچنین نمونههای DNA کوسهها با جمعیتهای دیگر در شرق اقیانوس آرام مقایسه میشود تا مشخص شود آیا گالاپاگوس بهعنوان پلی میان جمعیتهای شمالی و جنوبی این گونه عمل میکند یا خیر. بررسی رژیم غذایی از طریق نمونههای زیستی نیز بخشی دیگر از این پروژه است.
کوسه چکشسر صاف مانند بسیاری از گونههای چکشسر، با خطر صید بیرویه روبهرو است. هرچند این کوسهها در محدوده ذخیرهگاههای دریایی حفاظت میشوند، اما بسیاری از آنها در زمان مهاجرت وارد آبهای بینالمللی میشوند؛ جایی که بیشتر در معرض فعالیت ناوگانهای صیادی قرار دارند.
پژوهشگران امیدوارند شناخت بهتر مسیرهای مهاجرت و زیستگاههای کلیدی این گونه، به تدوین برنامههای مؤثرتر برای حفاظت از آن کمک کند و بقای این شکارچی ارزشمند را در اکوسیستم گالاپاگوس برای نسلهای آینده تضمین کند.