زیر این پارک شهری، ۴۰۰ سال تاریخ پنهان بود؛ کشف شگفتانگیز باستانشناسان در روسیه
بهنقل از هریتیجدیلی؛ باستانشناسان در جریان کاوشهایی در منطقه تاریخی «فار فورشتات» (Far Forstadt) در شهر کالینینگراد روسیه، مجموعهای ارزشمند از آثار تاریخی را کشف کردهاند که بیش از چهار قرن از تاریخ شهر باستانی کونیگسبرگ را روایت میکند. این یافتهها، تصویری تازه از زندگی روزمره، تجارت، صنایعدستی و حتی ویرانیهای جنگ جهانی دوم در یکی از مهمترین شهرهای تاریخی پروس شرقی ارائه میدهد.
هیئت باستانشناسی سامبیا وابسته به مؤسسه باستانشناسی آکادمی علوم روسیه و پیش از اجرای طرح بازسازی یک پارک شهری، کاوشها را انجام دادند. این محدوده در گذشته بخشی از منطقه «فار فورشتات» یا حومه جنوبی شهر قرونوسطایی کونیگسبرگ بود؛ جایی که براساس اسناد تاریخی، دستکم از قرن چهاردهم میلادی محل سکونت و فعالیت انسانها بوده است.
یکی از مهمترین یافتههای پروژه، بخشی از کانال تاریخی «زوگ گرابن» (Zug Graben) بود؛ آبراهی که نخستین بار در سال ۱۵۲۰ میلادی از آن یاد شده است. این کانال علاوه بر انتقال آب، برای زهکشی، حفاظت در برابر آتشسوزی، حملونقل و حتی دفاع از شهر استفاده میشد و سرانجام در اوایل قرن نوزدهم پر شد.
باستانشناسان بخشی از این کانال را کشف کردند که بهنظر میرسد بین سالهای ۱۸۱۰ تا ۱۸۱۵ بهطور عمدی با خاک پر شده باشد. شرایط مرطوب خاک نیز باعث شده است بقایای آلی مانند لولههای آب چوبی، حصارهای چوبی و مسیرهای ساختهشده از تنه درختان به شکلی کمنظیر حفظ شوند.
در جریان حفاریها، مجموعه متنوعی از اشیای مربوط به فاصله قرن شانزدهم تا اوایل قرن بیستم به دست آمد که بخشی از زندگی روزمره ساکنان این منطقه را به تصویر میکشد. از جمله این آثار میتوان به ظروف سفالی و ظروف غذاخوری، کاشیهای تزئینی اجاق، پیپهای سفالی قرن هفدهم و هجدهم، اشیای چرمی و بقایای تولید پارچه شامل انبوهی از پشم گوسفند اشاره کرد.
کاوشگران همچنین ضایعات کارگاههای استخوانتراشی، دسته ابزارهای نیمهکاره و قطعات آماده ساخت تسبیح را کشف کردند که نشان میدهد صنعتگران محلی در این منطقه به تولید اشیای مذهبی و وسایل روزمره مشغول بودهاند.
در میان یافتهها، چند سکه تاریخی نیز توجه پژوهشگران را جلب کرده است. یکی از آنها ژتون محاسباتی موسوم به «رشنفنیگ» (Rechenpfennig) است که تصویر کاترین کبیر را بر خود دارد و بین سالهای ۱۷۹۶ تا ۱۸۰۰ توسط یوهان کریستیان رایش، سازنده مشهور ژتون در نورنبرگ، ضرب شده است. این شیء نشاندهنده ارتباطات تجاری گسترده کونیگسبرگ با دیگر مناطق اروپا است.
باستانشناسان همچنین یک سکه نقره ۵۰ کوپکی متعلق به سال ۱۸۹۷ با تصویر تزار نیکلای دوم پیدا کردند. هنوز مشخص نیست این سکه را یک مسافر روس در کونیگسبرگ گم کرده یا یکی از ساکنان شهر پس از سفر به امپراتوری روسیه آن را با خود آورده است.
کاوشها تنها به آثار زندگی روزمره محدود نبود. پژوهشگران در زیرزمین ساختمانی که در بمباران آتشزای نیروی هوایی بریتانیا در اوت ۱۹۴۴ نابود شده بود، شواهدی از شدت آتشسوزی پیدا کردند؛ از جمله بطریهای ذوبشده، شیشههای تغییرشکلیافته و ظروفی که بر اثر حرارت شدید به هم جوش خورده بودند.
در این زیرزمین همچنین ظروف چینی وارداتی، تکههای روزنامه، کاشیهای کف، آجرهایی با مهر کارخانههای محلی، ساعت جیبی، لوازم خانگی و تمبرهای مربوط به دوران حکومت آلمان نازی کشف شد.
پس از پایان جنگ جهانی دوم، ساختمانهای آسیبدیده این محدوده تخریب و به پارک تبدیل شدند؛ اقدامی که بهطور ناخواسته باعث حفظ لایههای باستانشناسی در زیر زمین شد.
کارشناسان میگویند بررسیهای آزمایشگاهی آثار همچنان ادامه دارد، اما همین یافتههای اولیه نیز یکی از کاملترین مجموعههای باستانشناسی کشفشده از منطقه فار فورشتات را تشکیل میدهد. این کشفیات اطلاعات ارزشمندی درباره توسعه شهری، صنایعدستی، تجارت، دامداری، زندگی روزمره و زیرساختهای کونیگسبرگ در فاصله قرن شانزدهم تا نابودی این شهر در جنگ جهانی دوم ارائه میکند.
امروزه کونیگسبرگ با نام کالینینگراد شناخته میشود؛ شهری که پس از پایان جنگ جهانی دوم به اتحاد جماهیر شوروی واگذار شد و اکنون بخشی از خاک روسیه است. این کاوشها بار دیگر نشان میدهد که لایههای پنهان این شهر هنوز روایتهای ناگفته بسیاری از تاریخ اروپا را در دل خود حفظ کردهاند.