فرعون شکستناپذیر روی سنگی ۳۴۰۰ ساله؛ راز یک نقشبرجسته باستانی فاش شد
به نقل از لایو ساینس؛ در مصر باستان، استفاده دوباره از مصالح و آثار هنری در بناهای جدید اتفاقی رایج بود. یکی از نمونههای جالب این سنت، نقشبرجستهای سنگی است که حدود ۳٬۴۰۰ سال پیش ساخته شد، اما سه قرن بعد برای ساخت بنای دیگری مورد استفاده قرار گرفت. این اثر اکنون تصویری کمنظیر از قدرت نظامی فراعنه و هنر حجاری مصر باستان را در اختیار پژوهشگران قرار داده است.
این نقشبرجسته از ماسهسنگ رنگآمیزیشده ساخته شده است و قدمت آن به حدود سالهای ۱۴۲۷ تا ۱۴۰۰ پیش از میلاد، در دوران حکومت آمنهوتپ دوم مصر میرسد.
هربرت ای. وینلاک، باستانشناس، در سال ۱۹۱۲ نقشبرجسته مذکور را در شهر لوکسور کشف کرد. باستانشناسان دریافتند که این سنگ در پایههای معبد ناتمام تدفینی رامسس چهارم، متعلق به دودمان بیستم، بهعنوان مصالح ساختمانی استفاده شده بود.
این قطعه سنگی که حدود ۶۱ در ۱۱۵ سانتیمتر اندازه دارد، بخشی از یک نقشبرجسته بزرگتر بوده است. در این تصویر، ارابه سلطنتی فرعون در گوشه بالای سمت راست دیده میشود و اسبها در حال زیر گرفتن سربازان دشمن هستند.
در صحنه نبرد، یکی از سربازان تلاش میکند از زیر چرخهای ارابه فرار کند و دستکم سه نفر دیگر با تیرهای فرعون هدف قرار گرفتهاند. رنگهای زنده و سالم این اثر، پس از گذشت هزاران سال، همچنان بهخوبی حفظ شدهاند.
بر اساس شکل ریشهای نوکتیز و نوع پوشش، پژوهشگران معتقدند افراد شکستخورده احتمالا از اقوام سوری یا هیکسوسها بودهاند؛ مردمانی سامیزبان که بین حدود ۱۶۴۰ تا ۱۵۳۰ پیش از میلاد بر بخشهایی از مصر حکومت میکردند.
این صحنه احتمالا به درگیریهای فراعنه دودمان هجدهم با فرمانروایان آسیای غربی اشاره دارد، هرچند پژوهشگران تأکید میکنند که هدف اصلی چنین نقشبرجستههایی ثبت یک نبرد مشخص نبوده است.
به گفته کارشناسان موزه متروپولیتن، این آثار بیش از آنکه گزارش تاریخی یک جنگ باشند، نقش تبلیغاتی و نمادین داشتند. در چنین تصاویری، فرعون بهعنوان فرمانروایی شکستناپذیر و مدافع مصر به تصویر کشیده میشد؛ شخصیتی که با غلبه بر دشمنان، نظم و اقتدار سرزمین خود را حفظ میکند.
همین موضوع باعث شده است این نقشبرجسته، علاوه بر ارزش هنری، یکی از نمونههای شاخص هنر رسمی و ایدئولوژی سیاسی مصر باستان نیز بهشمار رود.