کوسههایی که در ساحل آفتاب میگیرند؛ صف تماشای شکارچیانی که ترسناک نیستند!
وقتی صحبت از کوسهها به میان میآید، بیشتر افراد به شکارچیان خطرناک اقیانوس فکر میکنند؛ اما در سواحل غربی ایرلند، هر سال موجوداتی عظیمالجثه و کاملا آرام به آبهای ساحلی نزدیک میشوند و تجربهای متفاوت از دنیای حیاتوحش را رقم میزنند. کوسههای آفتابدوست (Basking Shark)، دومین ماهی بزرگ جهان، از بهار تا اوایل پاییز برای تغذیه و جفتگیری به آبهای ایرلند میآیند و این کشور را به یکی از بهترین نقاط دنیا برای مشاهده آنها تبدیل کردهاند.
هر سال از ماه آوریل تا اوایل ژوئیه و سپس دوباره در ماههای اوت و سپتامبر، صدها کوسه آفتابدوست در امتداد سواحل غربی و جنوبغربی ایرلند دیده میشوند. این جانوران برای تغذیه از پلانکتونها و سختپوستان ریز به آبهای کمعمق نزدیک ساحل میآیند؛ به همین دلیل حتی از روی صخرهها یا سواحل نیز میتوان آنها را مشاهده کرد.
به گفته پژوهشگران گروه حفاظت از کوسههای آفتابدوست ایرلند، این کشور شرایطی کمنظیر دارد؛ زیرا این کوسهها در فاصلهای بسیار نزدیک به ساحل شنا میکنند؛ اتفاقی که در بسیاری از نقاط دیگر جهان بهندرت رخ میدهد.
کوسه آفتابدوست پس از کوسه نهنگ، دومین ماهی بزرگ جهان محسوب میشود و طول آن گاهی به ۱۰ متر میرسد. با وجود جثه عظیم، این گونه کاملا بیآزار است و تنها از پلانکتونها و موجودات بسیار ریز دریایی تغذیه میکند.
نام این کوسه نیز از عادتش به شنا کردن در نزدیکی سطح آب هنگام تغذیه گرفته شده؛ رفتاری که باعث میشود فکر کنیم که زیر نور خورشید در حال آفتاب گرفتن است.
تا دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، جزیره آکیل در ایرلند یکی از مهمترین مراکز شکار و فرآوری کوسههای آفتابدوست در جهان بود. روغن کبد این جانوران در صنایع مختلف و حتی تولید دارو کاربرد داشت و بالههایشان نیز برای تهیه سوپ، ارزشمند محسوب میشد.
شکار گسترده در کشورهای مختلف باعث شد جمعیت این گونه بهشدت کاهش یابد و در سال ۲۰۱۸ نام آن در فهرست گونههای در معرض خطر اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) ثبت شود.
امروزه این کوسهها در آبهای ایرلند تحت حمایت قانونی قرار دارند و شکار، آسیب رساندن یا ایجاد مزاحمت برای آنها و محل تغذیه و جفتگیریشان ممنوع است.
رشد دوباره جمعیت کوسههای آفتابدوست باعث شده است گردشگری دریایی در غرب ایرلند رونق بگیرد. شرکتهای گردشگری محلی با رعایت دستورالعملهای حفاظتی، بازدیدکنندگان را برای مشاهده این جانوران به دریا میبرند.
بر اساس مقررات حفاظتی، قایقها باید دستکم ۵۰ متر از کوسهها فاصله داشته باشند و هنگام نزدیک شدن، موتور خود را در حالت خلاص قرار دهند تا حیوان بدون استرس به مسیر طبیعی خود ادامه دهد. در بسیاری از موارد این خود کوسهها هستند که به قایق نزدیک میشوند و تجربهای فراموشنشدنی برای گردشگران رقم میزنند.