دو سازه عظیم کنار هرم مصر شاید آن چیزی نباشند که باستانشناسان تصور میکردند!
بهنقل از هریتیجدیلی؛ دو سازه سنگی عظیم در نزدیکی هرم سرخ مصر که سالها باستانشناسان آنها را رمپهایی برای انتقال مصالح ساختمانی میدانستند، اکنون در مرکز فرضیهای تازه قرار گرفتهاند. پژوهشگران میگویند این سازهها ممکن است در واقع بقایای دو سد باستانی باشند که بیش از ۴٬۵۰۰ سال پیش برای مدیریت آب در منطقه دهشور ساخته شدهاند.
این پژوهش نخستین شواهد از وجود دو سد بزرگ در بستر وادی دهشور و یک کانال انحراف آب در غرب هرم سرخ را مطرح میکند. هرم سرخ در دوران فرعون سنفرو و حدود سال ۲۵۵۰ پیش از میلاد ساخته شد و نخستین هرم با اضلاع صاف و کامل در تاریخ مصر به شمار میرود.
پژوهشگران با استفاده از تصاویر ماهوارهای، نقشهبرداری از حوضه آبریز و مدلسازی هیدرولوژیک، سازههای سنگی منطقه را دوباره بررسی کردند. برخلاف تفسیر رایج، آنها معتقدند ویژگیهای مهندسی این سازهها بیشتر به سد شباهت دارد تا مسیرهای انتقال سنگ.
هر یک از این سازهها بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ متر طول دارند و دو سوی آنها به دامنه تپههای اطراف متصل شده است؛ آرایشی که به گفته پژوهشگران با سازههای نگهدارنده آب سازگارتر از رمپهای ساختمانی است.
بر اساس این فرضیه، سازه شرقی نقش سد اصلی را ایفا میکرد و آب ناشی از سیلابهای فصلی را پشت خود نگه میداشت. سازه غربی نیز احتمالا بهعنوان سد ثانویه عمل میکرد و با بهرهگیری از سرریزی با طراحی موسوم به «منقار اردکی»، رسوبات را به دام میانداخت و جریان آب را به سمت کانال انحرافی تنظیم میکرد.
مدلسازیهای انجامشده همچنین نشان میدهد وادی دهشور به شاخههای غربی وادی طفله متصل بوده و این سامانه آب حوضهای با وسعت دستکم ۱۰۰ کیلومتر مربع و شاید تا ۴۰۰ کیلومتر مربع را جمعآوری میکرده است.
نزدیکی سازهها به هرم سرخ این احتمال را مطرح میکند که شبکه مدیریت آب در روند ساخت این بنای عظیم نقش داشته است. پژوهشگران احتمال میدهند کانال انحرافی غرب هرم، آب را به بخشهایی هدایت میکرد که برای فعالیتهای ساختمانی به آن نیاز بوده است. البته نویسندگان مطالعه تأکید میکنند که این فرضیه هنوز به تأیید باستانشناسی نیاز دارد:
برای تعیین تاریخ دقیق و کاربری این سازهها و همچنین مشخص شدن ارتباط مستقیم آنها با ساخت هرم سرخ، باید کاوشهای میدانی و بررسیهای باستانشناسی بیشتری انجام شود.
اگر فرضیه پژوهشگران در آینده تأیید شود، نگاهها به فناوری مهندسی مصر باستان دستخوش تغییر خواهد شد و نشان میدهد مدیریت منابع آب، نقشی بسیار مهمتر از آنچه تاکنون تصور میشد، در ساخت یکی از مهمترین بناهای عصر پادشاهی کهن مصر داشته است.