قدرتمندترین پاسپورت جهان در سال ۲۰۲۶ متعلق به کدام کشورها است؟
به نقل از سیانان؛ گزارش بیستمین سالگرد شاخص گذرنامه هنلی (Henley Passport Index) نشان میدهد توازن قدرت در میان گذرنامههای جهان طی ۲۰ سال گذشته بهطور چشمگیری تغییر کرده است و کشورهای آسیایی و برخی کشورهای اروپایی اکنون در صدر این فهرست قرار دارند.
شاخص هنلی، قدرت گذرنامهها را بر اساس تعداد مقاصدی که دارندگان آنها میتوانند بدون ویزا یا با دریافت ویزا در بدو ورود به آنها سفر کنند، رتبهبندی میکند.
فهرست ۱۰ گذرنامه قدرتمند جهان در سال ۲۰۲۶
۱. سنگاپور (۱۹۲ مقصد)
۲. ژاپن، کره جنوبی و امارات متحده عربی (۱۸۸ مقصد)
۳. سوئد (۱۸۷ مقصد)
۴. بلژیک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، ایرلند، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند، نروژ و اسپانیا (۱۸۶ مقصد)
۵. اتریش، یونان، مالت، پرتغال و سوئیس (۱۸۵ مقصد)
۶. مجارستان، لهستان و بریتانیا (۱۸۴ مقصد)
۷. استرالیا، کانادا، جمهوری چک، لتونی، مالزی، نیوزیلند، اسلواکی و اسلوونی (۱۸۳ مقصد)
۸. کرواسی و استونی (۱۸۲ مقصد)
۹. لیختناشتاین و لیتوانی (۱۸۱ مقصد)
۱۰. ایسلند و ایالات متحده آمریکا (۱۸۰ مقصد)
سقوط آمریکا از صدر جدول
در سال ۲۰۰۶، گذرنامه آمریکا همراه با دانمارک و فنلاند در رتبه نخست جهان قرار داشت و امکان سفر بدون ویزا یا با ویزای فرودگاهی به ۱۳۰ مقصد را فراهم میکرد؛ اما در تازهترین گزارش، آمریکا با دسترسی به ۱۸۰ مقصد در رتبه دهم قرار گرفته است.
هرچند تعداد مقاصد بدون ویزای آمریکاییها نسبت به ۲۰ سال قبل افزایش یافته، اما رشد سریع سایر کشورها باعث شده است ایالات متحده جایگاه خود را از دست دهد. بر اساس شیوه رتبهبندی شاخص هنلی، اکنون در عمل ۳۶ کشور بالاتر از آمریکا قرار دارند.
کریستین اچ. کیلین، رئیس شرکت Henley & Partners و بنیانگذار شاخص هنلی، میگوید:
دادههای ۲۰ سال گذشته نشان میدهد قدرت گذرنامه یکی از روشنترین نمودهای سرمایه ژئوپلیتیکی هر کشور است. قدرتمندترین گذرنامههای جهان متعلق به کشورهایی است که سایر دولتها مایلاند با آنها در زمینه تجارت، سرمایهگذاری، امنیت و همکاری بینالمللی مشارکت کنند.
او افزود:
آزادی سفر در نهایت نشاندهنده ارزشی است که سایر کشورها برای رابطه با شما قائل هستند.
سنگاپور در صدر؛ جهش تاریخی امارات
بر اساس گزارش سال ۲۰۲۶، سنگاپور با امکان سفر بدون ویزا به ۱۹۲ مقصد، قدرتمندترین گذرنامه جهان را در اختیار دارد. این کشور نسبت به سال ۲۰۰۶، دسترسی شهروندان خود را به ۷۰ مقصد دیگر افزایش داده است.
اما بزرگترین برنده این دو دهه، امارات متحده عربی بوده است. امارات که دو دهه قبل جایگاه چندان بالایی نداشت، اکنون همراه با ژاپن و کره جنوبی در رتبه دوم جهان قرار دارد و شهروندان این سه کشور میتوانند بدون ویزا به ۱۸۸ مقصد سفر کنند.
در این مدت، تعداد مقاصد بدون ویزای امارات ۱۵۳ مقصد افزایش یافته است که یکی از بزرگترین جهشهای ثبتشده در تاریخ این شاخص محسوب میشود.
اروپا همچنان در میان مدعیان
سوئد با دسترسی به ۱۸۷ مقصد در جایگاه سوم ایستاده است. رتبه چهارم نیز بهصورت مشترک در اختیار ۱۱ کشور اروپایی شامل بلژیک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، ایرلند، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند، نروژ و اسپانیا قرار دارد که هر یک امکان سفر بدون ویزا به ۱۸۶ مقصد را فراهم میکنند. در رتبه پنجم نیز اتریش، یونان، مالت، پرتغال و سوئیس با دسترسی به ۱۸۵ مقصد دیده میشوند.
کشورهایی مانند مجارستان، لهستان، کرواسی، استونی، لتونی، جمهوری چک، اسلواکی و اسلوونی نیز طی دو دهه اخیر پیشرفت قابل توجهی در رتبهبندی جهانی گذرنامهها داشتهاند.
شکاف میان قدرتمندترین و ضعیفترین گذرنامه جهان
گزارش هنلی نشان میدهد فاصله میان قویترین و ضعیفترین گذرنامه جهان در ۲۰ سال گذشته بیشتر شده است.
افغانستان همچنان در انتهای جدول قرار دارد و شهروندان آن تنها میتوانند به ۲۲ مقصد بدون ویزا یا با ویزای فرودگاهی سفر کنند؛ درحالیکه این رقم برای سنگاپور ۱۹۲ مقصد است. به این ترتیب، فاصله میان صدر و انتهای جدول اکنون به ۱۷۰ مقصد رسیده است.
در مقابل، تقریبا تمام گذرنامههای جهان طی دو دهه گذشته دسترسی بیشتری به سفرهای بینالمللی پیدا کردهاند. تنها استثنا، بولیوی است که تنها کشوری محسوب میشود که نسبت به سال ۲۰۰۶، قدرت گذرنامهاش کاهش یافته و ۶ مقصد بدون ویزا را از دست داده است.
ارتباط قدرت گذرنامه با صلح و نفوذ جهانی
شرکت Henley & Partners در گزارش امسال، دادههای خود را با شاخص جهانی صلح نیز مقایسه کرده است. نتایج نشان میدهد بسیاری از کشورهایی که گذرنامههای قدرتمندی دارند، همزمان در میان صلحآمیزترین کشورهای جهان نیز قرار گرفتهاند؛ از جمله سنگاپور، ژاپن، سوئیس، ایرلند، فنلاند، دانمارک، نیوزیلند و کانادا.
بااینحال، آمریکا از جمله استثناهای این الگو است. آمریکا با وجود قرار گرفتن در رتبه ۱۳۴ شاخص جهانی صلح، همچنان یکی از ۱۰ گذرنامه قدرتمند جهان را در اختیار دارد.
در گزارش آمده است که این جایگاه بیشتر حاصل دههها نفوذ دیپلماتیک، قدرت اقتصادی، اعتبار نهادهای حکومتی و اعتماد بینالمللی به اسناد مسافرتی این کشورها است.