باستانشناس پیشکسوت ایران درگذشت؛ روایت یک عمر کاوش در ایران
اسماعیل یغمایی، باستانشناس و نویسنده ایرانی و از چهرههای پیشکسوت این حوزه، درگذشت. نام او در پروندههای میدانی، در کتابها و در روایتهایی که از محوطههای تاریخی ایران برجا گذاشت، تکرار میشود.
اسماعیل یغمایی که با نام احسان یغمایی هم شناخته میشود، ۲۷ شهریور ۱۳۲۰ در تهران به دنیا آمد و فرزند حبیب یغمایی (پژوهشگر ادبی و سردبیر مجله یغما) بود. او پس از گرفتن دیپلم از دبیرستان ۱۵ بهمن در سال ۱۳۳۹، وارد دانشکده باستانشناسی و تاریخ هنر دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۵۴ با فوقلیسانس باستانشناسی از همان دانشگاه فارغالتحصیل شد. مسیر حرفهای او از اردیبهشت ۱۳۴۶ و با استخدام در اداره باستانشناسی کل کشور آغاز شد؛ از همان دوره، حضورش در شمار زیادی از کاوشهای باستانشناسی ایران ثبت شد.
یغمایی در جایگاه سرپرست کاوشها در مناطق مختلف کشور فعالیت کرد. نام او در کنار محوطههایی چون کاخ بردکسیاه دیده میشود؛ محوطهای که در سالهای بعد به یکی از محورهای مهم کارهای پژوهشی او تبدیل شد.
یغمایی در کتابی با عنوان کاخ بردکسیاه فرضیه خاستگاه راستین هخامنشیان را بر پایه کاوشهای باستانشناسی در محوطه تاریخی بردکسیاه مطرح کرد. این کتاب بخشی از پیوند میان کار میدانی و تفسیر تاریخی در آثار او را نشان میدهد؛ پیوندی که در بخش قابلتوجهی از نوشتههایش ادامه یافت.
سوابق اجرایی یغمایی نیز بخش مهمی از پروندهی حرفهای او را تشکیل میدهد. او در اردیبهشت ۱۳۴۶ بهعنوان کارشناس باستانشناسی در ادارهی کل باستانشناسی و فرهنگ عامه، وزارت فرهنگ و هنر، مشغول شد. بعدتر، در ۱۱ بهمن ۱۳۷۴، بازنشستگی اجباری از سازمان میراث فرهنگی کشور در کارنامهاش ثبت شد.
اسماعیل یغمایی در حافظه باستانشناسی ایران با چند نقش همزمان شناخته میشود؛ پژوهشگر، سرپرست کاوشها و نویسندهای که یافتههای میدانی را به متن آورد و برای آنها صورت مکتوب ساخت.