راز ۲۰۰ سال فاش شد؛ باستانشناسان فهمیدند «شمن» عصر برنز زن است!
به نقل از لایو ساینس؛ پژوهشگران با بررسی دیانای اسکلتی ۴ هزار ساله که بیش از دو قرن با عنوان «شمن آپتاون لاول» شناخته میشد، دریافتند این فرد برخلاف تصور پیشین، یک زن بوده است. این کشف میتواند برداشتهای رایج درباره نقش زنان در عصر برنز را دگرگون کند.
این اسکلت در سال ۱۸۰۱ از یک گور باستانی در نزدیکی روستای آپتاون لاول، حدود ۱۶ کیلومتری غرب استونهنج، کشف شد. بقایای این فرد همراه مجموعهای ارزشمند از ابزارهای فلزکاری، از جمله تبرهای سنگی، ابزارهای حکاکی فلز، سنگ محک برای آزمایش خلوص طلا و استخوانهای تزئینی حیوانات به دست آمد؛ اشیایی که باعث شد باستانشناسان او را یک فلزکار برجسته و احتمالا شخصیتی آیینی یا «شمن» بدانند.
پژوهشگران مؤسسه فرانسیس کریک در لندن ابتدا با هدف بررسی تبار ژنتیکی این فرد، نمونههای دیانای او را تحلیل کردند؛ اما نتایج نشان داد اسکلت دارای کروموزومهای XX است و به یک زن تعلق دارد.
برای اطمینان، نمونههایی از دندان و استخوان انگشت پا نیز بررسی شد و هر دو آزمایش نتیجه یکسانی داشتند. همچنین هیچ نشانهای مبنی بر دفن بیش از یک نفر در این گور مشاهده نشد.
بررسیهای استخوانشناسی نشان میدهد این زن حدود ۱۶۵ سانتیمتر قد داشته است که برای زنان عصر برنز قدی بلند محسوب میشد و در حدود ۴۵ سالگی درگذشته است. آثار آرتروز در مچ دست راست او نیز با سالها کار مداوم با ابزارهای فلزکاری مطابقت دارد.
پژوهش پیشین که در سال ۲۰۲۲ منتشر شده بود نیز نشان میداد این فرد احتمالا زرگری ماهر بوده و زیورآلات طلایی تولید میکرده است. پژوهشگران معتقدند در عصر برنز، توانایی کار با طلا و فلزات ارزشمند احتمالا با باورهای آیینی و حتی جادویی پیوند داشته است.
به گفته پژوهشگران، این کشف نشان میدهد زنان عصر برنز ممکن است برخلاف تصور رایج، در حرفههای تخصصی و جایگاههای اجتماعی مهم نیز حضور داشته باشند. لیزا براون، متصدی موزه ویلتشر، گفت:
این یافته داستان این تدفین را از نو مینویسد، کلیشهها را کنار میزند و زنان را به مرکز روایت جامعه عصر برنز بازمیگرداند.
نتایج پژوهش اخیر همزمان با افتتاح نمایشگاه We Go Way Back درباره دیانای باستانی در مؤسسه فرانسیس کریک لندن رونمایی میشود.