یک پژوهش جنجالی درباره ارتباط میوه و سرطان ریه؛ واقعیت چیست؟
به نقل از The Conversation؛ اخیرا انتشار نتایج یک پژوهش درباره ارتباط احتمالی مصرف میوه و سبزیجات با سرطان ریه، توجه زیادی را جلب کرده است؛ اما متخصصان تأکید میکنند این تحقیق نه نشان میدهد میوه باعث سرطان میشود و نه دلیلی برای تغییر توصیههای تغذیهای محسوب میشود.
ماجرا از پژوهشی آغاز شد که نتایج اولیه آن در یک همایش علمی ارائه شد. پژوهشگران وضعیت ۱۸۷ فرد مبتلا به سرطان ریه با شروع زودهنگام را بررسی کردند که بیشتر آنها هرگز سیگار نکشیده بودند. بررسیها نشان داد بسیاری از این افراد رژیم غذایی سرشار از میوه، سبزیجات و غلات کامل داشتند.
پژوهشگران بهجای اندازهگیری مستقیم میزان آفتکش در بدن شرکتکنندگان، با استفاده از دادههای موجود درباره باقیمانده آفتکشها روی مواد غذایی، میزان احتمالی مواجهه آنها را برآورد کردند؛ سپس این فرضیه را مطرح کردند که شاید آفتکشها یکی از عوامل مؤثر بروز سرطان ریه در برخی افراد غیرسیگاری باشند.
کارشناسان میگویند این نتیجهگیری با محدودیتهای مهمی روبهرو است؛ زیرا نمیتواند ثابت کند رژیم غذایی یا آفتکشها عامل ایجاد سرطان بودهاند. همچنین پژوهشگران میزان واقعی آفتکش موجود در بدن افراد را اندازه نگرفتهاند و فقط برآوردی غیرمستقیم ارائه کردهاند.
از سوی دیگر، دهها پژوهش بزرگ که طی سالها صدها هزار نفر را دنبال کردهاند، تصویر کاملا متفاوتی ارائه میدهند. نتایج این مطالعات نشان میدهد افرادی که میوه و سبزیجات بیشتری مصرف میکنند، معمولا کمتر در معرض ابتلا به سرطان ریه قرار دارند یا دستکم خطر بیشتری آنها را تهدید نمیکند؛ به همین دلیل نیز دستورالعملهای تغذیهای جهان همچنان مصرف فراوان میوه و سبزیجات را توصیه میکنند.
دانشمندان همچنین یادآور میشوند که مطالعات کوچک گاهی بهدلیل تعداد محدود شرکتکنندگان یا عوامل مداخلهگر، نتایجی متفاوت از پژوهشهای بزرگ به دست میآورند. برای مثال، افرادی که رژیم غذایی سالمتری دارند، ممکن است از نظر سبک زندگی، میزان فعالیت بدنی، شغل یا شرایط زندگی نیز با دیگران تفاوت داشته باشند و همین موضوع تفسیر نتایج را دشوار میکند.
البته پژوهشگران تأکید میکنند آفتکشها کاملا بیخطر نیستند. مطالعات نشان دادهاند افرادی که بهطور مداوم و در مقادیر زیاد، با آفتکشها سروکار دارند، بیشتر در معرض برخی سرطانها قرار میگیرند؛ بااینحال، این موضوع به معنای آن نیست که مصرف معمول میوه و سبزیجات باعث سرطان ریه میشود.
کارشناسان توصیه میکنند برای کاهش باقیمانده آفتکشها، میوه و سبزیجات را پیش از مصرف زیر آب روان بهخوبی بشویید و تا حد امکان از انواع متنوع محصولات استفاده کنید. در صورت امکان، خرید برخی محصولات ارگانیک نیز میتواند میزان مواجهه با آفتکشها را کاهش دهد؛ اما این اقدامات نباید باعث حذف میوه و سبزیجات از رژیم غذایی شوند.
به گفته متخصصان، مهمترین نکته این است که نتایج یک پژوهش کوچک نباید دهها سال شواهد علمی را زیر سؤال ببرد. تا امروز، مجموعه تحقیقات همچنان نشان میدهد رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزیجات یکی از مهمترین عوامل حفظ سلامت و کاهش خطر بسیاری از بیماریها، از جمله برخی سرطانها، محسوب میشود.