گوی سنگی مرموز ۹ هزار ساله در آذربایجان کشف شد؛ باستانشناسان کاربردش را نمیدانند!
به نقل از هریتیجدیلی؛ باستانشناسان در جریان کاوشهای محوطه باستانی «پاشا تپه» در جمهوری آذربایجان، یک گوی سنگی صیقلی و اسرارآمیز کشف کردهاند که نمونه مشابهی از آن تاکنون در قفقاز جنوبی شناسایی نشده است.
گوی سنگی مذکور در کاوشهایی به سرپرستی وفا محمودوا، پژوهشگر ارشد مؤسسه باستانشناسی و مردمشناسی آکادمی ملی علوم آذربایجان، کشف شد. پژوهشگران این اثر را یکی از مهمترین یافتههای سنگی مربوط به دوره نوسنگی در این منطقه میدانند.
این شیء حدود ۱٫۸۷ کیلوگرم وزن و نزدیک به ۱۰ سانتیمتر قطر دارد. سطح آن کاملا صیقلی و کروی است و هیچ سوراخ، فرورفتگی یا اثری از ضربه روی آن دیده نمیشود؛ موضوعی که تشخیص کاربرد آن را دشوار کرده است.
وفا محمودوا میگوید:
این گوی سنگی از نظر شیوه ساخت و کاربرد احتمالی، ارزش علمی بالایی دارد و میتواند اطلاعات تازهای درباره ارتباط جوامع عصر نوسنگی در سرزمین شام، آناتولی و قفقاز جنوبی در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
باستانشناسان هنوز نمیدانند این گوی دقیقا چه کاربردی داشته است. آنها احتمال میدهند از این شیء در آیینهای مذهبی استفاده میشده یا نقش وزنهای استاندارد را داشته باشد؛ اما هیچیک از فرضیهها هنوز تأیید نشده است.
کاوشهای اخیر در پاشا تپه تنها به کشف همین گوی محدود نمیشود. باستانشناسان بخشهایی از یک سامانه لولهکشی سفالی متعلق به قرون میانی را نیز شناسایی کردهاند که احتمالا برای انتقال یا هدایت آب به کار میرفته است.
پژوهشگران همزمان بررسیهای میدانی را در محوطه باستانی «علیکومکتپه» نیز ادامه میدهند. آنها با بازبینی اسناد قدیمی، محدوده اصلی این محوطه را دوباره مشخص کردهاند تا از آثار تاریخی آن بهتر محافظت شود.
اگر بررسیهای آینده فرضیههای اولیه را تأیید کند، گوی سنگی پاشا تپه میتواند به یکی از منحصربهفردترین آثار نوسنگی قفقاز جنوبی تبدیل شود و اطلاعات تازهای درباره فناوری و شیوه زندگی انسانهای هزاران سال پیش در اختیار پژوهشگران قرار دهد.