موج گرما اروپا را میفشارد؛ مرگ، آتش و هشدار تازه
به نقل از رویترز؛ اروپا همچنان زیر فشار موجی از گرما ایستاد؛ موجی که از ایتالیا و بالکان تا فرانسه و قبرس نشانههایش را گذاشته بود. خیابانها، نیروگاهها، بیمارستانها و حتی آیینهای مذهبی با وضعیتی تازه روبهرو شدند. عددها از مرگ، اختلال و هشدار حرف میزنند.
این گرما فقط یک رویداد محلی نبود؛ از آن سوی آتلانتیک تا اروپا، دامنهاش گسترده بود و نهادهای هواشناسی و بهداشتی برای روزهای پیشِرو هشدار داده بودند. در اروپا، دما از اوجهای بیسابقه ژوئن پایین آمده بود، اما پیشبینیها از بازگشت دوباره گرما در هفته آینده خبر میدادند.
ایتالیا، بالکان و هشدارهای سرخ
در ایتالیا، ۲۲ شهر از بولتسانو در شمال تا پالرمو در جزیره سیسیل، روز دوشنبه زیر هشدار قرمز گرما قرار گرفتند. زائران در واتیکان برای خنک شدن از بادبزن استفاده کردند و زیر چترها پناه گرفتند، درست همزمان با آنکه پاپ لئو پیام «آنجلوس» خود را از بالکن خطاب به جمعیت زیر دستش خواند؛ روزی که در رم با عید قدیسان پطرس و پولس و تعطیلی شهر همراه بود.
در کرواسی، سازمان هواشناسی برای مناطقی از جمله زاگرب، اسپلیت و دوبروونیک هشدار قرمز صادر کرد. دهها آتشنشان، با پشتیبانی چهار هواپیما، با آتشی جنگیدند که جنگلهای کاج جزیره توریستی ویس در دریای آدریاتیک را میسوزاند؛ جزیرهای که حدود ۵۵ کیلومتر جنوبغرب اسپلیت قرار دارد.
در صربستان، سرویس دولتی هواشناسی و هیدرومتئورولوژی اعلام کرد دما در روز دوشنبه به ۳۹ درجه سلسیوس خواهد رسید. در جنوبتر، آلبانی آتشسوزیای را مهار کرد که طی آخر هفته دهها هکتار بوته و درخت زیتون را در نزدیکی روستای جنوبی کلوص بلعیده بود.
آتشهایی که با گرما پیش میروند
موج گرما که از ۲۰ ژوئن آغاز شد، رکوردهای آغاز تابستان را جابهجا کرد. برقرسانی را مختل کرد. به زیرساختها آسیب زد. نظامهای درمانی را فرسود. در همان زمان، نگرانی از گسترش آتشسوزیها در مناطق مختلف بالا رفت؛ نگرانیای که فقط به جنوب اروپا محدود نماند.
در قبرس، دو پسر ۸ و ۱۰ ساله از بلغارستان، روز یکشنبه بعدازظهر در یک خودروی داغ مرده پیدا شدند. پلیس گفت دمای قبرس در حال حاضر حدود ۳۸ درجه سلسیوس است؛ عددی که برای این جزیره در شرق مدیترانه و در این فصل، در طبقهبندی موج گرما قرار نمیگیرد.
در لهستان هم دو دوچرخهسوار، یکی ۳۰ ساله و دیگری ۷۱ ساله، هنگام شرکت در مسابقهای از سری Poland Bike Marathon در شهر مارکی نزدیک ورشو، روز یکشنبه جان باختند.
فرانسه و آمادهباش سلامت
فرانسه نام خود را در مرکز این بحران دوباره دید. مقامات بهداشتی این کشور اعلام کردند ۱۰۰۰ مرگ اضافی در خلال این موج گرما ثبت شده است. به گفته سازمان بهداشت عمومی فرانسه، بیشتر قربانیان از میان سالمندان بودهاند و رقم نهایی احتمالا بالاتر میرود. رسانههای فرانسوی از فشار سنگین بر سردخانهها و خانههای تدفین در پاریس و اطراف آن هم گزارش دادند.
در ۲۹ ژوئن، نخستوزیر سباستین لکورنو گفت که فرانسه طرح اضطراری سلامت، ORSAN، را در بالاترین سطح نگه میدارد تا برای «احتمال بازگشت یک رویداد موج گرما» آماده باشد. او در آغاز نشست بحران دولت درباره نحوه مدیریت موج سخت هفته گذشته و آمادگی برای موجهای آینده سخن میگفت.
بهگزارش رویترز، سازمان هواشناسی فرانسه گفته بود شدت گرما در بیشتر نقاط کشور فروکش کرده، اما دما احتمالا تا پایان هفته دوباره بالا میرود. استفانی ریس، وزیر بهداشت، به روزنامه لا تریبون گفت اثرات این موج ممکن است تا ۱۰ روز پس از فروکشکردن هوا هم ادامه پیدا کند. او در گفتوگو با شبکه بیافام گفت:
«این رویداد تمام نشده است.»
ردّ تغییرات اقلیمی و هشدار دانشمندان
دانشمندان گفتهاند این موج گرما، که از ۲۰ ژوئن آغاز شد، بدون تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت انسان «تقریبا غیرممکن» بود. بر پایه ارزیابی آنان، دمای بالای شبانه این هفته نسبت به دو دهه پیش ۱۰۰ برابر محتملتر شده است. همین نسبت، زبان خشک آمار را به یک واقعیت روزمره تبدیل کرد: شبها هم دیگر پناه نیستند.
در همین بستر، تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در پلتفرم ایکس نوشت:
در حال حاضر ۱۵۰ میلیون نفر زیر گرمای شدید زندگی میکنند، صدها نفر جان باختهاند، مدارس تعطیل شدهاند، شبکههای برق تحت فشار قرار گرفتهاند.
از رم تا پاریس، از دانوب تا پو
این موج فقط سلامت عمومی را هدف نگرفت. حملونقل، تولید برق و کشاورزی هم آسیب دیدند. در آلمان، خدمات قطار در یک خط اصلی در ایالت نوردراین-وستفالن کاهش یافت و ترامواها در شهر لایپزیگ در شرق کشور متوقف شدند. در جمهوری چک، مقامها مردم را به پرهیز از فعالیت بدنی فراخواندند و بهدلیل اوزون سطح زمین، هشدار مهدود صادر کردند.
در مجارستان، نیروگاه هستهای پکس دوباره تولید خود را در روز یکشنبه کاهش داد؛ دلیل، دمای بالای رود دانوب بود که برای خنکسازی استفاده میشود. در ایتالیا، دبی رود پو کم شد و آب شور تا ۱۸ کیلومتر به داخل خشکی پیش رفت؛ وضعیتی که نگرانیهایی را برای کشاورزی و تالابهای حفاظتشده در دلتای رود ایجاد کرد. در همین کشور، گزارشهایی از غرقشدن چند نفر که برای فرار از گرما به آب پناه برده بودند منتشر شد.
در دریاچه ویکو، ۷۰ کیلومتری رم، نیروهای امدادی بهدنبال همسر اوژنیا روکلا، وزیر کابینه، بودند که روز شنبه هنگام شنا ناپدید شده بود. در رم، پاپ لئو به نمازگزارانی که با وجود گرمای سوزان روز یکشنبه در میدان سنپیتر حاضر شده بودند، تشکر کرد.
وقتی آسمان هم آرام نمیماند
در بخشهایی از فرانسه، طوفانها در شامگاه شنبه هوای خنکتری آوردند، اما برای هزاران خانوار خاموشی به همراه داشتند. شرکت برق انِدیس اعلام کرد که عصر یکشنبه ۳۶ هزار خانوار در شمال و مرکز فرانسه بدون برق بودند. در همان روز، برخی مناطق شمالشرق فرانسه هنوز زیر هشدار گرما قرار داشتند.
مقامهای هواشناسی گفتند احتمال رگبار و رعدوبرق در بخشهایی از فرانسه، آلمان و جمهوری چک در یکی دو روز آینده وجود دارد. در بیشتر اروپای غربی، هوا این هفته خنکتر میشود، در حالی که موج گرما به سمت اروپای مرکزی و بالکان پیش میرود. دانيله موچو، هواشناس نیروی هوایی ایتالیا، گفت این موج چند روز دیگر در مرکز و شرق اروپا ادامه دارد و دما در این مناطق ۸ تا ۱۰ درجه سلسیوس بالاتر از میانگین خواهد بود.
لوکا مرکالی، رئیس انجمن هواشناسی ایتالیا، به رویترز گفت دما قرار است دوباره از ۵ یا ۶ ژوئیه بالا برود. او توضیح داد:
مناطق درگیر، بهطور کلی همان مناطق موج نخست هستند؛ از جمله فرانسه، اسپانیا، آلمان، ایتالیا، سوئیس و تا حدی بریتانیا. با این گرمای شدید، خطر آتشسوزی جنگلها افزایش پیدا میکند، اما ما طوفانهای بارانی زیادی هم میبینیم که البته این خطر را کاهش میدهد.
او افزود که این طوفانها بسیار محلیاند و میزان بارش میتواند بهشدت متفاوت باشد.
فشار موج گرما از اروپا فراتر رفت
در سوی دیگر اقیانوس اطلس، اداره ملی هواشناسی آمریکا هشدار داد که «گرمای خطرناک با دماهایی در دهه ۹۰ و پایینتر از ۱۰۰ درجه فارنهایت» در بخش بزرگی از مرکز و شرق ایالات متحده در راه است؛ درست پیش از جشنهای چهارم ژوئیه در روز شنبه، دویستوپنجاهمین سالگرد اعلامیه استقلال. این نهاد افزود ترکیب گرمایش طولانی روز و کاهش محدود خنکی شب، خطر بیماریهای مرتبط با گرما را بالا میبرد، بهویژه برای گروههای آسیبپذیر و کسانی که دسترسی کافی به خنککننده ندارند.
این مجموعه رویدادها، از مرگ دو کودک در قبرس تا اختلال در شبکه برق فرانسه و کاهش تولید در نیروگاه هستهای پکس، یک تصویر مشترک ساخت: موج گرمایی که نه فقط دما، بلکه نظم عادی زندگی را هم از جا میکند.