دندانی که تاریخ پزشکی را تغییر می‌دهد؛ دندان‌پزشکی نئاندرتال‌ها در ۵۹ هزار سال پیش!

به نقل از هریتیج‌دیلی؛ یک دندان آسیای قدیمی در اعماق سیبری، داستانی را روایت می‌کند که تمام تصورات ما را از انسان‌های اولیه تغییر می‌دهد. این دندان متعلق به نئاندرتال‌هاست؛ موجوداتی که تا دیروز آن‌ها را بدوی می‌پنداشتیم.

محققان در غار چاگیرسکایا در کوه‌های آلتای سیبری، دندانی را پیدا کرده‌اند که نشان می‌دهد ۵۹ هزار سال پیش، کسی تلاش کرده تا یک پوسیدگی شدید را درمان کند.

این دندان که با کد «Chagyrskaya 64» شناخته می‌شود، حفره‌ای عمیق در سطح جویدن دارد. بررسی‌های میکروسکوپی و سی‌تی اسکن‌ها نشان داد این حفره بر اثر فرسایش طبیعی ایجاد نشده، بلکه عمداً با یک ابزار سنگی تیز تراشیده شده است.

جالب است بدانید این حفره تا تارهای عصبی دندان پیش رفته است. محققان معتقدند هدف از این کار، پاکسازی بافت‌های عفونی و بیمار برای کاهش درد بوده است؛ اقدامی که نیاز به دقت بالای دست و تحمل درد شدید داشته.

تیم پژوهشی برای اثبات ادعای خود، این فرآیند را روی دندان‌های انسان مدرن بازسازی کردند. آن‌ها از ابزارهای کوچک جاسپر (نوعی سنگ سخت) استفاده کردند که مشابه ابزارهای یافت شده در غار بود.

نتایج شگفت‌انگیز بود. آن‌ها دریافتند که چرخاندن یک ابزار سنگی نوک‌تیز با دست، بسیار سریع‌تر و موثرتر از تراشیدن ساده است. در برخی موارد، آن‌ها توانستند در کمتر از یک ساعت به مرکز دندان برسند.

علاوه بر جراحی، نشانه‌های دیگری هم دیده شد. شیارهای ظریفی در کنار دندان وجود دارد که احتمالاً نتیجه خلت کردن مداوم برای خارج کردن تکه‌های غذا یا کاهش التهاب بوده است.

تا پیش از این، قدیمی‌ترین مدرک درمان پوسیدگی دندان متعلق به انسان‌های مدرن در ایتالیا بود که به حدود ۱۴ هزار سال پیش بازمی‌گشت. اما این کشف جدید، تاریخ جراحی دندان را ۴۵ هزار سال به عقب می‌برد.

این یافته‌ها ثابت می‌کند نئاندرتال‌ها توانایی‌های فنی و رفتاری پیچیده‌تری نسبت به آنچه تصور می‌کردیم داشتند.

نکته مهم دیگر اینکه لبه‌های حفره دندان صیقل خورده است. این یعنی فرد پس از جراحی، برای مدتی زنده مانده و از دندانش استفاده کرده است؛ بنابراین این تغییرات در زمان مرگ یا بعد از تدفین رخ نداده است.

کشف این دندان تنها یک یافته پزشکی نیست، بلکه پنجره‌ای است به دنیای پیچیده نئاندرتال‌ها که احتمالا بیش از آنچه فکر می‌کنیم، مراقب اعضای بیمار و پیر گروه خود بودند.