غار یخ مراد در خطر؛ بزرگترین غار یخی ایران در مسیر نابودی
به نقل از ایسنا؛ حمزه مشایخی رئیس اداره حفاظت و مدیریت زیستگاههای محیط زیست استان البرز با اشاره به اینکه غار یخ مراد، به عنوان یکی از شگفتیهای طبیعت ایران در دامنههای البرز مرکزی است، اظهار کرد:
این غار، پیوندی ناگسستنی با اقلیم سرد کوهستانی پیرامون خود دارد و از نظر تقسیمات سیاسی در روستای کهنهده در بخش آسارا از توابع شهرستان کرج جای گرفته و یکی از غارهای کارستی و یخی شناخته شده کشور است.
او با اشاره به اینکه غار یخ مراد از دید علمی، زیباشناختی و گردشگری ارزش زیادی دارد، افزود:
یخمراد، بزرگترین غار یخی ایران است که باید از توانهای فیزیکی و زیستی آن نگهداری شود. این کار، جدا از برنامههای دولتی و سازمانی، وظیفه هر شهروند آگاه و کُنشگر محیط زیست است که به نگهداشت و پایداری پددههای طبیعی کشور باور دارد.
رئیس اداره حفاظت و مدیریت زیستگاههای محیط زیست استان البرز، بیان کرد:
برنامههای آموزشی برای آگاهسازی مردم از ارزش غار یخمراد به مسئولین کمک زیادی میکنند تا روند نگهداری از غار را اجرایی کنند.
او در پاسخ به اینکه چه عواملی به تخریب غار یخمراد در سالهای اخیر منجر شدهاند و نقش تغییرات اقلیمی و گردشگری بیضابطه در این تخریب چگونه ارزیابی میشود، گفت:
بررسی انجام گرفته در پژوهش اداره کل نشان میدهد که در سه دهه گذشته تغییرات آب و هوایی گستردهای در جهان و در ایران روی داده است. از جمله دامنههای جنوبی رشته کوه البرز نیز از دید آب و هوایی دچار دگرگونی شده است.
مشایخی مطرح کرد:
در این بازه زمانی، میزان بارش کاهش یافته، دمای هوا بالا رفته و به پیروی از این تغییرات، آب دریافتی حوضه غار یخمراد نیز کاهش یافته و گستره یخهای انباشته شده در آن کم شده است. بر این اساس با گسترش این تغییرات، تابآوری غار کاهش یافته است.
رئیس اداره حفاظت و مدیریت زیستگاههای محیط زیست استان البرز خاطرنشان کرد:
به شیوه کنونی که مردم بومی از یخ درون آن برداشت میکنند؛ در آینده هیچ سازنده یخی درون غار به جا نمیماند. به دلیل این رویدادهای طبیعی و دستکاریهای انسانی، سازندهای یخی در تالارهای یکم، تالار دوم و تالار سینما از میان رفتهاند. در سالهای اخیر روند بازدید از غار افزایش یافته و گروههای گردشگری گوناگونی وارد غار میشوند.
رئیس اداره حفاظت و مدیریت زیستگاههای محیط زیست استان البرز، تاکید کرد:
ورود گروهی بازدید کنندگان، دمای غار را بالا برده و افزایش دمای غار، زمینهساز آب شدن سازندهای یخی است.
او در پاسخ پرسشی درباره تاثیر ثبت این غار به عنوان اثر طبیعی ملی از سوی شورای عالی حفاظت محیط زیست بر سطح حفاظت و نگهداشت آن، گفت:
غار یخ مراد درحال حاضر در فهرست آثار ملی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری قرار دارد. همچنین اداره کل حفاظت محیط زیست استان البرز ارتقاء سطح این اثر را به دبیرخانه شورایعالی محیط زیست پیشنهاد کرده و در دستور کار قرار دارد. با توجه به ارزش بیبدیل ملی، حساسیت فوقالعاده اکولوژیک و تهدیدات جدی که بقای غار یخمراد را نشانه رفتهاند، ارتقاء این اثر به درجه اثر طبیعی ملی نه تنها یک انتخاب، که یک ضرورت اجتنابناپذیر حفاظتی است.
مشایخی تصریح کرد:
این اقدام، سنگ بنای حفاظت مؤثر، انجام پژوهشهای ضروری و بهرهبرداری خردمندانه از این موهبت طبیعی برای نسل حاضر و آینده خواهد بود. قطعاً ارتقاء این منطقه با برخورداری از قوانین در چارچوب مقررات، به بهبود شرایط فعلی میانجامد.
او اظهار کرد:
برای گردشگری پایدار لازم است تاب آوری غار را با ورود گروهی به درون آن هماهنگ کرد تا در کنار توجه به گردشگری، آسیببهای وارد شده به غار را هم کاهش داد. ورود گردشگران با کمک یک راهنما و غارنورد کارآزموده که هم با بخشهای گوناگون غار آشنا باشد و هم از آسیب دیدن ساختمان غار جلوگیری کند؛ از فروپاشی و آشفتگی محیط غار جلوگیری میکند. یک راهنمای خوب میتواند بازدید کنندگان را به سلامتی به درون غار برده و به سلامتی هم آنها را بیرون بیاورد.
مشایخی با اشاره به آسیب پذیری غار بیان کرد:
عوامل گوناگونی ساختمان غار و محیط پیرامون آن را ناپایدار ساخته و با گذشت زمان این غار ویژگیهای ساختمانی و سازندهای یخی خود را از دست میدهد. تودهها و غارنهشتههای یخی، آسیبپذیری بسیار بالای در برابر تغییرات آب و هوایی و دستکاری انسان دارند. این حساسیت، نیاز به نگهداشت و پایداشت غار را بیشتر برجسته میکند.
او گفت:
تالار یکم غار که دچار فروریختگی شده و به نام تالار سنگلاخ هم شناخته میشود؛ حساسیت زیادی برای ورود گردشگران ندارد؛ اما از دهانه تالار دوم تا اشکوب چهارم؛ غار نیاز به نگهداری داشته و باید به شیوه علمی مدیریت شود. جایگاه گردشگری غار باید با توجه به تابآوری غار و توانهای زیستمحیطی آن تعیین شود.