افزایش نزدیک به ۲۵ درصدی قیمت بلیط هواپیما در پی جنگ ایران و تغییر مسیر پروازها
تنشهای نظامی در خاورمیانه فشار مالی شدیدی بر صنعت هوانوردی وارد کرده است. طبق پژوهش شرکت مشاورهای Teneo، ارزانترین بلیطهای کلاس اکونومی بهطور میانگین ۲۴ درصد گرانتر از سال گذشته شدهاند. این افزایش قیمت نتیجه مستقیم محدودیتهای حریم هوایی است که شرکتها را مجبور به استفاده از مسیرهای جایگزین و در نتیجه مصرف سوخت بیشتر کرده است.
اختلال در تامین نفت و کاهش ظرفیت پروازهای طولانیمدت، بهویژه در مسیرهایی که پیشتر توسط شرکتهای خلیج فارس پوشش داده میشد، وضعیت را وخیمتر کرد. هرچند برخی رقیبان تلاش کردند سهم بازار را بگیرند، اما مجموع صندلیهای در دسترس همچنان کمتر از حالت عادی است. این فشار عملیاتی با جهش قیمت سوخت جت همراه شده که از محدوده ۸۵ تا ۹۰ دلار به ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار در هر بشکه رسیده است؛ در حالی که سوخت حدود یکچهارم هزینههای عملیاتی این صنعت را تشکیل میدهد.
بیشترین ضربه در مسیرهای بین اروپا و شرق آسیا وارد شده است. برای مثال، هزینه پرواز لندن به ملبورن ۷۶ درصد و مسیر هنگکنگ به لندن ۷۲ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. در فضای سیاسی نیز دونالد ترامپ اعلام کرد آتشبس با ایران را تا پیشرفت مذاکرات صلح تمدید میکند، اما محاصره بنادر ایران تا زمان ارائه یک «پیشنهاد واحد» از سوی تهران ادامه دارد.
در همین راستا، شرکتهای هواپیمایی بریتانیا هشدار دادهاند که در صورت تشدید درگیریها، ناچار به کاهش پروازها و افزایش بیشتر قیمتها خواهند بود. این شرکتها از طریق نهاد Airlines UK در سندی محرمانه از دولت خواستهاند تا برای محافظت از صنعت هوانوردی در برابر بسته شدن تنگه هرمز اقدام کند.
مطالبات این شرکتها شامل پذیرش تاخیرها و لغو پروازهای ناشی از کمبود سوخت بهعنوان «شرایط فوقالعاده» است تا مجبور به پرداخت غرامت نشوند؛ درخواستی که منابع بیبیسی میگویند بهطور جدی بررسی نمیشود. آنها همچنین خواستار کاهش یا تعلیق موقت مالیات مسافران، توقف طرح تجارت انتشار آلایندهها و تسهیل قوانین مربوط به اسلاتهای نشست و برخاست در فرودگاههای پرتردد شدهاند تا امتیازاتشان را از دست ندهند.
بخش دیگری از این درخواستها مربوط به مدیریت تولید سوخت است. شرکتها خواستار تعهد پالایشگاهها برای اولویت دادن به تولید سوخت جت نسبت به بنزین یا گازوئیل شدند و پیشنهاد دادند واردات سوخت Jet A آمریکا (با وجود نقطه انجماد بالاتر) مجاز شود. تحلیلگران اشاره میکنند محدودیت پالایشگاههای آمریکا در تولید نوع Jet A1، ظرفیت آنها برای جایگزینی عرضههای مسدودشده در خلیج فارس را محدود کرده است.
وزارت حملونقل بریتانیا اعلام کرد که فعلا کمبود سوخت وجود ندارد و اولویت آنها کاهش تنشها و بازگشایی تنگه است. همزمان سخنگوی Airlines UK تأکید کرد که اگرچه فعلا فعالیتها عادی است، اما دولت باید برای تضمین تداوم تامین سوخت و حمایت از صنعت در برابر قیمتهای بیسابقه، انعطافپذیری بیشتری ایجاد کند تا اختلال برای مشتریان به حداقل برسد.