کشف قلاب ۱۰ هزار ساله در سیبری؛ ابتکار شگفت‌انگیز در عصر یخبندان

به نقل از هریتیج‌دیلی؛ باستان‌شناسان در منطقه «کراسنویارسک» (Krasnoyarsk) مجموعه‌ای از ابزارهای ماهیگیری کشف کرده‌اند که قدمت آن‌ها به ۱۰ هزار و ۵۰۰ سال پیش می‌رسد. این یافته‌های جدید را متخصصان موزه باستان‌شناسی دانشگاه فدرال سیبری (Siberian Federal University) مطالعه کرده‌اند و مطالعات آن‌ها نشان‌دهنده هوش سرشار و مهارت فنی جوامع اولیه در مواجهه با شرایط خشن و بی‌رحم سیبری مرکزی است.

تمامی ابزارهای کشف‌شده از شاخ گوزن ساخته شده‌اند که ماده‌ای است بادوام و انعطاف‌پذیر و در دوران پیش از تاریخ، جایگزین اصلی فلز محسوب می‌شد. نکته حیرت‌انگیز برای محققان، شباهت ساختاری این قلاب‌ها به نمونه‌های مدرن امروزی است. با این حال، تفاوت اصلی در نحوه اتصال نخ ماهیگیری است.

در حالی که قلاب‌های امروزی یک «چشمی» یا حلقه در انتها دارند، قلاب‌های باستانی سیبری شیارهای ظریف تراشیده‌شده‌ داشتند. این سیستم شیارزنی طوری طراحی شده بود که تنش و فشار ناشی از صید ماهی در رودخانه‌های خروشان سیبری را مساوی تقسیم کند و مانع از پاره شدن نخ یا لغزش قلاب شود. این جزئیات نشان از درک عمیق مکانیک مواد در ۱۰ هزار سال پیش دارد.

یکی دیگر از قطعه‌های برجسته این مجموعه، یک نیزه ۲۷ سانتی‌متری است که مراحل ساخت بسیار پیچیده‌ای را پشت سر گذاشته است. باستان‌شناسان با بازسازی فرآیند تولید این ابزار دریافتند که سازندگان ابتدا شاخ گوزن را با تبرهای سنگی برش داده و سپس با استفاده از قلم‌های سنگی مخصوص (Burin)، آن را از درازا شکافته‌اند.

مراحل نهایی کار هم تراشیدن دندانه‌های نیزه و صیقل دادن سطح آن با سنگ‌های ساینده بوده است. این فرآیند چندمرحله‌ای نشان می‌دهد که ساکنان اولیه سیبری نه تنها صنعتگرانی ماهر بوده‌اند، بلکه دانش فنی فراوانی داشتند که آن را نسل به نسل منتقل می‌کردند.

دانشمندان تاکید می‌کنند که در آن دوران، ماهیگیری صرفا یک فعالیت جانبی نبوده، بلکه مهارتی حیاتی برای بقا محسوب می‌شد. بدون دسترسی به تجهیزات قابل اطمینان و شناخت دقیق از رفتار آبزیان، جوامع باستانی نمی‌توانستند منابع غذایی پایدار در اقلیم سرد و دشوار سیبری تهیه کنند. این ابزارهای ۱۰ هزار ساله، گواهی بر خلاقیت و انطباق‌پذیری بی‌نظیر انسان‌هایی است که توانستند در یکی از سخت‌ترین زیستگاه‌های کره زمین دوام بیاورند.