باستانشناسان در شوک؛ گورستان ۴ هزار ساله کشف شد
به نقل از «هریتیجدیلی»، استانشناسان در جریان کاوشهای اخیر خود در صحرای «بایودا» (Bayuda) در کشور سودان، موفق به کشف یک گورستان باستانی متعلق به تمدن کرما شدهاند که قدمت آن به حدود ۴,۰۰۰ سال پیش بازمیگردد. این کشف که در یکی از دورافتادهترین مناطق بیابانی صورت گرفته است، به لحاظ تاریخی اهمیت بسیار زیادی دارد؛ چراکه نشان میدهد نفوذ و قلمرو این تمدن فراتر از آن چیزی بوده که پیشتر تصور میشد. تمدن کرما که به عنوان یکی از نخستین و قدرتمندترین دولتهای سازمانیافته در آفریقای زیرصحرا شناخته میشود، در دوران شکوفایی خود رقیبی جدی برای امپراتوری مصر باستان به شمار میرفت و تسلط عمیقی بر شریانهای تجاری نیل داشت.
در این کاوش، آرامگاهی منحصربهفرد پیدا شده است که ساختار آن از سنتهای تدفین اشرافی در آن دوران حکایت دارد. این گور یک اتاقک تدفین سنگی دارد که با دقت بالایی ساخته شده و علیرغم گذشت هزاران سال و فرسایشهای شدید بیابانی، بخشهای مهمی از آن سالم باقی مانده است. باستانشناسان در کنار بقایای انسانی، مجموعهای از اشیای سفالی با ظرافت خاص، مهرههای تزیینی و ابزارهای سنگی پیدا کردهاند که نشاندهنده باور این مردم به زندگی پس از مرگ و جایگاه اجتماعی فرد متوفی است. سفالهای کشفشده در این محل، دارای ویژگیهای شاخص معماری و هنری دوره «کرمای میانه» هستند که با بدنه سیاه و لبههای قرمز رنگشان شناخته میشوند و از نظر تکنیکی در زمان خود شاهکاری در صنعت سفالگری به حساب میآمدند.
اهمیت ویژه این یافته در مکان جغرافیایی آن نهفته است؛ وجود این گور در عمق صحرای بایودا ثابت میکند که مردمان تمدن کرما تنها به حاشیه رود نیل محدود نبودند، بلکه شبکههای پیچیدهای از مسیرهای تجاری و سکونتگاههای فصلی را در دل بیابانهای سوزان مدیریت میکردند. محققان بر این باورند که این منطقه احتمالا به عنوان یک نقطه استراتژیک برای کاروانهایی بوده که طلا، عاج و بخور را از قلب آفریقا به سمت شمال میبردند.
تحلیلهای اولیه بر روی بقایای استخوانی موجود در این گور نشان میدهد که افراد دفنشده در این منطقه از سلامت جسمانی خوبی برخوردار بودهاند که این موضوع فرضیه ثروتمند بودن این سکونتگاه بیابانی را تقویت میکند. این کشف جدید نه تنها فصلی تازه در شناخت ما از پادشاهی کوش و تمدن کرما میگشاید، بلکه پرسشهای جدیدی را درباره چگونگی سازگاری این جوامع با تغییرات اقلیمی و محیط زیست خشن سودان در هزاره دوم پیش از میلاد مطرح کرده است که پاسخ به آنها نیازمند سالها پژوهش و آزمایشهای دقیقتر در آزمایشگاههای باستانشناسی خواهد بود.