کشف عجیب در اسپانیا؛ نئاندرتالها کلکسیونر بودند!
به نقل از لایوساینس؛ یافتههای جدید باستانشناسی در مرکز شبهجزیره ایبریا، پرده از رفتاری پیچیده و ناشناخته در میان خویشاوندان منقرضشده انسان برداشته است. نئاندرتالها در بازهای طولانی، جمجمه حیوانات شاخدار را بهشکل هدفمند در اعماق یک غار جمعآوری و نگهداری میکردند؛ اقدامی که هیچ توجیه اقتصادی یا غذایی برای آن یافت نشده است.
کاوشگران در غار «دسکوبیرتا» (Des-Cubierta) واقع در اسپانیا، مجموعهای از ۳۵ جمجمه پستانداران بزرگ را کشف کردهاند. این مجموعه شامل بقایای گاومیشهای استپ، اوراکسها (گاو وحشی)، کرگدنها و گوزنهای قرمز است که قدمت این رفتار فرهنگی به بیش از ۴۳ هزار سال پیش بازمیشود.
نکته شگفتانگیز این کشف، جداسازی دقیق فکها و بخشهای دارای گوشت از جمجمههاست. باستانشناسان معتقدند از آنجا که فک پایین و بخشهای پر پروتئین حیوانات حذف شده و تنها بخشهای شاخدار جمجمه حفظ شدهاند، این انباشت نمیتواند مربوط به ذخیره غذا باشد. در کنار این بقایا، بیش از یک هزار و ۴۰۰ ابزار سنگی به سبک موستریان (Mousterian) پیدا شده که امضای فنی نئاندرتالها محسوب میشود.
لوسیا ویلاسکوسا فرناندز، محقق ارشد این مطالعه از دانشگاه آلکالا اسپانیا، میگوید: «در نگاه اول، انباشت این استخوانها آشفته و بینظم به نظر میرسید. اما بررسیهای دقیقتر نشان داد آنچه شبیه به یک توده درهمریخته بود، در واقع سندی شفاف از فرآیندهای زمینشناسی و فعالیتهای انسانی سازمانیافته است.» تیم تحقیقاتی برای درک ماهیت این یافتهها، نقشهای دقیق از موقعیت تمامی بقایا تهیه کرد.
آنها توزیع آوارهای ناشی از ریزش سقف غار را با محل قرارگیری استخوانها و ابزارهای سنگی مقایسه کردند. نتیجه روشن بود: استخوانها با فرآیندهای طبیعی یا ریزش سنگ جابهجا نشده بودند، بلکه عامدانه و با دقت در نقاط خاصی از غار جایگذاری شده بودند. این رفتار نه یک اتفاق لحظهای، بلکه سنتی بود که نسلبهنسل منتقل میشد. شواهد نشان میدهد نئاندرتالها در دورههای بسیار سرد بین ۱۳۵ هزار تا ۴۳ هزار سال پیش، بارها به این غار بازگشته و جمجمههای جدیدی را به این «کلکسیون» اضافه کردهاند.
تداوم این عمل در طول قرنها، حاکی از وجود یک حافظه فرهنگی و سنت مشترک میان آنهاست. این کشف ضربه دیگری به نظریههای قدیمی است که نئاندرتالها را موجوداتی صرفاً متکی بر غریزه بقا معرفی میکردند. انتخاب، پردازش و چیدمان جمجمههای شاخدار در غاری که محل سکونت دائمی آنها نبوده، نشاندهنده ظرفیت بالای آنها برای رفتارهای نمادین است. لودوویک اسلیماک، باستانشناس دانشگاه تولوز فرانسه که در این پژوهش شرکت نداشته، معتقد است این یافتهها بحث درباره نمادگرایی نئاندرتالها را وارد مرحله جدیدی میکند. او میگوید: «این سایت باستانی به ما میگوید که جهانهای معنایی نئاندرتالها وجود داشتهاند، اما ساختار این جهانها ممکن است با آنچه ما در انسان خردمند (Homo sapiens) میشناسیم، کاملاً متفاوت بوده باشد.»