خسارت جنگ به گردشگری ایران اعلام شد؛ بیش از ۲۸ هزار میلیارد تومان در ۴۵ روز

آغاز جنگ از ۹ اسفند ۱۴۰۴، تنها چند هفته پیش از تعطیلات نوروز، مهم‌ترین فصل درآمدزایی صنعت گردشگری ایران را تحت تاثیر قرار داد؛ اتفاقی که به کاهش شدید سفرها، افت رزرو اقامتگاه‌ها و رکود گسترده در بازار خدمات سفر منجر شد.

وزارت گردشگری به تازگی بخشی از خسارت های اقتصادی جنگ را در بازه زمانی ۴۵ روز نخست ‌آن اعلام کرده است. براساس این آمار کل صنعت گردشگری ایران در بازه ۴۵ روز نخست پس از جنگ بیش از ۲۸ هزار میلیارد تومان خسارت دیده است. این خسارت‌ها تنها مربوط به اصناف مستقیم حوزه گردشگری است و خسارت صنایع وابسته از جمله ایرلاین‌ها، رستوران‌ها، خدمات حمل و نقل و غیره در آن لحاظ نشده است.

برآوردهای منتشرشده از خسارت‌های صنعت گردشگری نشان می‌دهد مجموع زیان این بخش تنها در یک دوره ۴۵ روزه به ۲۸.۵ هزار میلیاد تومان رسیده است. بخش اقامتی بیشترین سهم خسارت را ثبت کرده و زیان آن حدود ۲۰ همت اعلام شده است. طبق این آمار، افت ۴۳ درصدی ضریب اشغال، بیش از ۵۱۴٬۰۰۰ تخت اقامتی کشور را تحت تاثیر قرار داده است.

دفاتر خدمات مسافرتی و آژانس‌های گردشگری نیز حدود ۵.۵ همت خسارت دیده‌اند. راهنمایان گردشگری با یک همت زیان روبه‌رو شده‌اند و فعالیت‌هایی که به‌طور مستقیم از جنگ آسیب دیده‌اند نیز حدود ۲ همت خسارت ثبت کرده‌اند.

با توجه به ادامه وضعیت نامشخص در بازار گردشگری، پیش بینی شده که این خسارت‌ها به فعالان اقتصادی حوزه گردشگری همچنان ادامه دارد و بر حجم آن افزوده شده است.

همزمان با افت سفرها، بازار اشتغال گردشگری نیز با فشار جدی روبه‌رو شده است. داده‌های منتشرشده نشان می‌دهد ۴۰۲٬۶۰۰ نفر از شاغلان رسمی این صنعت در معرض ترک اشتغال قرار گرفته‌اند. از این تعداد، ۳۶۰٬۰۰۰ نفر در مراکز اقامتی و هتل‌ها فعالیت می‌کنند که بزرگ‌ترین بخش نیروی انسانی گردشگری کشور را تشکیل می‌دهند.

همچنین ۳۶٬۶۰۰ نفر در آژانس‌های خدمات مسافرتی، ۵٬۰۰۰ نفر در بخش راهنمایان و تورگردانان و حدود ۱٬۰۰۰ نفر در موسسات آموزش گردشگری مشغول به کار هستند؛ بخش‌هایی که به‌طور مستقیم با کاهش سفر و افت تقاضا آسیب دیده‌اند.

نیروهای متخصص همواره یکی از مشکلات حوزه گردشگری بوده و اکنون با توجه به وضعیت اقتصادی یک سال اخیر این صنف، بسیاری از فعالان متخصص این حوزه در حال ترک مشاغل حوزه گردشگری هستند؛ اتفاقی که در آینده زیان‌های بیشتری برای این صنعت همراه خواهد داشت.

جنگ اخیر آسیب‌ها و خسارت‌های مستقیم گسترده‌ای به زیر ساخت‌های گردشگری کشور زده است. فارغ از موزه‌ها و محوطه‌های میراثی متعددی که در این جنگ آسیب دیدند و خسارتی بیش از ۷ هزار میلیارد تومان خورده‌اند، ۶۳ واحد تاسیسات گردشگری نیز در جنگ آسیب دیدند و در جریان حملات، تعدادی نیز جان خود را از دست دادند.

براساس آمار وزارت گردشگری ۶۳ واحد تاسیسات گردشگری در ۱۳ استان کشور در جریان جنگ آسیب دیده‌اند. بر این اساس ۶۰۰ میلیارد تومان خسارت مستقیم ناشی از تخریب حملات به این تاسیسات وارد شده است. همچنین خسارت غیر مستقیم و عدم‌نفع آنها به دلیل خارج شدن از چرخه فعالیت نیز حدود ۱/۴ هزار میلیارد تومان خسارت به همراه داشته است.

این آمارها در حالی منتشر شده که خسارت بسیاری از بخش‌های وابسته به گردشگری هنوز در برآوردهای رسمی لحاظ نشده است. شرکت‌های هواپیمایی، حمل‌ونقل جاده‌ای، مراکز پذیرایی، فروشگاه‌های صنایع دستی و کسب‌وکارهای محلی از جمله بخش‌هایی هستند که با افت مسافر و لغو سفرها روبه‌رو شده‌اند.

نوروز به‌طور سنتی اوج سفر در ایران محسوب می‌شود و بخش مهمی از درآمد سالانه هتل‌ها، اقامتگاه‌ها، دفاتر خدمات مسافرتی و ایرلاین‌ها در این دوره تامین می‌شود. با آغاز جنگ در واپسین روزهای سال ۱۴۰۴ باعث شد بخش قابل توجهی از رزروهای نوروزی لغو و بسیاری از سفرهای داخلی و خارجی انجام نشد. این خسارت جنبه‌های گسترده‌تری دارد که تا مدت‌ها تاثیر آن بر پیکره صنعت گردشگری ایران باقی خواهد ماند.