نخستین سازهای موسیقی جهان چگونه ساخته شدند؟
به نقل از thecollector؛ تاریخ موسیقی بسیار قدیمیتر از چیزی است که تصور میکنیم. از فلوتهایی ساختهشده از استخوان در عصر سنگ گرفته تا نخستین سرودهای مکتوب سومری، انسان هزاران سال پیش موسیقی میساخت، مینواخت و ثبت میکرد. قدیمیترین سازها و ملودیهای کشفشده نشان میدهند موسیقی از همان دوران اولیه، بخشی از زندگی بشر بوده است.
قدیمیترین موسیقی مکتوب چند دسته مختلف دارد. قدیمیترین نتنویسی موسیقی مربوط به حدود ۱۹۵۰ پیش از میلاد در سومر است. این نوشته شامل فاصلههای کوک و گام موسیقایی برای سرودی به نام Lipit-Ishtar A است؛ پادشاهی از سلسله ایسین که پیش از امپراتوری نخست بابل قرار داشت. حکومت لیپیت-ایشتار همچنین با یکی از قدیمیترین مجموعه قوانین مکتوب شناخته میشود. این سرود احتمالا در جشنهایی برای ستایش خدایان و خدمتگزار آنها، یعنی پادشاه، خوانده میشد. قدیمیترین ملودی مکتوب شناختهشده نیز سرود هوریان Text H6 است.
سرودهای هوریان
سرودهای هوریان از شهر اوگاریت در شمال سوریه و مربوط به حدود ۱۴۰۰ پیش از میلاد هستند. سرود H6 دعایی از نوع زالوزی برای الهه باغها، نیکال، همسر خدای ماه «یاریخ» است. نتنویسی این سرود هم برای آواز و هم برای نوعی چنگ ۹ سیمی به نام sammum نوشته شده بود. این قطعه بازسازی و اجرا شده است، هرچند احتمالا هیچگاه بهطور دقیق مشخص نخواهد شد که در اصل چگونه شنیده میشده است. قدیمیترین ملودی کامل همراه با نتنویسی، کتیبه سیکیلوس مربوط به حدود سال ۱۰۰ میلادی است.
کتیبه سیکیلوس روی سنگنوشتهای همراه با نت موسیقی و شعر قرار دارد که در شهر یونانی ترالس، نزدیک آیدین ترکیه، کشف شد. موسیقی این سنگنوشته بازسازی شده و بهطور کلی میدانیم چگونه میتوان آن را اجرا کرد. این اثر احتمالا یادبودی از سیکیلوس برای یک زن یا بزرگداشتی برای استعداد موسیقایی خودش بوده است.
قدیمیترین ساز موسیقی
قدیمیترین ساز شناختهشده، فلوت Divje Babe است. این فلوت از استخوان ران یک خرس غارنشین جوان ساخته شده و احتمال دارد توسط نئاندرتالها ساخته شده باشد. قدمت آن به حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار سال پیش، در دوران پارینهسنگی میانه یا عصر سنگ، بازمیگردد. یکی دیگر از سازهای باستانی جالب، فلوتی از عصر سنگ مربوط به حدود ۴۰ هزار سال پیش است.
فلوت Hohle Fels که از استخوان کرکس ساخته شده، در آلمان کشف شد. این ساز ممکن است قدیمیترین فلوت ساخته دست انسان باشد و نشان میدهد انسانهای اولیه چگونه موسیقی میساختند و از آن لذت میبردند.
قدیمیترین سازهای زهی
قدیمیترین سازهای زهی، چنگهای سومری معروف به Lyres of Ur هستند که قدمت آنها به حدود ۲۵۰۰ پیش از میلاد میرسد. اگرچه بخشهای چوبی این سازها از بین رفته بود، اما طلا، نقره، جواهرات و تزئینات آنها باقی مانده و امکان بازسازی این سازها را فراهم کرده است. در مجموع، دو چنگ و ۹ لیر در کنار هم در شهر اور پیدا شد که تنها سازهای زهی شناختهشده آن دوره هستند. در بینالنهرین، لوحهای خط میخی مانند نمونه مربوط به لیپیت-ایشتار، درباره نحوه کوک کردن و نواختن این سازها رایج بودند.
قدیمیترین سازهای کوبهای
قدیمیترین ساز کوبهای شناختهشده ممکن است «Mousterian Skiffle» باشد که در کنار ابزارهای دیگر نئاندرتالها کشف شد و احتمالا مربوط به حدود ۶۰ هزار سال پیش است. این ساز قطعهای از استخوان ماموت با حدود ۱۲ شیار بود که مانند تخته شستوشو روی آن کشیده میشد تا صدا تولید کند.
احتمالا نخستین «طبل» واقعی شناختهشده، طبلهای تمساحی چین نوسنگی هستند. تعیین تاریخ دقیق این طبلها دشوار است، اما قدمت آنها در بخشهای مختلف چین بین حدود ۵۵۰۰ تا ۲۳۵۰ پیش از میلاد برآورد میشود. این طبلها مشابه نمونههای امروزی ساخته میشدند؛ پوست حیوان روی بدنهای سفالی کشیده میشد و با دست یا چوب به آن ضربه میزدند تا صدایی ریتمیک تولید شود؛ صدایی که نهفقط برای موسیقی، بلکه برای ارتباط در فواصل طولانی نیز کاربرد داشت.