ورامین شهرستانی است که همه تهرانی‌ها با آن آشنایی دارند. ورامین در نزدیکی تهران واقع‌شده است و امروز به‌عنوان یکی از شهرستان‌های مجزای تهران تبدیل‌شده است. ورامین از جنوب به دریاچه نمک، از شمال به دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز، از غرب به حسن‌آباد قم و از شرق نیز به گرمسار منتهی می‌شود. پایه آمار اداره نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ برابر با ۲۱۸،۹۹۱ نفر است.

ورامین از شمال به لواسان و از جنوب به كوير و از غرب به غار وفشاپويه (پشاپويه) و از شرق به خوار (گرمسار) محدود است. این شهر از سطح دريا بيشتر از ۹۵۰ متر ارتفاع دارد، در شمال آن کوه‌های البرز و قله دماوند قرار دارد؛ و در جنوب و مخصوصاً جنوب غربی شهر، تپه‌های مرتفعی در انتهای افق دیده می‌شود، زمین‌های ورامین بسیار حاصل خیز است و استعداد كافی برای كشت و زرع دارد.

به‌طورکلی آب‌وهوای ورامین معتدل خشك است، در تابستان به دلیل وزش بادهاي محلی درجه حرارت گاهی اوقات از ۴۰ درجه سانتی‌گراد بیشتر می‌شود و حتی از تهران گرم‌تر می‌شود و در زمستان میزان دما به چندين درجه زير صفر مي‌رسد و سوز سرمای آن به‌واسطه فضای باز و آزادی كه دارد بسيار زياد است. فصل‌های بهار و پائيز ورامین ملايم و معتدل است.

عمران و آبادی ورامين تا حدود زيادي وابسته به رودخانه جاجروداست، اين رود كه دو شعبه مهم دارد، از کوه‌های البرز سرچشمه مي‌گيرد، تمامی شعبات دوم این رود در تمام دشت ورامين جريان می‌يابد.بيشتر بخش‌های ورامين از آب جاجرود برای كشاورزی استفاده می‌کنند و بعضی از آن‌ها از قديم دارای حقابه بوده‌اند كه هنوز هم از آن برخوردارند.با ايجاد سد فرحناز (لار و لتيان) كمك زيادي در روش كنترل آب رودخانه و استفاده در بخش کشاورزی می‌شود.

طول تقريبی بخش ورامين از شمال به جنوب به ۶۰ و عرض آن از مشرق به مغرب به ۳۶ كيلومتر می‌رسد. محصولات عمده ورامين عبارت ا‌ست از غلات، صيفی‌جات، پنبه، ميوه‌جات.

بعضی ورامین را تغییریافته واژه «بهرام» می‌دانند، به این اعتبار از نام بهرام گور که او در باتلاق کویر ورامین فرورفته است انتخاب‌شده است و بهرام در پهلوی (ورهران) است؛ و قبل از قرچک هم منطقه‌ای به نام (بهرام) وجود دارد که دارای نیزار بزرگی است و ذکر کرده‌اند که بهرام گور در این نیزار گم‌شده است و امروزه هم ایستگاه راه‌آهن به نام بهرام در این محل احداث گردیده، همچنین قصر بهرام (رباط شاه‌عباسی) که در کویر واقع است، مشابهت زیادی به این نقل‌قول‌ها دارد.

  • در برهان قاطع در رابطه با ورامین آمده: ورام بر وزن سلام، چیزهایی که وزن و سهل را گویند ورامین شهری است مشهور ازملک ری.
  • واژه ورامین در فرهنگ اوستایی به معنای پناهگاه، نگهدار و یاری است و این ادعا هم می‌تواند با واژه ورامین منطبق باشد.

مردم بومی شهر ورامین به زبان فارسی صحبت می‌کنند و مهم ترین نکته در لهجه آن‌ها به‌کارگیری پسوند ک«برای فعل سوم شخص مفرد و گاهی برای اسم‌ها (فاعل و مفعول) به کار می‌رود که نشان‌دهنده کوچک کردن نیست. در طول تاریخ گروه‌های قومیتی مختلفی ازجمله لر، ترک، کرد و عرب نیز به این منطقه کوچ کرده‌اند.

 منطقه ورامین قلعه‌های زیادی بانام گبری وجود دارد که نشان‌گر زرتشتی بودن مردم این منطقه در قبل از اسلام است. حمدالله مستوفی در سده هشتم یعنی پیش از صفویه در گزارش از ورامین گفته مردم منطقه شیعه دوازده‌امامی هستند.

 مسجد جامع ورامین از زیباترین مساجد ۴ ایوانی ایران که به دوره ایلخانی متعلق است و ساخت آن در دوره سلطان محمد خدابنده آغاز و در دوره پسرش به پایان رسیده است. هنر آجرکاری، کاشی‌کاری، گچ‌بری و سوزن‌کاری محراب این بنا از زیباترین نمونه‌های هنر معماری بعد از اسلام در ایران است. این اثر تاریخی در سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 برج علاءالدوله،‌ امام‌زاده یحیی،‌ امام‌زاده شاه حسین، امام‌زاده حسین رضا مربوط به دوره تیموریان، امام‌زاده بی‌بی سکینه در خیابان سکینه بانو و بقعه کوکب‌الدین از آثار دیدنی و تاریخی شهر است.

قالی‌بافی در ورامین جایگاه ویژه‌ای دارد و طرح و نقشه به نام میناخانی خاص قالی‌بافی این منطقه است. ازجمله غذاهای سنتی ورامین می‌توان به آش گوجه، اشکنه و شیش انداز اشاره کرد.

از کجا شروع کنیم

نقشه جاهای دیدنی، هتل‌ها و رستوران‌ها

map