ارومیه، کلان‌شهری زیبا در استان آذربایجان غربی و مرکز این استان است. شهر ارومیه، بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، با جمعیتی بالغ بر ۷۳۶ هزار نفر، دهمین شهر پرجمعیت ایران و دومین شهر پرجمعیت منطقه شمال غرب ایران به شمار می‌آید.

ارومیه را شهر ادیان، مذاهب و اقوام لقب داده‌اند. اکثریت مردم ارومیه را ترک‌های آذربایجانی و نیز اقلیتی از کردها و مسیحیان آشوری و ارمنی تشکیل می‌دهند. ترک‌های ارومیه به زبان ترکی آذربایجانی که مشابه لهجه مردم تبریز است، صحبت می‌کنند. کردهای ارومیه به زبان کردی و لهجه کرمانجی صحبت می‌کنند. زبان آشوریان،آشوری است که گونه‌ای از زبان آرامی شرقی  به حساب می‌آید و ارامنه هم در میان خود به زبان ارمنی سخن می‌گویند.

در وجه تسمیه ارومیه چنین می‌گویند که «اور» در زبان آشوری به معنای شهر است و «میه» به معنای آب؛ بنابراین ارومیه در زبان آشوری به معنای «شهر آب» است. نام این شهر در شروع دوره پهلوی به دلیل علاقه رضاشاه به این شهر به رضائیه تغییر یافت و بعد از انقلاب اسلامی دوباره به ارومیه نام‌گذاری شد.

 آب و هوای ارومیه

ارتفاع ارومیه بیش از ۱۳۰۰ متر از آب‌های آزاد است و قرارگیری بین دریاچه ارومیه و دیواره کوه‌های غرب استان نیز از دیگر دلایلی است که ارومیه را به یکی از شهرهای سردسیر ایران تبدیل کرده است. لذا پاییز و زمستان‌های این شهر سرد و طولانی است. در تابستان اما میانگین دمای هوای ارومیه ۲۴ درجه سانتیگراد است؛ هرچند که در بعضی روزهای گرم، بیشینه دما به ۳۵ درجه نیز می‌رسد. اگر ترجیح می‌دهید به دور از گرمای تابستان و شلوغی گردشگران از این شهر بازدید کنید، بهترین زمان سفر به ارومیه نیمه دوم خردادماه یا نیمه اول ماه مهر است. جشنواره‌هایی چون جشن انگور در نیمه دوم شهریورماه و جشن میوه‌های چهارفصل در نیمه دوم تیرماه در ارومیه برگزار می‌شوند که هنگام برنامه‌ریزی برای تاریخ سفر خود، می‌توانید آن‌ها را در نظر داشته باشید.

دیدنی های ارومیه

قدمت تاریخی در کنار طبیعت چشم‌نواز، هر دو از عواملی هستند که باعث شده‌اند جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بسیاری در فهرست جاهای دیدنی ارومیه قرار بگیرند و گردشگران با سلیقه‌های مختلف را به بازدید از خود دعوت کنند.

جاذبه های طبیعی ارومیه

واضح است که دریاچه ارومیه، معروف ترین و جذاب ترین دیدنی ارومیه به شمار می‌آید. این دریاچه که در ۲۰ کیلومتری شهر ارومیه قرار دارد، بزرگ ترین دریاچه داخلی ایران و از بزرگ‌ترین دریاچه های آب‌شور در جهان است. دریاچه ارومیه در فهرست پارک‌های ملی ایران و نیز در رده آثار طبیعی فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. کاظم داشی که صخره‌ای بزرگ در میان دریاچه ارومیه است نیز، از دیگر جاذبه‌های معروف منطقه به شمار می‌آید که در دوران مختلف از جمله جنگ جهانی اول، پناهگاه مردم روستاهای اطراف بوده است.

 تفرجگاه بند ارومیه را می‌توان دیگر جاذبه معروف ارومیه نام برد که در نزدیکی روستای بند و رود شهرچای قرار گرفته و از اولویت‌های اهالی برای گذران اوقات فراغت است. دریاچه مارمیشو، دریاچه بز سینه، دره قاسملو و پارک جنگلی شیخ تپه نیز از دیگر تفرجگاه‌های محبوب اهالی و گردشگران هستند که هریک جذابیت‌های خاص خود را دارند و امکانات تفریحی مختلفی همچون کمپینگ، ورزش‌های آبی و ورزش‌های کوهستانی را برای علاقه‌مندان فراهم می‌کنند.

 همچنین اگر اهل طبیعت‌گردی و اندکی ماجراجویی هستید، می‌توانید به آبشار سولک، غار تمتان یا تمتمه، کوه چهل مر شهیدان و دره قاسملو سری بزنید. شهرستان ارومیه همچنین به واسطه بافت زمین‌شناسی منطقه، دارای چشمه‌های آبگرم فراوانی است که چشمه آبگرم هفت آباد را می‌توان به عنوان پرطرفدارترین آن‌ها نام برد. این چشمه در فصول مختلف سال پذیرای گردشگران بسیاری است.

پیست اسکی خوشاکو که در منطقه ارژان قرار گرفته نیز، به عنوان تنها پیست اسکی استان آذربایجان غربی، در فصل زمستان پذیرای گردشگران و علاقه‌مندان به ورزش‌های زمستانی است.

 جاذبه های تاریخی فرهنگی ارومیه

ارومیه بیش از ۳ هزار سال قدمت دارد. از این رو آثار تاریخی و باستانی بسیاری در این شهر قرار دارد. همچنین این شهر به سبب موقعیت مناسب که در میان شاه‌راه ارتباطی قفقاز، میان‌رودان و آسیای صغیر قرار داشته است، درگذشته از مراکز تجاری مهم منطقه به شمار می‌رفته و به‌دلیل موقعیت استراتژیک مهم این شهر، ۸ دروازه برای تامین امنیت آن در بیرون شهر قرار داشته است.

از مهم‌ترین بناهای تاریخی ارومیه می‌توانی به مسجد سردار، بازار تاریخی ارومیه، عمارت سه گنبد و مسجد جامع ارومیه اشاره کنیم. همچنین با بازدید از موزه ارومیه می توانید بسیاری از آثار یافت شده در کاوش‌های باستان‌شناسی در سراسر منطقه را از بیش از ۳ هزار سال پیش تا سده‌های اخیر مشاهده کنید.

کلیسای سیر که با نام مارسرگیز نیز شناخته می‌شود، بنایی سنگی و در نوع خود منحصر به‌فرد است که در روستای سیر در فاصله ۵ کیلومتری از شهر ارومیه و در نزدیکی تفرجگاه بند قرار گرفته است. بنای اولیه این کلیسا به سده اول میلادی باز می‌گردد. با توجه به قدمت این کلیسا، معماری خاص و فضای متفاوت آن، پیشنهاد می‌کنیم بازدید از آن را حتما در برنامه سفر خود بگنجانید.

ارومیه همچنین از مقاصد جذاب برای علاقه‌مندان به خرید است. علاوه بر بازار ارومیه که بازار تاریخی این شهر به حساب می‌آید، بازارچه‌ها و مراکز خرید متنوعی در سطح شهر قرار دارند و اصلی‌ترین دلیل آن قرارگیری شهر ارومیه در نزدیکی چندین نقطه مرزی است. بازار خیابان آهندوست، بازار تاناکورای ارومیه، پاساژ تندیس و پاساژ پردیس از آن جمله هستند. همچنین بازارچه مرزی سرو (sero) در فاصله ۵۵ کیلومتری از ارومیه و در شهر مرزی ارومیه قرار گرفته است که در صورت تمایل می‌توانید از آن بازدید کنید و اوقاتی را به گشت و گذار در میان انواع و اقسام کالاهای خارجی بگذرانید.

یخچال نه پله (یا دوقوز پله) که در ار دوران قاجار به جا مانده و برای نگهداری و تامین یخ اهالی شهر در تابستان کاربرد داشته است، امروزه با تغییر کاربری به عنوان نمایشگاه آثار شیشه‌ای و هنرهای مربوط به شیشه، به عنوان «خانه آبگینه» نام‌گذاری شده است.

مدرسه هدایت ارومیه نیز از دیگر آثار مربوط به دوران قاجار در ارومیه است که که از مدارس قدیمی این شهر به شمار می‌آید؛ هرچند امروزه دیگر به عنوان مدرسه کاربری ندارد و به عنوان یک اثر تاریخی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و قابل بازدید است.

 آداب و رسوم مردم ارومیه

موسیقی را می‌توان عضو جدایی ناپذیر تمام آیین‌ها و سنت‌های مردم خطه آذربایجان برشمرد. موسیقی عاشیقی با سبک متفاوت و منحصربه‌فرد خود، پس از تلاش‌ها و بررسی‌های فراوان به نام استان آذربایجان غربی و شهر ارومیه در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور، به شماره ۱۶۵ ثبت شد.

نکته منحصربه‌فرد دیگر در خصوص مردم این منطقه، لباس محلی آذری است. لباس محلی بانوان عشایری ارومیه از پارچه‌های زیبا و رنگارنگ تهیه می‌شود که پیراهن گل‌دار و بلند و پرچینی است که کراس نام دارد و جلیقه‌ای روی پیراهن گل‌دار خود می‌پوشند که به نام الک مشهور است و زیورآلاتی به آن دوخته‌شده است. پوشیدن  نوعی شال کمر روی پیراهن‌ به نام پشت‌بند و شلوار‌های رنگارنگ بلند تا مچ پا نیز مرسوم است. همچنین نوعی دستمال‌سر دارند که شلمه نام دارد. در برخی ایل‌های این استان زنان کلاهی بر سر می‌گذارند که به تاس کلا مشهور است و دورتادور آن ریشه‌های رنگی دارد.

لباس محلی مردان ایلاتی هم شامل نوعی زیرشلواری است که درپا نام دارد و از پارچه سفید تهیه می‌شود. آن‌ها نوعی  شلوار از روی درپا می‌پوشند که به شاله کیل معروف است و از زانو تا مچ پا تنگ است. پیراهن مردانه آن‌ها به کراس شهرت دارد و ستر نیز یک نوع کت پشمی مردانه است که روی کراس پوشیده می‌شود. دستمال سیاه ریشه‌داری نیز به دور کمر خود می‌بندند که به نام پوشی معروف است.

 غذاهای محلی ارومیه

از غذاهای سنتی ارومیه می‌توان به دلمه برگ مو، کوفته، یتیمچه و انواع آش از جمله آش کشک (قاتیخ)، آش عیران (آش دوغ) و آش اوماج اشاره کرد. قاتیخ شورباسی، گوزلمه، یارماشورباسی و ارومیه خورش نیز از دیگر خوراک‌های پرطرفدار این منطقه هستند.

 سوغات ارومیه

نقل را می‌توان به عنوان معروف‌ترین سوغات ارومیه برشمرد که اهالی خلاق منطقه، آن را با عرقیات مشهور ارومیه درآمیخته‌اند و نقل را در طعم‌های مختلفی مثل بیدمشکی، بهارنارنج، گردویی، زعفرانی، پسته‌ای و بادامی عرضه می‌کنند. از دیگر عرقیات مشهور ارومیه بادرنجبویه است. حلواهای محلی ارومیه مثل حلوای گردو و حلوای هویج نیز از دیگر سوغاتی‌های محبوب ارومیه است..

به دلیل وجود خاک حاصلخیز و آب کافی، کشاورزی ارومیه نیز بسیار پر رونق است و انگور و سیب از عمده محصولات کشاورزی این شهر هستند. گردو، تخمه آفتابگردان، هلو، زردآلو، شلیل، گیلاس و آلبالو از دیگر محصولات کشاورزی مرغوب این شهر هستند.

علاوه بر این خوراکی‌های خوشمزه، می‌توان از صنایع دستی ارومیه به یادگار خریداری کنید. آثار زیبای چوبی که با هنرهای ریزه‌کاری و نازک‌کاری چوب مزین شده، از معروف‌ترین سوغاتی‌های ارومیه است.

 اقامت در ارومیه

شهر ارومیه به عنوان دومین کلان‌شهر منطقه شمال‌غرب ایران و قرارگیری در شاه‌راه ارتباطی مرکز ایران با کشورهای ترکیه و ارمنستان، از امکانات رفاهی و اقامتی خوبی همچون چندین هتل ۵ و ۴  ستاره برخوردار است. از جمله معروف ترین هتل های ارومیه می‌توان به مجتمع رفاهی و اقامتی باری واقع در ۵۰ کیلومتری شهر ارومیه، هتل آنا ارومیه، هتل بین‌المللی پارک ارومیه، هتل آریا، هتل جهانگردی ارومیه و هتل ساحل اشاره کرد.

 رستوران های ارومیه

رستوران‌های مختلفی در ارومیه وجود دارند که پاسخگوی نیاز انواع سلیقه‌ها هستند. از معروف ترین رستوران های ارومیه می‌توان به سفره‌خانه کشکول، رستوران دیاکو،‌ رستوران گازماخ و رستوران مولوی اشاره کرد که می‌توان برخی از غذاهای محلی یا انواع غذاهای مرسوم ایرانی را در منوی آن‌ها پیدا کرد.

 سفر به ارومیه

با توجه به وسعت و اهمیت ارومیه، راه‌های دسترسی متنوعی به این شهر وجود دارد. برای سفر به ارومیه می‌توانید به صورت هوایی، با خودروی شخصی، با قطار یا از طریق تورهای ارومیه اقدام کنید. اگر از علاقمندان به سفر هوایی هستید، می‌توانید سفر خود را از طریق فرودگاه ارومیه انجام دهید که از مهم‌ترین فرودگاه‌های شمال غرب ایران است. پروازهای رفت و برگشت بسیاری از مبدا شهرهای مختلف ایران مثل تهران و مشهد در حال انجام است. پروازهای خارجی به دبی، عربستان و ترکیه نیز از این فرودگاه انجام می‌شود که خبر خوبی برای علاقه‌مندان به سفر هوایی به ارومیه است.

ایستگاه راه آهن ارومیه که در سال ۱۳۹۷ افتتاح شد، در مسیر خط راه‌آهن مراغه-ارومیه و راه‌آهن آذربایجان (تهران-تبریز) قرار دارد. چنانچه شهر محل سکونت شما در این مسیر ریلی قرار ندارد و از علاقمندان به سفر با قطار هستید، می‌توانید به نزدیک ترین شهر در این مسیر سفر کرده و راه خود را با قطار به ارومیه ادامه دهید.

اگر قصد سفر به ارومیه با اتوبوس را دارید و ساکن تهران هستید، شرکت‌های حمل و نقل مختلفی از پایانه غرب تهران یا از پایانه مسافربری آرژانتین سرویس رفت و برگشت به ارومیه را برقرار کرده‌اند. از دیگر شهرهای بزرگ ایران هم مثل مشهد و اصفهان، به شهر ارومیه سرویس‌های اتوبوسی برقرار است که با تماس با ترمینال مسافربری شهر محل سکونت خود می‌توانید از وجود آن‌ها و ساعت‌های حرکت آن‌ها مطلع شوید. در نظر داشته باشید که اگر سرویس مستقیم به ارومیه از شهر شما وجود ندارد، می‌توانید به تبریز سفر کنید و سپس فاصله ۱۵۰ کیلومتری بین این دو شهر را با سواری های خطی یا اتوبوس‌های محلی در حدود ۲ ساعت بپیمایید.

اگر ساکن تهران هستید و برای سفر زمینی به ارومیه با خودروی شخصی برنامه‌ریزی می‌کنید، کوتاه ترین مسیر اتوبانی از شهرهای قزوین، زنجان و تبریز می‌گذرد. فاصله تهران تا ارومیه از این مسیر حدود ۷۶۰ کیلومتر است و پیمودن آن در شرایط عادی حدود ۹ ساعت زمان لازم دارد. مسیر تبریز تا ارومیه با گذر از روی دریاچه ارومیه و جاده‌ای که دو طرف آن را آب و شوره های نمکی فراگرفته، از زیباترین مسیرهایی است که لذت رانندگی را برای شما دوچندان می‌کند.

ساکن هریک از شهرهای زیبای ایران که باشید، برای سفر به ارومیه باید خود را به شمال‌غربی ترین استان کشور برسانید! چنانچه از شهرهای استان خراسان یا از شهرهای شمالی کشور در استان‌های گلستان، مازندران و گیلان راهی آذربایجان غربی هستید، بهترین مسیر این است که خود را به تهران برسانید و از اتوبان قزوین-زنجان-تبریز به طرف ارومیه ادامه مسیر دهید.

چنانچه ساکن شهرهای مرکزی، شرقی، جنوب شرقی یا جنوبی کشور هستید، مسیر سفر شما از اصفهان می‌گذرد و سپس می‌توانید از اتوبان ساوه، به ساوه بروید. پس از آن مسیر ساوه-تاکستان-زنجان، از جاده قدیم قزوین، کوتاهترین مسیر برای شما خواهد بود. از زنجان هم به طرف تبریز و سپس شهر ارومیه رهسپار خواهید شد. فاصله اصفهان تا ارومیه از این مسیر، بیش از هزار کیلومتر است.

اگر ساکن هریک از استان‌های غربی کشور هستید، می‌توانید با عبور از شهرهای کرمانشاه، سنندج و بوکان، به شهر زیبای ارومیه برسید.

 

از کجا شروع کنیم

راهنمای سفر به ارومیه؛ شهر نقل‌ و حلوا

نقشه جاهای دیدنی، هتل‌ها و رستوران‌ها

map