شهر ایلام در مرکز استان ایلام، یکی از شهرهای غربی ایران است که ازنظر تاریخی بسیار حائز اهمیت است. ایلام بعد از کرمانشاه و سنندج سومین شهر بزرگ کردنشین است.

شهر ایلام مساحتی برابر با ۶۷/۲۱۲۸۰۴ هکتار دارد و از مهم‌ترین شهرستان‌های استان ایلام می‌توانیم به ایوان، دهلران، مهران و شیروان اشاره‌کنیم. ایلام با شهرستان‌های ایوان، شیروان و چرداول، بدره، مهران و کشور عراق همسایه است.

شکل‌گیری کوه‌های بزرگ این ناحیه در دوران دوم و سوم زمین‌شناسی مربوط می‌شود. شمال و شمال غربی ایلام را کوه‌های بلندی احاطه کرده‌اند. مهم‌ترین کوه‌های ایلام کبیر کوه و دینار کوه هستند.

 از شمال به کوه‌های شنه‌چیر، از شرق به کوه‌های شلم و از غرب به کوه قلاقیران و نهایتا رشته کوه‌های کبیر‌کوه در جنوب منتهی می‌شود.

جمعیت این شهر برپایهٔ سرشماری سال ۱۳۹۰ خورشیدی برابر با ۱۷۲٬۲۱۳ نفر است.

بر اساس اسناد وکتیبه‌های تاریخی قوانین اسلام امروزی بخشی از کشور عیلام باستان است که ۳۰۰۰ پیش از میلاد به دست آشور بانی پال منقرض شد. کلمه عیلام یا ایلامتو در بسیاری از منابع به معنی شهر بلند آمده که به‌احتمال‌زیاد نام ایلام هم از این کلمه آمده است.

در عصر هخامنشی، این ناحیه جزئی از امپراتوری عظیم هخامنشی بود که پس از حمله اعراب، مسلمانان این ناحیه را تسخیر کردند. از قرن چهار تا قرن ششم، ایلام از نواحی تحت حکومت ایالت کوفه بود. در میان‌سال‌های ۵۷۰ تا ۱۰۰۶ اتابکان لر بر این ناحیه حکومت کردند و از سال ۱۳۰۹ شمسی، ایلام در دسته‌بندی استانی زیرمجموعه کرمانشاه شد.نام ایلام در شهریور ۱۳۰۷ به ثبت رسید و در سال ۱۳۵۲ ایلام به‌عنوان استانی مجزا از کرمانشاه رسمیت پیدا کرد.

پوشش محلی زنان ایلامی عبارت است از: سرپوش، عرقچین، گل ونی (نوعی سرپوش از جنس حریر)، تاکاری (نوعی سرپوش)، هبر (سرپوش مشکی)، مقنا، قتره (نوعی چادر زنانه)، کمرچین (بالاپوش)، یل (کت زنانه)، کلنجه، سخمه، کراس، شوال (شلوار محلی)، قی ون (شال کمر) و کفش.

پوشاک مردان ایلامی عبارت است از: کلاه، چفیه، فرجی (بالاپوش مردانه)، سخمه (بالاپوش با آستین کوتاه)، عبا، خفتان (پالتو)، شوال (شلوار مردانه)، کلاش (نوعی کفش)، دشداشه.

کی از مراسم‌های خاص این منطقه، مراسم چمر است.

چمر نوعی آواز غمگین است که در سوگ عزیزان ازدست‌رفته نواخته می‌شود. مراسم چمرخوانی در سه نوبت برگزار می‌شود. مراسم چمر مخصوص افراد مرفه است و فقط مردان اجازه شرکت در این مراسم را دارند، زنان در مراسم خاص دیگری بانام «پرسه» شرکت می‌کنند.

مردم ایلام کرد هستند و به زبان کردی ایلامی، از زیر شاخه‌های کردی جنوبی، صحبت می‌کنند که و نزدیک‌ترین گویش به گویش کلهری است.

ازجمله صنایع‌دستی ایلام می‌توانیم به قالی‌بافی، نمدمالی، احرامی بافی، گیوه‌بافی، معرق روی چوب، باف سیاه‌چادر، چپغ بافی، جاجیم‌بافی، سفالگری، قلم‌زنی روی مس، ساخت ساز سنتی اشاره‌کنیم.

سوغاتی‌های خوشمزه ایلام ، حلوای بگل، نان ساجی، بژی برساق (نوعی شیرینی محلی)، نان پیگ، نان گرده، شله لکینه است.خورشت تره کوهی، ترخینه، کوفته سیرابی، شله امیری، قله ماسوا، مکش، گوجه پلو و گوجه پونه از غذاهای سنتی ایلام است.

 آثار تاریخی ایلام، قلعه والی و کاخ فلاحتی، سنگ نوشته قوچعلی، قلعه اسماعیل‌خان، قلعه توت، طاق شیرین و فرهاد، سنگ‌نوشته‌ آشوری (گل‌‌گل‌) در نزدیکی مهران، گورستان‌ چنار، آتشکده سیاهگل و امامزاده خاص علی یادکرد.

 موزه‌های ایلام عبارت‌اند از: موزه تاریخ طبیعی، موزه مردم‌شناسی، موزه تاریخ کشاورزی و موزه شهدا است.

ازجمله زیباترین جاذبه‌های طبیعی ایلام می‌توانیم به منطقه تفریحی چغاسبز، منطقه تنگ ارغوان، منطقه تفریحی تخت خان، تالاب سیاب دریوش، آبشار گچان، تالاب زمزم، تالاب چکر و کوه اهوران اشاره‌کنیم.

از کجا شروع کنیم

راهنمای سفر به ایلام؛ عروس طبیعت زاگرس

نقشه جاهای دیدنی، هتل‌ها و رستوران‌ها

map

کجا چی بخوریم