شهرستان خلخال با جمعیت ۸۶۷۳۱ نفر در سرشماری انجام شده در سال ۱۳۹۵  و وسعت ۳۹۷۹ کیلومتر مربع، با قدمت ۴۰۰۰ ساله در جنوب استان اردبیل واقع شده و از شمال به اردبیل، از شرق به کوه‌های تالش و استان گیلان، از جنوب به استان زنجان و از غرب به میانه ختم می‌شود.

این شهر در دوران قاجار وقایع زیادی را تجربه کرده است که یکی از آن‌ها قیام میرزا کوچک خان جنگلی در این شهر و تصرف بخشی از قسمت‌های آن بوده است.

در مورد وجه تسمیه خلخال هم باید گفت که این شهر به دلیل شرایط اقلیمی و خصوصیات طبیعی، در نقاط مختلف خود آب‌و‌هوای متفاوتی دارد و وضعیت هوا مدام در حال تغییر است؛ به همین دلیل در گذشته به این شهر «خال‌ خال» می‌گفتند و نام آن با گذر زمان به خلخال تغییر پیدا کرده است.

خلخال در یک منطقه کوهستانی واقع شده و پوشش گیاهی آن در دامنه شرقی بسیار چشمگیر از دامنه غربی آن است. خلخال تابستان‌های معتدل و بسیار لذت‌بخش و زمستان‌های سردی دارد. ارتفاعات کوه‌های تالش که در فاصله بسیار کمی از این شهر واقع‌ شده‌اند، سرد و پربرف بوده و بخشی از شهر که در کنار رودخانه قزل‌اوزن قرار گرفته است، گرم و مرطوب است. زمستان خلخال تقریبا ۵ ماه طول می‌کشد و بارش سنگین موجب مسدود شدن برخی از جاده‌های منتهی به این شهر مانند جاده اسالم- خلخال می‌شود

مردم خلخال که از قوم ترک هستند و اکثر اهالی روستاهای اطراف این شهر به زبان ترکی آذربایجانی تکلم می‌کنند. البته زبان تاتی که روزگاری در پهنه وسیعی از ایران (از خراسان گرفته تا آذربایجان) گرفته رواج داشته است.

لباس محلی استان اردبیل که شامل همان لباس محلی ایل شاهسون و ارس باران است، در این شهر مورد استفاده قرار می‌گیرد. لباس مردان شامل کت، شلوار و کلاه کِپی (که شبیه کلاه محلی مردان گیلکی بوده) و لباس زنان هم شامل چارقد گلداری (روسری)، شلوار گشاد، پیراهن‌های دوخته شده از پارچه‌هایی با رنگ‌هایی شاد و متنوع و جلیقه بدون آستین است. معمولا روی این جلیقه‌ها سکه‌هایی از طلا و نقره دوخته می‌شود که تعداد آن‌ها نشان‌دهنده ثروت خانوادگی فرد است.

یکی از آئین‌های شناخته‌شده این شهر، رسم تکم گردانی است که در حقیقت یک نمایش عروسکی است که دو یا سه هفته قبل از شروع سال آغاز نو اجرا می‌‌شود و عروسگردانی به تکم‌چی نمایشی با تکم (عروسک) همراه با شعر و آواز اجرا می‌کند.

از سوغات و صنایع‌دستی خلخال می‌توان به نان‌های روغنی و شیرینی‌های محلی، عسل با کیفیت (عسل خلخال یکی از مرغوب‌ترین عسل‌های کشور است  و فرآورده‌های آن مانند شیرعسل، هویج عسل (که مختص شهر خلخال هستند)، جوراب‌های پشمی دستباف، شال و قالیچه و جاجیم خلخال که شهرت جهانی دارد، اشاره کرد.

غذاهای محلی خلخال  آش دوغ، آش رزین، آش میوه، آش کشک، نان رزین، اریشه، باسترما پلو، خشیل و یارما پلو اشاره کرد.

جاذبه‌های طبیعی فوق‌العاده زیبایی همچون 

جاده اسالم خلخال یکی از زیباترین جاده‌های جنگلی ایران است

دریاچه نئور، آبشار نوده با ارتفاع ۳۰ متر در ۴ کیلومتری روستایی به همین نام در بخش خورش رستم است 

آبشار نره گراسبودر ۳۷ کیلومتری جنوب شرق خلخال و در نزدیکی روستای اسبو واقع شده است. 

تفرجگاه اندبیل یا چشمه میرعدیل از دیگر جاذبه‌های گردشگری طبیعی و تاریخی خلخال می‌توان به ییلاق دشته، روستای گردشگری کزج، حمام تاریخی نصر، روستای گردشگری برندق، قلعه خشتی گیلوان، گورستان تاریخی شمس آباد، غار هفت خانه، آب گرم گیوی، غار جلال آباد، منطقه گردشگری ازناو، پل تاریخی پردیس، قلعه آغ داغ و خلخال سویی اشاره کرد

 

از کجا شروع کنیم

نقشه جاهای دیدنی، هتل‌ها و رستوران‌ها

map