اردکان (استان یزد)

اردکان مرکز شهرستان اردکان در استان یزد است. این شهر دارای وسعت بسیاری است و یک ثلث از وسعت استان یزد را به خود اختصاص داده است. این شهر که معروف به وسیع‌ترین شهر استان یزد است در حدود ۲۴ هزار کیلومتر مساحت دارد. شهر اردکان از لحاظ تاریخی دارای سابقه بسیاری است و امروزه هنوز هم قسمتی از حصارهای تاریخی شهر اردکان برجای مانده است. شهر اردکان دارای بافت قدیمی و معماری خاص خود است. این شهر باسابقه و تاریخی امروزه کارخانجات بسیاری را در خود جای داده و به همین دلیل، عنوان قطب فولاد را به خود اختصاص داده است.

این شهر از لحاظ موقعیت مکانی بر سر راه تهران به کرمان قرار دارد. جمعیت این شهر مطابق سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۷۵۲۷۱ نفر بوده است. ارتفاع اردکان از سطح دریا ۱۰۴۰متر است. اردکان شهری کویری است. بنابراین طبیعی است که شهر دارای اقلیم کویری گرم و خشک و تابستانهای بسیار گرم باشد.

برخی سابقه شهر اردکان را به بعد از اسلام می‌رسانند. این در حالی است که نام اردکان و ریشه آن به زبانهای باستانی ایران باز می‌گردد. مطابق منابع، هسته اولیه شهر اردکان در گذشته، محلی در ۱۰ کیلومتری شمال شهر اردکان فعلی بوده است که اکنون زردُک نامیده می‌شود که بعد از اسلام نیز محل سکونت بوده است.

می‌توان خرابه‌های خانه‌های مسکونی، مسجد و بازار و قلعه و حسینیه قدیمی اردکان را در آن مشاهده کرد. علت تغییر مکان شهر به قسمت‌های پایینتر، پیدا شدن آب شیرین در قسمت‌های کنونی شهر اردکان است. گفته شده اولین هسته شهر اردکان کنونی در قرن هشتم هجری قمری بنیاد گذاشته شد. در مورد وجه تسمیه اردکان گفته شده که این نام از دو بخش «ارد» و «کان» تشکیل شده که ارد به معنای مقدس(به احتمال بسیار ریشه در ارت اوستایی در معنای راستی دارد) و کان در معنای جایگاه و مکان است. بر این اساس احتمال می‌رود که بانیان شهر اردکان یا ارتاکان زرتشتی بوده باشند.از لحاظ تاریخی شهر اردکان از دوره افشار به بعد جزی ایالت یزد بوده و در تمام دوره قاجار نیز جزو این ایالت محسوب می‌شد.

اکثر جمعیت شهر اردکان مسلمان و دارای مذهب شیعه‌اند. این مردم ایرانی‌الااصل بوده و به زبان فارسی و با لهجه خاص یزدی تکلم می‌کنند. در این شهر اقلیتی زرتشتی و مسیحی نیز زندگی می‌کنند که نسبت خیلی کمی از جمعیت شهر را به خود اختصاص می‌دهند.

از ویژگیهای خاص این مردم پایبندی اعتقادی و سخت‌کوشی و قناعت‌پیشگی را می‌توان نام برد. شغل مردم شهر اردکان بیشتر کشاورزی و پرورش باغ‌های پسته است و برای اینکه بتوانند مشکل کمبود آب را رفع کنند به احداث قنوات روی آورده‌اند. وجود قناتهای بسیار در شهر، نشان از واقعیت امر دارد، که بسیاری از این قناتها امروز خشک شده‌اند. امروزه با تاسیس کارخانجات فولاد در شهر اردکان بسیاری از مردم شهر به کار در کارخانجات روی آورده‌اند.

سوغات شهر اردکان را حلوا ارده و روغن کنجد تشکیل می‌دهند که در بازدید از شهر می‌توانند توجه گردشگران را به خود جلب کنند.

پیر سبز چک‌چک که جشن مهرگان هرساله در این زیارتگاه برگزار می‌شود مسجد جامع اردکان در اسفندماه سال ۱۳۷۷ در فهرست آثار ملی ثبت شد.که عمارتی متعلق به دوره قاجار است از جاذبه‌های دیدنی شهر است. کاروانسرای برج ارجنان و موزه‌مردم شناسی شهر که در سال ۱۳۷۰ افتتاح شد از دیگر آثار شهر اردکان هستند.

از جاذبه‌های طبیعی شهر می‌توان به غار اشکفت یزدان در روستای هفتهر، پارک ملی سیاهکوه که تنها پارک ملی استان یزد است

اردکان یکی از شهرهای تاریخی با بافت سنتی است که توانسته اصالت بافت معماری خود را تا به امروز تا حدود زیادی حفظ کند.

از کجا شروع کنیم

نقشه جاهای دیدنی، هتل‌ها و رستوران‌ها

map