جاهای دیدنی بجنورد؛ بدون این لیست جاذبه‌ها سفر نرو!

بجنورد، مرکز استان خراسان شمالی، شهری با تاریخ غنی و طبیعتی بکر است که در میان کوه‌ها و دشت‌های سرسبز جای گرفته است. این شهر، با ترکیبی از جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی، مقصدی عالی برای سفر به شمار می‌رود. از پارک شهر وسیع گرفته تا روستاهای آرامش‌بخشی همچون سیساب، گردشگاه بش قارداش، عمارت مفخم و... بجنورد گنجینه‌ای از جاذبه‌های دیدنی را در خود جای داده است که می‌تواند سفری خاطره‌انگیز را برای علاقه‌مندان به طبیعت و تاریخ رقم بزند.

بابا امان بجنورد یکی از زیباترین و قدیمی‌ترین پارک‌های گردشگری کشور است. این مکان گردشگری بجنورد، محلی زیبا و دلنشین برای مسافرانی است که قصد سفر به شهرهای شمالی کشور و به‌ویژه سفر به مشهد مقدس را دارند و می‌توانند در طول سفرشان از این پارک جنگلی نیز دیدن کنید. در این تفرجگاه آرامگاهی وجود دارد که منصوب به شاهزاده اسماعیل فرزند امام موسی کاظم (ع) و مشهور به امامزاده بابا امان است.

عکاس: حسین یزدانی / گوگل مپ

وجود ۴۰۰ هزار اصله درخت از جمله درختان اقاقیا، چنار، زالزالک، زردآلو، زبان گنجشک، بوته‌های تمشک وحشی و... جلوه‌ای زیبا به این مکان بخشیده که چشم هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند. همچنین این پارک دارای پوشش گیاهی و درختان قطور چنار ۴۰۰ ساله و نیز چشمه‌هایی است که در مرکز و اطراف باباامان جوشیده‌اند و بر زیبایی‌های خدادادی این پارک طبیعی افزوده‌اند.

از مناظر زیبا و دیدنی این پارک، حیات وحش پردیسان در زمینی به مساحت ۲۵۰ هکتار در غرب پارک تفریحی بابا امان است که در آن تنوع گیاهی و جانوری خراسان شمالی یافت می‌شود.

تفرجگاه طبیعی و تاریخی بش قارداش در حدود ۱۰ کیلومتری بجنورد و در ابتدای جاده بجنورد به اسفراین قرار دارد. بشقارداش که در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۸۰ با شماره ثبت ۴۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده، در زبان ترکی به معنی پنج برادر است و یکی از جاذبه های بجنورد به شمار می‌رود. پیش از اسلام در زمان اشکانیان و ساسانیان در این محل، عبادتگاه پیشوایان زرتشتی قرار داشته و به سبب اقامت چهار فصل مغ «بزرگان دینی زرتشتی» به چهار مغان شهرت یافته است.

عکاس: محمد امینی / گوگل مپ

نام این مکان یعنی بش قارداش بر اساس داستانی تاریخی است که در بین مردم شهر جریان دارد. طبق این افسانه در روزگاران قدیم پنج برادر در شهر بجنورد زندگی می‌کردند که به‌دلیل مخالفت با ظلم و ستم حکمران تحت تعقیب ماموران قرار داشتند. این پنج برادر به‌همراه هم گریختند و ماموران نیز آن‌ها را تا این مکان تعقیب کردند. پنج برادر از خدا طلب کمک کردند، در این هنگام پنج سوراخ در کوه ایجاد شد که برادران به آن‌ها پناه بردند و از سوراخها آب گوارایی جاری شد. تا سالها قبل و پیش از خشکسالی‌های شدید تعداد چشمه‌ها پنج عدد بود که تمامی آن‌ها آب بسیار داشتند. آب چشمه بش قارداش برای بهبود برخی از بیماری‌ها، به ویژه بیماری‌های پوستی و مفصلی، مفید است.

عمارت مفخم یکی از بناهای تاریخی دوره قاجار در بجنورد است که در دهه ۱۳۰۰ هجری‌ قمری به دستور یارمحمدخان شادلو، به‌عنوان محل سکونت وی و خانواده‌اش ساخته شده است. این عمارت که از دیدنی های بجنورد به شمار می‌رود، ۳۴ اتاق با دو تالار بزرگ دارد. هر طبقه ساختمان دارای دو ایوان شمالی و جنوبی است، سراسر بنا با کاشی‌های خشتی و هفت رنگ زیبا در اندازه و شکل‌های مختلف به رنگ‌های فیروزه‌ای، زرد، صورتی، بنفش، سفید، سبز، سرخ و سیاه کاشی‌کاری شده و هر ستون با طرح و نقش خاص خود زینت داده شده است. ایوان‌های مرتفع با ستون‌های استوانه‌ای مزین به کاشی‌کاری، سقف‌های آینه‌کاری‌شده و نقوش گچ‌بری‌شده در تالارها، نیز از جمله ویژگی‌های متمایز آن هستند.

عکاس: مهیلا حسینی / گوگل مپ

نمای بیرونی ساختمان تصاویری از دو فرشته بالدار، چهره‌های انسانی، نقاشی از گل و گیاه و پرنده، طبیعت و طرح‌های هندسی سده سیزدهم را به تماشا می‌گذارد. این بنای تاریخی با شماره ۹۵۲ در فهرست آثار تاریخی به ثبت رسیده است. بنای عمارت مفخم پس از مرمت و احیا به موزه بزرگ باستان‌شناسی و مردم شناسی استان تبدیل شده است.

بنای آیینه‌خانه یکی از آثار تاریخی مربوطه دوره قاجار و از مکان های دیدنی بجنورد است. در دوره قاجار بنای آیینه‌خانه همراه با بناهای دیگری از جمله عمارت مفخم، کلاه‌فرنگی، حوضخانه و سردر در باغ بزرگی قرار داشته و مجموعه دارالحکومه‌ مفخم را تشکیل داده است. این بنا در انتهای خیابان شریعتی شمالی در شهر بجنورد قرار دارد و ۴ مناره در طرفین ورودی اصلی قرار دارد که روی ۲ مناره کلمه محمد ۱۲ بار به شیوه کاشی‌کاری معقلی نوشته شده، همچنین در طبقه دوم، اتاق آیینه‌کاری شده‌ای وجود دارد که بنا، نام خود را از آن گرفته است.

عکاس: نامشخص / abbarresaneh.ir

این بنا در دهه ۱۳۰۰ هجری، هم‌زمان با دوره حکومت ناصرالدین شاه به دستور یارمحمد خان شادلو، معروف به سردار مفخم، ساخته شد و به‌عنوان فضای اداری و دیوانی، برای انجام دیدارهای رسمی سردار مفخم با رجال سیاسی عهد قاجار و نیز انجام مراسم تشریفات نظامی و رایزنی در باب مسائل سیاسی و اجتماعی با سران ایل شادلو و دیگر رجال سیاسی دوره قاجار مورد استفاده قرار می‌گرفت. طراحی نقشه ساختمانی آیینه‌خانه به دست میرزا مهدی خانشقاقی (ممتحن‌الدوله)، اولین مهندس معمار ایرانی که از دانشکده معماری پاریس فارغ‌التحصیل شده بود، انجام شده است.

ساختمان آیینه‌خانه هم‌زمان با عصر ناصری در داخل باغ بزرگی به نام دلگشا ساخته شد. پلان این بنا مستطیل شکل بوده و در دو طبقه به ابعاد تقریبی ۱۱×۱۸ متر و به ارتفاع حدود ۱۰ متر ساخته شده که درمجموع ۹ اتاق دارد. یکی از اتاق‌های طبقه فوقانی تالاری است به ابعاد ۸×۳ متر که تمام دیوارها و سقف آن با طرح‌های زیبایی آیینه‌کاری شده است. بنای آیینه خانه به شماره ۱۱۶۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و از سال ۱۳۷۹ تاکنون به‌عنوان موزه اسناد و نسخ‌خطی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

امامزاده سلطان سیدعباس در دامنه تپه‌های جنوب شهر بجنورد واقع شده و مدفن فرزند امام موسی کاظم (ع) است که در دوران حکومت بنی‌عباس از مدینه به خراسان آمده و در اواخر سده دوم هجری قمری وفات یافته است. هسته مرکزی حرم، بنای چهارگوشی است که در وسط هر ضلع آن یک ورودی قرار دارد. بنا دو ایوان تازه‌ساز و دو شبستان دارد. در دو سوی ایوان شرقی، دو برج در گوشه‌های بنا ایجاد شده است. روی ساقه یا گردن بنا، طرح‌های مکرر طاق‌نما مانند ایجاد شده و گنبد نیز از کاشی‌های فیروزه‌ای و نقش زیبای «لا اله الا الله» به رنگ لاجوردی پوشیده شده است. در نمای ایوان اصلی کتیبه‌ای از کاشی معرق شامل آیه‌های قرآنی دیده می‌شود. این امامزاده در محلی به نام «معصوم‌زاده» قرار دارد که زیارتگاه مردم شهر بجنورد و محل دفن اموات و شهدای شهرستان بجنورد است.

عکاس: محمد سجاد جهانگیری / نشان

حسینیه جاجرمی از بناهای اواخر دوره‌ قاجار در شهر بجنورد است. با توجه به کتیبه موجود، بنا در سال ۱۳۲۵ هجری قمری به دست استاد غلامرضا بنا یزدی ساخته شده است. این بنا نمونه‌ای از معماری سنتی از نوع حیاط مرکزی است که نوعی معماری درونگرا قلمداد می‌شود و در آن تمام درب و پنجره‌ها و نورگیرهای رو به حیاط باز می‌شوند. طرح کلی پلان بنا مربع شکل است و در ضلع شرقی و غربی از دو طبقه تشکیل شده که درمجموع حدود ۶۰۰ مترمربع مساحت دارد. ورودی حسینیه از طریق یک هشتی به حیاط مرکزی متصل شده که با دو رشته پلکان در گوشه‌های شمال شرقی و جنوب غربی به مهتابی‌های طبقه فوقانی راه می‌یابد. سقف هشتی بنا در قسمت ورودی و تمام حجره‌های طبقه پایین با قوس کلیل پوشش یافته و طبقه بالا به‌صورت تیرپوش است.

عکاس: مهدی پورنظری / ویکی‌پدیا

بخش‌های مختلف بنا با آرایه‌های معماری از قبیل آجرکاری، گچ‌بری، مقرنس‌کاری و کتیبه‌هایی تزئین شده است. قسمت بالایی دیوار ایوان شرقی یک افریز تزیینی با کتیبه به خط نستعلیق دارد که در آن گزیده‌ای از ترکیب‌بند مشهور محتشم کاشانی در مرثیه شهدای کربلا (باز این چه شورش است) گچ‌بری شده است. این اشعار متناسب کاربری اصلی این بنا به‌عنوان حسینیه و محل عزاداری سوگواران سید الشهدا (ع) است. این اثر که از مکان های دیدنی بجنورد محسوب می‌شود، در تاریخ ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ با شماره ثبت ۱۱۰۵۱ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

باغ‌دره، دره‌ای بسیار زیبا و بکر همراه با طبیعت زیبا با مناظری چشم‌نواز در شمال خراسان است که زبان هر بیننده‌ای را به تحسین باز می‌کند؛ از همین رو، جزو دیدنی های بجنورد به شمار می‌رود. قارچ‌های سمی و گاها خوراکی و بوته‌های خار با گل‌های صورتی بنفش، بسیار دیدنی هستند.

عکاس: Maryambbb / ویکی‌مدیا

در جاهای مختلف گیاهان دارویی کاکوتی، آویشن، گل‌های بادرنج‌بویه و پونه در کنار رودخانه به چشم می‌خورد. درختان پرصلابت و استوار ارس نیز به فواصل خودنمایی می‌کند. چیزی که در این طبیعت سبز مخملی یکدست انسان را مسحور می‌کند، ترکیب دره‌های عمیق و وسیع مملو از درخت‌های سبز با صخره‌هایی که برش سنگ‌های آن‌ها باورنکردنی است.

بند خاکی عبدل آباد-خراسان شمالی بند خاکی روستای عبدل آباد در شهر حصار گرم‌خان از توابع بجنورد است. این سد در زمستان از آب‌ رودخانه‌های اطراف پر می‌شود و در فصل‌های کم آبی برای تزریق به زمین‌های کشاورزی اطراف استفاده می‌شود. به دلیل بارندگی کم در سال های خیر،‌ آب این بند نیز کاهش یافته است.

عکاس: حسین یزدانی / گوگل مپ

خانه‌ بانک ملی یکی از خانه‌های دوره پهلوی در شهر بجنورد است که با تلفیق معماری سنتی و اروپایی ساخته شده است. پنجره‌ها و برخی ورودی‌های بنا با قوس کمانی پوشش یافته و بر بالای آن‌ها قاب‌های کاشی‌کاری شده‌ای ایجاد شده است. پلان بنا، سقف شیروانی معروف به کلاه فرنگی، سرستون‌ها کورنتی و بسیاری ویژگی‌های دیگر این بنا از معماری اروپایی در سده های ۱۹ و ۱۸ میلادی اقتباس شده است. امروزه این ساختمان به عنوان ساختمانی اداری مورد استفاده است و در ساعت کاری می‌توانید از نمای بیرون آن دیدن کنید.

عکاس: Nooshinvb / ویکی پدیا

پارک شهر بجنورد که تقریبا در مرکز شهر و نزدیک به خیابان استقلال واقع شده است، یکی از مراکز تفریحی و جاهای دیدنی بجنورد به شمار می‌رود. در این پارک از میزهای مخصوص شطرنج گرفته تا انواع گلکاری و... به چشم می‌خورد و انتخابی عالی برای پیک نیک و پیاده روی است. ضمن اینکه دسترسی به پارک بسیار آسان است؛ از همین رو، مسافران نیز برای چادرزدن از این پارک استفاده می‌کنند.

عکاس: کیان / نشان

روستای سیساب، یکی از مناطق خوش‌منظره‌ بخش گرمخان شهرستان بجنورد به شمار می‌رود که دسترسی به آن از طریق جاده‌های پر پیچ‌وخم امکان‌پذیر است. این روستا در تمام فصول سال جذابیت خاصی دارد؛ در پاییز با رنگ‌آمیزی درختان و در زمستان با مناظر بکر حاصل از جاده‌های مه گرفته و زمین‌های کشاورزی زیر برف، تجربه‌ای دلنشین را برای بازدیدکنندگان فراهم می‌کند. با این حال، اردیبهشت ماه زمانی است که سیساب به اوج زیبایی خود می‌رسد؛ به‌ویژه اگر بارندگی در آن سال مناسب باشد، این روستا به بهشتی زمینی تبدیل می‌شود. سه تپه هم‌جوار روستا در این فصل با پوشش گیاهی متنوع و رنگ‌های متمایز، چشم‌اندازی نادر و بی‌نظیر ایجاد می‌کنند. جاده سیساب اسفیدان نیز از جاذبه های گردشگری بجنورد به حساب می‌آید که ارزش بازدید دارد.

عکاس: فرهنگ / نشان

غار بیدک در فاصله‌ای حدود چهار کیلومتری جنوب شرقی روستای بیدک قرار گرفته است. ورودی این غار به شکل یک چاه سنگی بوده و فاقد نشانه‌های ظاهری یک غار است. طول کلی غار به ۸۰ متر می‌رسد که ۲۰ متر از آن به صورت عمودی در دل زمین امتداد یافته است. درون غار می‌توان سنگ‌های استالاکتیت و استالاگمیت متعددی را مشاهده کرد که جلوه‌ای خاص به این پدیده طبیعی بخشیده‌اند.

عکاس: نامشخص / نشان

تاکنون به بجنورد سفر کرده‌اید؟ جاذبه دیگری از بجنورد می‌شناسید که در فهرست این مقاله نیامده باشد؟ حتما دیدگاه خود را درباره جاهای دیدنی بجنورد با همراهان کجارو در میان بگذارید.