جاهای دیدنی اردبیل؛ بهترین جاذبه‌های تاریخی و طبیعی برای سفر

اردبیل یکی از شهرهای تاریخی شمال‌ غرب ایران است؛ شهری که نام آن بیش از همه با دوره صفویه، بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی، چشمه‌های آب‌گرم، کوه سبلان و طبیعت کوهستانی منطقه گره خورده است. در اطراف شهر نیز دریاچه‌ها، جنگل‌ها، محوطه‌های باستانی و روستاهای ییلاقی متعددی قرار دارند که هرکدام برای نوع متفاوتی از سفر مناسب‌اند. بازدید از جاهای دیدنی اردبیل و جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی این شهر در برنامه بسیاری از گردشگران قرار دارد؛ پس همراه ما باشید تا تعدادی از آن‌ها را معرفی کنیم.

اگر به تاریخ و معماری علاقه دارید، بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی، بازار تاریخی اردبیل، مسجد جامع و آرامگاه شیخ امین‌الدین جبرئیل از گزینه‌های مهم هستند. برای طبیعت‌گردی نیز دریاچه شورابیل، جنگل فندقلو، دریاچه نئور و منطقه سبلان انتخاب‌های مناسب‌تری محسوب می‌شوند.

برای سفر خانوادگی، مجموعه‌های تفریحی اطراف شورابیل و روستای گردشگری حیران گزینه‌های متنوعی دارند. در فصل سرد سال نیز پیست اسکی آلوارس بیشتر مورد توجه علاقه‌مندان به ورزش‌های زمستانی قرار می‌گیرد. اگر هم قصد گشت‌وگذار شبانه دارید، فضاهای شهری اطراف دریاچه شورابیل و پارک‌های شهری انتخاب مناسب‌تری هستند؛ بناهای تاریخی را بهتر است برای ساعات روز در نظر بگیرید، مگر اینکه زمان بازدید شبانه آن‌ها به‌صورت رسمی اعلام شده باشد.

• مجموعه بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی
• بازار تاریخی اردبیل
• مسجد جامع اردبیل
• دریاچه شورابیل
• رودخانه بالیقلو چای
• مجموعه بقعه شیخ امین‌الدین جبرئیل
• تپه نادری
• موزه مردم‌شناسی اردبیل
• پل هفت‌چشمه
• پل ابراهیم‌آباد
• پل یعقوبیه
• عمارت آقازاده

• دریاچه نئور
• جنگل فندقلو
• پیست اسکی آلوارس
• شهر یری
• تفرجگاه بولاغلار
• پیکره سنگی بابا داوود عنبران
• کاروانسرای سنگی صائین
• کاروانسرای عباسی نقدی کندی
• کاروانسرای سرباز وطن (قانلی بلاغ)
• کاروانسرای شورگل
• پیست اسکی روی چمن فندقلو
• آبشار ورگه‌سران
• پل معلق هیر

موقعیت: مسیر اردبیل به سراب، در محدوده صائین

دسترسی: از اردبیل باید وارد جاده اردبیل-سراب شد و در مسیر منتهی به صائین ادامه داد. وضعیت مسیر و امکان بازدید از بنا را بهتر است پیش از حرکت بررسی کرد.

گذر جاده ابریشم از استان اردبیل منجر به احداث کاروانسراهایی با معماری بی‌نظیر از لحاظ نوع معماری و هنر ظریف ایرانی شده و وجود کاروان‌سراهای متعدد بیانگر رونق اقتصادی این منطقه در گذشته‌ است.

کاروانسرای سنگی صائین یا کاروانسرای عباسی که در فهرست میراث جهانی یونسکو و آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، در ۵۰ کیلومتری جنوب غربی اردبیل قرار دارد. کاروانسرای صائین از مهم‌ترین جاهای دیدنی اردبیل و کاروان‌سراهای تاریخی این شهر است که قدمت آن به دوره صفویه می‌رسد.

موقعیت: حدود ۳۵ کیلومتری شرق مشگین‌شهر، نزدیک روستای پیرازمیان

دسترسی: از اردبیل باید به سمت مشگین‌شهر حرکت کرد و سپس در مسیر شرق این شهر به سمت روستای پیرازمیان و محوطه شهر یری ادامه داد.

شهر یری یا یئری یکی از خاص‌ترین مکان های دیدنی اردبیل با ۴۰۰ هکتار وسعت محوطه‌ای باستانی در نزدیکی مشگین شهر است که از سه قسمت دژ نظامی، معبد و قوشا تپه تشکیل می‌شود. قدمت قلعه و معبد به ۱۴۵۰ سال پیش از میلاد و قوشا تپه به ۷,۰۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد. بیش از ۳۰۰ سنگ‌افراشت با ارتفاع‌های مختلف در این شهر وجود دارد که به‌شکل‌های انسانی بدون دهان ساخته شده‌اند. این محوطه باستانی به ثبت ملی رسیده است.

موقعیت: اردبیل، در مسیر جاده اردبیل به تبریز

دسترسی: از شهر اردبیل می‌توان از مسیر جاده اردبیل–تبریز به محدوده تپه دسترسی پیدا کرد.

تپه نادری آخرین اثر ثبت‌شده در دوره پهلوی بود که این روزها به یکی از جاذبه های گردشگری اردبیل تبدیل شده است. گفته می‌شود نادرشاه افشار به سربازانش دستور داد تا با مشت‌های خود تپه‌ای بسازند تا بتواند بر بلندای آن برای آن‌ها سخنرانی کند. بیشتر سفال‌های کشف‌شده از تپه نادری بدون لعاب، ساده و متعلق به دوره اسلامی است. این تپه تاریخی در سه کیلومتری جاده اردبیل-تبریز قرار دارد.

موقعیت: اردبیل، میدان عالی‌قاپو، خیابان شیخ صفی

دسترسی: بقعه در مرکز تاریخی اردبیل قرار دارد و از خیابان‌های مرکزی شهر می‌توان به آن دسترسی داشت. این مجموعه در نزدیکی بازار تاریخی اردبیل و موزه مردم‌شناسی قرار گرفته و می‌توان بازدید از این جاذبه‌ها را در یک مسیر شهری قرار داد.

بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی مهم‌ترین مجموعه تاریخی اردبیل و یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی ایران است. این مجموعه آرامگاه شیخ صفی‌الدین، بنیان‌گذار طریقت صفوی، و شاه اسماعیل اول را در خود جای داده و در سال ۲۰۱۰ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. مجموعه در طول چند قرن توسعه پیدا کرده و بخش‌هایی مانند چینی‌خانه، جنت‌سرا، حرم‌خانه، شهیدگاه و آرامگاه شاه اسماعیل را شامل می‌شود. معماری آن بر پایه سنت‌های معماری ایرانی شکل گرفته و از ویژگی‌های معماری دوره‌های ایلخانی و تیموری نیز تأثیر پذیرفته است.

سه موزه تخصصی باستان‌شناسی، سنگ، چینی‌ها یا چینی‌خانه و یک کتابخانه تخصصی در بقعه شیخ صفی قرار دارد. موزه چینی‌خانه با حدود چهار قرن قدمت، در بخش شرقی رواق اصلی مجموعه‌ شیخ صفی‌الدین اردبیلی قرار دارد و طراح آن شیخ بهایی از مشاهیر و دانشمندان دوره صفویه است.

موقعیت: کلخوران، در حاشیه شهر اردبیل

دسترسی: از اردبیل باید به سمت کلخوران حرکت کرد. این محدوده در فاصله کوتاهی از شهر قرار دارد و با خودرو قابل دسترسی است.

مقبره شیخ امین‌الدین جبرئیل در کلخوران قرار دارد و آرامگاه پدر شیخ صفی‌الدین اردبیلی است. این بنا از آثار تاریخی مهم مرتبط با خاندان صفوی محسوب می‌شود و از نظر معماری نیز اهمیت دارد.

موقعیت: شمال‌شرقی اردبیل، محدوده محله پیرشمس‌الدین و عبدالله‌شاه

دسترسی: از مرکز شهر می‌توان از طریق خیابان‌های منتهی به بخش شمال‌شرقی اردبیل به مسجد جامع رسید. این بنا در فاصله‌ای نه‌چندان دور از بافت تاریخی شهر قرار دارد.

مسجد جامع اردبیل که با نام جمعه مسجد نیز شناخته می‌شود، از بقایای یک مجموعه بزرگ تاریخی در شمال‌شرقی شهر است. شکل‌گیری بخش‌های اصلی این مسجد به دوره سلجوقی بازمی‌گردد و در دوره‌های بعد نیز تغییراتی در آن ایجاد شده است. امروزه بخش‌هایی مانند گنبدخانه و ایوان از مجموعه تاریخی مسجد باقی مانده است.

موقعیت: جنوب‌شرقی شهر اردبیل، محدوده خیابان شورابیل

دسترسی: از مرکز شهر اردبیل می‌توان از مسیرهای شهری و بزرگراه میلاد به محدوده شورابیل رسید. دریاچه در نزدیکی دانشگاه‌های شهر قرار دارد و دسترسی با خودرو به فضای اطراف آن امکان‌پذیر است.

دریاچه شورابیل یکی از شناخته‌شده‌ترین جاذبه‌های طبیعی داخل شهر اردبیل است. قرارگیری دریاچه در محدوده شهری باعث شده است دسترسی به آن نسبت به بسیاری از جاذبه‌های طبیعی اطراف اردبیل آسان‌تر باشد و فضای اطراف آن نیز به یکی از مراکز تفریحی شهر تبدیل شود.

موقعیت: شهر اردبیل؛ رودخانه از بخش‌های مختلف شهر عبور می‌کند.

دسترسی: برای تماشای رودخانه می‌توان به بخش‌های مرکزی شهر و محدوده پل‌های تاریخی اردبیل، از جمله پل هفت‌چشمه، مراجعه کرد. پل هفت‌چشمه در میدان پانزده خرداد و ابتدای خیابان ساحلی قرار دارد.

رودخانه بالیقلو چای يا رودخانه ماهی‌دار از کوه سبلان سرچشمه می‌گیرد و از شهر اردبیل می‌گذرد و به رودخانه قره‌سو می‌ریزد. جریان آب این رودخانه کشاورزی را در بیشتر مناطق روستایی اردبیل رونق داده است. این رودخانه با عبور خود از میان شهر، به یکی از جاهای دیدنی شهر اردبیل تبدیل شده است.

موقعیت: حدود ۴۸ کیلومتری جنوب‌شرقی اردبیل، در مسیر خلخال

دسترسی: از اردبیل باید وارد جاده اردبیل–خلخال شوید و پس از رسیدن به مسیر فرعی منتهی به روستای عباس‌آباد و دریاچه، مسیر محلی را ادامه دهید.

دریاچه نئور بزرگ ترین دریاچه طبیعی اردبیل است که یکی از بزرگترین دریاچه‌های آب شیرین کشور نیز محسوب می‌شود. عمق متوسط دریاچه حدود پنج متر است و در نقاط عمیق تا ۱۳ متر نیز می‌رسد و وسعت آن بیش از ۲۰۰ هکتار است. این دریاچه به‌عنوان یک منطقه حفاظت‌شده زیست محیطی، تحت نظارت سازمان حفاظت محیط زیست است و اهمیت‌های زیستگاهی، اکوتوریستی، زنبورداری، کشاورزی و دامداری دارد که آن‌ را به‌عنوان یکی از مکان های دیدنی اردبیل، حائز اهمیت کرده‌اند.

موقعیت: شهرستان نمین، منطقه فندقلو، در نزدیکی گردنه حیران

دسترسی: از اردبیل باید به سمت نمین و سپس جاده‌های منتهی به فندقلو حرکت کرد. از مسیر گردنه حیران نیز می‌توان به مجموعه گردشگری این منطقه دسترسی داشت.

جنگل فندقلو دارای درختان مختلف میوه مانند فندق، سیب وحشی، گوجه سبز، ازگیل، به، تمشک و توت فرنگی است و از جاذبه‌ های طبیعی اردبیل به شمار می‌رود. تله كابين حيران در میان این جنگل از دیگر جاهای دیدنی اردبیل است و از استانداردترین تله كابين‌های موجود در کشور به شمار می‌آید.

موقعیت: روستای آلوارس، در غرب اردبیل و نزدیکی سرعین

دسترسی: از اردبیل می‌توان به سمت سرعین رفت و سپس از مسیر روستای آلوارس به پیست رسید. فاصله روستای آلوارس تا سرعین حدود ۱۲ کیلومتر است.

پیست اسکی آلوارس یکی دیگر از جاهای دیدنی اردبیل است و یکی از بزرگ‌ترین پیست‌های اسکی ایران محسوب می‌شود. این پیست در دامنه‌های مرتفع سبلان و در نزدیکی روستایی با همین نام واقع شده است. بالابر و تله‌سیژ از امکانات این پیست اسکی هستند. در برخی تابستان‌ها نیز بارش برف در این پیست اسکی مشاهده شده‌ است.

پیست اسکی روی چمن جنگل فندقلوی نمین در منطقه‌ای کوهستانی و در نزدیکی اردبیل، با ارتفاع ۱۷۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد. اولین دوره مسابقات اسکی روی چمن در سال ۱۳۹۲ در این پیست برگزار شد.

موقعیت: حوالی شهر عنبران، شهرستان نمین

دسترسی: از اردبیل باید به سمت نمین و سپس عنبران حرکت کرد. از عنبران نیز باید مسیر محلی منتهی به پیکره سنگی را دنبال کرد.

پیکره سنگی بابا داوود در شهر عنبران در ۳۸ کیلومتری اردبیل قرار دارد. ارتفاع این مجسمه سنگی حدود ۲۰ متر است که به‌شکل چهره انسانی است که به رو به رو نگاه می‌کند. این مجسمه را شبیه به مجسمه ابوالهول مصر می‌دانند.

موقعیت: شهرستان نیر، حدود ۵۰۰ متری شمال‌غرب شهر نیر و در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری اردبیل.

دسترسی: از اردبیل باید در مسیر جاده اردبیل به نیر حرکت کنید. پس از ورود به نیر، مسیر فرعی منتهی به بولاغلار در بخش شمال‌غربی شهر قرار دارد.

تفرجگاه بولاغلار در جنوب غربی اردبیل واقع شده و نام آن به‌معنای چشمه سارهای جوشان است. این منطقه از مکان های دیدنی اردبیل با امکانات تفریحی مناسب محسوب می‌شود و مناظر طبیعی و فضای سبز و بکر، پوشش گیاهی خاص و چشمه‌های متعددی دارد.

موقعیت: مرکز تاریخی شهر اردبیل، محدوده خیابان امام خمینی و بازار

دسترسی: بازار در بافت مرکزی شهر قرار دارد و از خیابان‌های امام خمینی و بخش‌های اطراف مرکز تاریخی اردبیل می‌توان به آن رسید. مجموعه بازار در نزدیکی میدان عالی‌قاپو و بقعه شیخ صفی قرار دارد.

بازار تاریخی اردبیل یکی از مهم‌ترین بخش‌های بافت تاریخی شهر است و از یادگارهای بازارهای سنتی ایران به شمار می‌رود. این بازار در سده‌های گذشته شکل گرفته و راسته‌ها، سراها و بخش‌های مختلف تجاری آن در بافت مرکزی شهر گسترده شده‌اند. نزدیکی بازار به مجموعه شیخ صفی، آن را به یکی از مناسب‌ترین جاذبه‌ها برای قرارگرفتن در یک مسیر تاریخی تبدیل کرده است.

موقعیت: حدود ۳۵ کیلومتری اردبیل، در حاشیه جاده اردبیل–مشگین‌شهر و در نزدیکی رودخانه نقدی، در محدوده روستای نقدی کندی.

دسترسی: از اردبیل باید وارد جاده اردبیل–مشگین‌شهر شوید. کاروانسرا در حدود ۲۰۰ متری شمال جاده آسفالته قرار دارد و برای رسیدن به آن باید از مسیر فرعی منتهی به بنا استفاده کرد.

کاروانسرای عباسی نقدی کندی مشرف به دره نقدی در حاشیه رودخانه‌ای با همین نام قرار دارد و قدمت آن به عصر صفویان می‌رسد. در کنار این کاروان‌سرا گورستانی وجود دارد که احتمال می‌رود متعلق به زمان کاربری آن بوده باشد.

موقعیت: بخش ارشق، روستای مرزی سرباز وطن (قانلی بلاغ)، در شهرستان مشگین‌شهر؛ حدود ۸۰۰ متری نوار مرزی ایران و جمهوری آذربایجان.

دسترسی: از اردبیل باید به سمت مشگین‌شهر و سپس بخش ارشق حرکت کرد. کاروانسرا در نزدیکی روستای سرباز وطن و در فاصله حدود ۳ کیلومتری از جاده اردبیل–گرمی قرار دارد؛ بخش پایانی مسیر به راه فرعی منتهی به بنا اختصاص دارد.

کاروانسرای سرباز وطن (قانلی بلاغ) تنها کاروانسرای از نوع چهار ایوانی در عصر صفویه است که در فاصله حدود ۸۰۰ متری از نوار مرزی ايران-جمهوری آذربايجان واقع شده است. ايوان‌های چهارگانه آن از خارج به‌شکل پنج ضلعی و حالت برج پنج ضلعی به خود گرفته است.

نمای خارجی کاروان‌سرا شامل يک دروازه ورودی در ضلع شرقی به عرض چهار متر و ارتفاع حدودا پنج متر و سه اطاق در اطراف آن است و فضای خارجی کاروانسرا فاقد طاق‌نما و تزیينات کاشی‌کاری است.

موقعیت: جنوب‌شرقی روستای شورگل، در شهرستان بیله‌سوار استان اردبیل.

دسترسی: از بیله‌سوار باید به سمت روستای شورگل حرکت کرد و سپس از مسیر محلی جنوب‌شرقی روستا به محدوده کاروانسرا رسید. این بنا در محوطه‌ای باز و روی تپه‌ای کم‌ارتفاع قرار دارد.

کاروانسرای شورگل روی تپه‌ای به ارتفاع سه متر قرار دارد. از ویژگی‌های خاص بنا می‌توان به استفاده از لاشه سنگ در کل بنا، حتی در زدن طاق‌ها و قوس‌ها و سردرها، و کوهستانی بودن پلان کاروانسرا اشاره کرد. در محوطه کاروانسرای شورگل سفال‌هایی از دوره اسلامی و دوره اشکانی کشف شده است که بر اساس آن‌ها قدمت این بنا احتمالا به قرن پنجم تا اواخر قرن هشتم هجری قمری می‌رسد.

در اردبیل گرمابه‌های تاریخی بسیاری همچون گرمابه حاج محسن، پیر، سرچشمه، یعقوبیه و حمام تاریخی اوچ دکان دیده می‌شود. این گرمابه‌ها عموما در بافت قدیمی شهر و در کنار مسجد بنا شده‌اند.

اردبیل با توجه به وجود رودخانه‌ و ایفای نقش گذرگاهی بر سر راه جاده ابریشم، پل‌های تاریخی متعددی دارد. پل هفت چشمه در دوره صفویه روی رودخانه بالیقلو چای احداث شده و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پل ابراهیم‌ آباد نیز در دوره صفویه در محله‌های اوچدکان و ابراهیم‌آباد احداث شد و به ثبت ملی رسیده است. پل یعقوبیه نیز در دوره صفویه با پنج دهنه بر دو سوی رود بالیقلو چای بنا شده است. طاق‌های این پل از آجر همراه ملات گچ و آهک ساخته شده است که به‌صورت طاق ضربی و به فرم جناغی ساخته شده‌اند.

پل نادری، پل سیدآباد، پل قره سو، پل سامیان و قرمزی کورپی (پل قرمز) از دیگر پل‌های تاریخی این شهر به شمار می‌روند و همگی از جاهای دیدنی اردبیل هستند.

شهر اردبیل با توجه به تاریخ کهن خود، آثار و دیدنی‌های باستانی و تاریخی بسیاری دارد و به همین دلیل موزه‌های متعددی در این شهر بنا شده‌اند. موزه تاریخ طبیعی، موزه مردم‌شناسی، موزه صنایع دستی، موزه مفاخر دینی و موزه مفاخر اردبیل از موزه‌های بی‌نظیر این منطقه به شمار می‌روند.

یکی از حمام‌ های تاریخی اردبیل، به نام حمام آقا نقی، به موزه مردم‌شناسی اردبیل تبدیل شده است که می‌توان انواعی از ماکت‌ها با پوشش محلی مردم اردبیل، آثار و دست‌نوشته‌های تاریخی و فرهنگ و هویت این ناحیه از کشور را مشاهده کرد.

اردبیل شهری است با خانه‌ها و عمارت‌های تاریخی متعدد که ساخت این خانه‌های تاریخی از دوره قاجار در این شهر رونق گرفته است. عمارت آقازاده در مرکز شهر اردبیل در میدان عالی‌قاپو قرار دارد. این خانه تنها عمارت از هفت عمارت «حاج اسماعیل آقااُف»، تاجر سرشناس دوره قاجار، است. این عمارت به صورت متقارن ساخته شده است و شامل دهلیز، تالار اصلی، مخارجه، صندوق‌خانه، نشیمن، قول دوبام، مطبخ و حمام می‌شود. در میان حیاط آجر فرش شده، حوض سنگی مستطیل شکلی، با سنگ‌های تراشیده و فواره قرار دارد.

خانه خلیل‌زاده، حاج یوسف صادقی، خادم باشی، رضازاده، شریعت، میر فتاحی، نوری زینال (خوئی)، وکیل‌الرعایا و خانه مروج (خلیل‌زاده) همگی از عمارت‌های تاریخی دوره قاجار در اردبیل به شمار می‌روند که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند. خانه سید هاشم ابراهیمی نیز در دوره زندیه و خانه مناف‌زاده در دوره پهلوی اول بنا شده‌ است.

بهار در اردبیل با آب‌وهوای خنک، طبیعت سرسبز و جان‌گرفتن دامنه‌های سبلان، زمان مناسبی برای طبیعت‌گردی و گشت‌وگذار شهری است. از بهترین جاهای دیدنی اردبیل در بهار می‌توانیم موارد زیر را نام ببریم:

• دریاچه شورابیل
• جنگل فندقلو
• دامنه‌ سبلان
• کاروانسرای سنگی صائین

تابستان‌های معتدل اردبیل، این شهر را به یکی از مقاصد محبوب فرار از گرمای سایر نقاط کشور تبدیل می‌کند. از بهترین دیدنی های اردبیل در تابستان می‌توانیم موارد زیر را نام ببریم:

• دریاچه نئور
• پل معلق هیر
• تپه نادری
• آبشار ورگه‌سران

پاییز اردبیل با رنگ‌های گرم طبیعت و هوای خنک، فضایی آرام و دلنشین برای سفرهای کم‌جمعیت‌تر فراهم می‌کند. از بهترین مکان های دیدنی اردبیل در پاییز می‌توانیم موارد زیر را نام ببریم:

• جنگل فندقلو
• دریاچه شورابیل
• بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی
• پل‌های تاریخی اردبیل

زمستان‌های سرد و برفی اردبیل، این شهر را به مقصدی جذاب برای علاقه‌مندان به مناظر زمستانی و تفریحات برفی تبدیل می‌کند. از بهترین جاذبه های گردشگری اردبیل در زمستان می‌توانیم موارد زیر را نام ببریم:

• پیست اسکی آلوارس
• دریاچه شورابیل
• مجموعه تاریخی شیخ صفی‌الدین اردبیلی
• رودخانه بالیقلو چای

شب‌های اردبیل با فضایی آرام‌تر، فرصت مناسبی برای قدم‌زدن و تجربه حال‌وهوای متفاوت شهر ایجاد می‌کند. از بهترین جاهای دیدنی اردبیل در شب می‌توانیم موارد زیر را نام ببریم:

• دریاچه شورابیل
• بازار تاریخی اردبیل
• مسجد جامع اردبیل
• عالی‌قاپو اردبیل

شب در اردبیل کجا بریم؟

گردش شبانه و بازدید از جاهای دیدنی در شب، از بخش‌های مهم سفر است. اردبیل نیز جاذبه‌های زیبایی دارد که می‌توانید شب‌های سفر خود را در آن‌ها بگذرانید.

زهرا مهری نیاری

مطالعه '19

اگر فقط یک روز برای دیدن اردبیل وقت دارید، بهتر است جاذبه‌های نزدیک به مرکز شهر را انتخاب کنید. صبح را با بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی شروع کنید و سپس به بازار تاریخی اردبیل و مسجد جامع بروید. بعد از صرف ناهار می‌توانید از موزه مردم‌شناسی بازدید کنید و در پایان روز به محدوده دریاچه شورابیل بروید.

اگر دو روز زمان دارید، روز دوم را به یکی از جاذبه‌های طبیعی اطراف اختصاص دهید. در فصل‌های گرم، فندقلو یا نئور گزینه‌های مناسبی هستند و در فصل زمستان می‌توان با توجه به وضعیت فعالیت پیست، آلوارس را انتخاب کرد.

برای سفرهای طولانی‌تر، شهر یری، عنبران و دیگر جاذبه‌های دورتر استان را در برنامه قرار دهید؛ زیرا این مکان‌ها در محدوده شهر اردبیل نیستند و برای رفت‌وبرگشت به زمان بیشتری نیاز دارند.

پیش از سفر، فاصله جاذبه‌ها و وضعیت مسیر را بررسی کنید؛ زیرا برخی مکان‌هایی که در فهرست جاهای دیدنی اردبیل قرار می‌گیرند، در شهرستان‌های دیگر استان هستند و نمی‌توان آن‌ها را در یک برنامه فشرده شهری جای داد.

برای جاذبه‌های طبیعی مانند نئور، فندقلو و آلوارس، وضعیت آب‌وهوا و جاده اهمیت زیادی دارد. در فصل سرد نیز احتمال تغییر شرایط مسیر وجود دارد. ساعت بازدید موزه‌ها، بناهای تاریخی و فعالیت مجموعه‌های تفریحی نیز ممکن است تغییر کند؛ بنابراین بهتر است اطلاعات روز را پیش از حرکت بررسی کنید.

اگر قصد دارید سفر خود به اردبیل را هدفمندتر برنامه‌ریزی کنید، پیشنهاد می‌کنیم فهرست کامل جاهای دیدنی اردبیل را در کجارو ببینید و با انتخاب جاذبه‌های مورد علاقه‌تان، برنامه سفر خود را دقیق‌تر انجام بدهید.