غذاهای گیاهی | رستوران های گیاهی تهران + آدرس و منو

شقایق  وحیدی
دوشنبه، ۲ اسفند ۱۴۰۰ ساعت ۱۴:۰۶
غذاهای گیاهی | رستوران های گیاهی تهران + آدرس و منو

غذاهای گیاهی علاوه بر سالم و مقوی بودن، بسیار خوش‌طعم هستند و شما می‌توانید در یک غذای گیاهی سالم ترکیبی از سبزیجات، حبوبات و طعم‌های مختلف را تجربه کنید.

افراد زیادی در ایران و سراسر جهان به‌دلایل مختلف گوشت و فراورده‌های حیوانی را از رژیم غذایی خود حذف یا مصرف آن را کم می‌کنند. این افراد غذاهایی را انتخاب می‌کنند که در کنار سالم بودن شامل ترکیبی از سبزیجات، حبوبات و پروتین گیاهی باشند. غذاهای گیاهی، غذاهایی هستند که هضم آن‌ها به نسبت ساده‌تر است و انرژی مورد نیاز بدن را تامین می‌کنند. شما بعد از خوردن این غذاها احساس سنگینی را تجربه نمی‌کنید که بعد از خوردن غذاهای حجیم حاوی پروتین حیوانی خواهید داشت. شما با خوردن و انتخاب غذاهای گیاهی طیف وسیعی از طعم‌های جدید را تجربه می‌کنید. فراموش نکنید که برخلاف تصور غالب، غذاهای گیاهی خوشمزه و مقوی هستند. با کجارو همراه باشید تا با انواع غذاهای گیاهی بیشتر آشنا شوید. 

همه آنچه که باید درباره غذاهای گیاهی بدانید:

غذاهای گیاهی ایرانی

خورشت کرفس گیاهی

خورش کرفس

منبع:کانون انسان پاک، زمین پاک عکاس: ناشناس

خورشت کرفسی که همه می‌شناسند با گوشت خردشده یا گوشت ران مرغ طبخ می‌شود و علاوه بر کرفس، سبزیجاتی همچون نعنا و جعفری را برای خوش‌ طعم شدن به آن اضافه می‌کنند؛ اما در خورشت کرفس گیاهی جایگزین‌های خیلی خوبی برای گوشت و مرغ وجود دارد.

بسیاری برای طبخ خورشت کرفس به‌صورت گیاهی از پروتین‌های گیاهی مثل سویا یا قارچ استفاده می‌کنند و برخی هم که طعم قارچ یا سویا را در خورشت‌های ایرانی دوست ندارند از لوبیا در خورشت کرفس استفاده می‌کنند. این بستگی به ذائقه افراد دارد؛ اما اکثر افراد گیاه‌خوار از سویای تکه‌ای یا سویای خورشتی درشت استفاده می‌کنند و پس از خیساندن آن در آب، تفت آن با پیاز و طعم‌دار کردن آن با آبلیمو و ادویه‌ها، آن را به غذا اضافه می‌کنند. قارچ تفت داده شده نیز در مراحل آخر طبخ غذا به خورشت کرفس اضافه می‌شود. 

اگر از لوبیا برای طبخ خورشت کرفس استفاده شود، پس از نیم‌پز شدن آن، کرفس و سایر سبزیجات سرخ شده به خورشت اضافه کنید. این خورشت با ادویه‌هایی مثل کاری، گلپر و فلفل و طعم‌دهنده‌هایی مثل آبلیمو و آبغوره طعم و عطری متفاوت دارد و شما می‌توانید آن را در کنار برنج نوش جان کنید. 

خورشت فسنجان گیاهی

خورش فسنجان

منبع:/www.cookery.ir عکاس: ناشناس

برخلاف تصور رایج آدم‌ها، تجربه و جایگزینی غذاهای گیاهی در ذائقه ایرانی شما را محدود نمی‌کند و شما به‌راحتی می‌توانید بسیاری از طعم و مزه‌های سنتی را فقط با جایگزین کردن ساده قارچ یا پروتین‌های گیاهی دیگری همچون سویا این بار به‌شکل دیگری تجربه کنید. فسنجان از جمله غذاهای سنتی ایرانی است که به‌ندرت کسی بتواند آن را به‌صورت گیاهی متصور شود. این خورشت در سراسر ایران طرفداران زیادی دارد و با انواع گوشت از جمله گوشت مرغ، بوقلمون یا گوشت قرمز به‌صورت تکه‌ای یا قلقلی طبخ می‌شود؛ اما اصل طعم خورشت فسنجان به گردویی که مورد استفاده قرار می‌گیرد و شکل پخت آن بستگی دارد، پس بهتر است گردویی با کیفیت و روغنی را برای آن کنار بگذارید. برخی علاوه بر گردو مغز بادام درختی آسیاب شده را نیز با مغز گردو مخلوط می‌کنند. 

اصل طعم خورشت فسنجان به گردویی که مورد استفاده قرار می‌گیرد و شکل پخت آن بستگی دارد

فسنجان گیاهی را با سویا تکه‌ای و قارچ طبخ می‌کنند. با‌توجه به روغن گردو بسیاری قارچ و سویا را بدون تفت دادن به غذا اضافه می‌کنند؛ اما این بستگی به ذائقه خود شما دارد. برخی پس از خیساندن سویا، آن را با رب انار یا آب انار ترش یا شیرین طعم‌دار می‌کنند. فسنجان با توجه طیف وسیع ذائقه‌های ایرانی به‌صورت ترش، شیرین یا ملس پخت می‌شود؛ به‌طور معمول در بخش‌های شمالی کشور و به‌خصوص در گیلان آن را به‌صورت ترش سرو می‌کنند؛ اما در بخش‌های مرکزی به‌صورت شیرین طبخ می‌شود؛ به‌طوری که برخی با افزودن اندکی شکر یا شیره انگور یا شیره خرما آن را شیرین یا ملس می‌کنند.

برخی از اقوام ایرانی برای خوش‌طعم کردن فسنجان به آن دارچین یا دم‌کرده زعفران نیز اضافه می‌کنند. گاهی به این خورشت کدو حلوایی رنده شده یا سیب رنده شده نیز در مراحل طبخ اضافه می‌شود که در دستور اصلی این غذا نیست و بسته به ذائقه افراد دارد.

قورمه سبزی گیاهی

قرمه سبزی گیاهی

منبع: vigiha.ir،  عکاس: ناشناس

قرمه سبزی جزو خوراک‌های ملی ایرانی محسوب می‌شود و قدمت آن به دو تا پنج هزار سال قبل بازمی‌گردد. اول آذرماه در تقویم به نام روز جهانی قورمه سبزی نام‌گذاری شده است. طعم خورشت قورمه سبزی به انتخاب سبزی آن برمی‌گردد. این خورشت سنتی پرطرفدار هم به‌شکل‌های مختلفی طبخ می‌شود. 

تره، جعفری، شنبلیله، گشنیز، اسفناج یا برگ چغندر سبزیجات مرسومی هستند که در طبخ قورمه سبزی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ اما در استان‌های شمالی کشور همچون گیلان و مازندران برخی از سبزی‌های محلی معطر نیز به این سبزیجات اضافه می‌شود. خورشت قورمه سبزی را می‌توان با انواع لوبیا از جمله لوبیا قرمز، لوبیا چیتی یا چشم‌بلبلی طبخ کرد و این بستگی به ذائقه و انتخاب افراد دارد.

عطر و طعم خورشت قرمه سبزی علاوه بر سبزی، به استفاده از لیمو امانی نیز بستگی دارد؛ هرچند که برخی به‌جای آن از گرد لیمو امانی استفاده می‌کنند. در استان‌های شمالی به‌خصوص گیلان که غذاها ترش‌تر سرو می‌شود علاوه بر لیمو امانی برای ترش شدن یک قاشق رب انار یا رب آلوچه نیز در هنگام پخت اضافه می‌‌کنند. در برخی شهرهای دیگر به این خورشت یک قاشق رب گوجه‌فرنگی یا خود گوجه و آب‌غوره نیز اضافه می‌کنند که البته از رنگ سبز این خورشت کاسته می‌شود.

فراموش نکنید بسیاری از مواد غذایی مفید خورشت قورمه سبزی، در سبزی‌های آن وجود دارد؛ پس سبزی را بیش از اندازه حرارت ندهید و غذا را روی شعله کم طبخ کنید. جالب است بدانید در خود واژه قورمه سبزی نیز به پخت آرام آن اشاره شده است. واژه قورمه از کلمه ترکی «کاوورماک» (kavurmak) به‌معنای «آرام‌پز» گرفته شده است و سبزی در زبان فارسی به ترکیب گیاهان مخصوصی اشاره دارد. خورشت قورمه سبزی سنتی با گوشت طبخ می‌شود؛ اما قورمه سبزی گیاهی با قارچ و سویا پخته و سریع‌تر آماده می‌شود.

قیمه گیاهی

قیمه گیاهی

منبع: صفحه اینستاگرام رستوران مهر میترا، عکاس: ناشناس

قیمه یکی دیگر از غذاهای سنتی ایرانی است که بسیاری معتقدند برای طبخ آن به‌صورت گیاهی اول باید نام جدیدی برای آن انتخاب کرد. قیمه در لغت‌نامه دهخدا کلمه‌ای ترکی و به‌معنای «گوشت تکه‌شده» است. اسم این غذای سنتی پرطرفدار در بسیاری از سفرنامه‌های قدیمی مربوط به دوره صفویه و کتاب‌های قاجار هم آمده است. برخی خورشت قیمه را به دوره ساسانی نسبت می‌دهند. این خورشت پرطرفدار به‌طور مرسوم از لپه، رب گوجه‌فرنگی، لیمو امانی و گوشت درست می‌شود.

خورشت قیمه را در کنار برنج سرو می‌کنند و همچون سایر غذاهای سنتی ایرانی وقتی به‌صورت گیاهی پخته شود به‌جای گوشت از سویای تکه‌ای یا قارچ در آن استفاده می‌شود. جالب‌تر این‌که خیلی از افراد طرفدار قیمه سنتی به قیمه گیاهی با قارچ هم علاقه‌مند می‌شوند.

مهم‌ترین چاشنی‌هایی که در خورشت قیمه استفاده می‌شود، پودر دارچین و لیمو امانی است که طعم و عطر بسیار خوشی به این غذا می‌دهند. علاوه بر رب گوجه‌فرنگی، برخی گوجه را به‌صورت کامل در این غذا می‌ریزند. در استان‌های شمال کشور همچون گیلان و مازندران از چاشنی‌هایی مثل رب انار یا آلوچه نیز در طبخ این غذا استفاده می‌شود. معمولا در کنار قیمه سیب‌زمینی و بادمجان سرخ شده نیز سرو می‌شود. این خورشت در سراسر ایران طرفدار دارد و به‌صورت‌های مختلفی طبخ می‌شود. 

ترشه تره

ترشه تره

منبع: kalleh.com، عکاس: ناشناس

ترشه تره یکی از خورشت‌های محلی و بسیار خوشمزه گیلانی است که بین علاقه‌مندان به غذاهای گیاهی نیز طرفدار دارد. همان طور که از اسم آن مشخص است، در این غذای خوشمزه از تره کوهی (نوعی سبزی محلی) استفاده می‌شود. ترشه تره در کنار برنج کته، زیتون، باقالی و ترب سفید سرو می‌شود. به‌علاوه، بسیاری آن را کنار انواع ماهی نیز سرو می‌کنند. در این غذا انواع سبزی‌های معطر و محلی دیگر گیلانی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خورشت ترشه تره از تخم‌مرغ، سیر، برنج، آب نارنج یا آبغوره، نمک، فلفل و زردچوبه و سبزی‌های معطری همچون اسفناج، برگ چغندر، گشنیز. تره، جعفری، نعنا و شوید و همچنین خالواش یا خولیواش، چوچاق و تره کوهی درست می‌شود. برخی در این خورشت از پاچ باقلا، لوبیا چیتی، لوبیا قرمز، خانوم باقلا، لپه یا عدس نیز استفاده می‌کنند.

خورشت دختر لوس

دختر لوس

منبع: ghazaland.com، عکاس: ناشناس

در میان غذاهای گیلانی، غذاهای متنوع گیاهی زیادی وجود دارد که ماده اولیه آن‌ها بادمجان است. دختر لوس یکی از غذاهای خوشمزه گیلانی است که نامی عجیب و غریب دارد. بسیاری علت انتخاب این اسم را کش آمدن غذا بعد از طبخ آن می‌دانند. دختر لوس از بادمجان، گوجه، پیاز، سیر، نعنا خشک، آبغوره، آب، نمک، گلپر، زردچوبه درست می‌شود. برای آنکه از طعم این غذای دلپذیر گیلانی اطمینان حاصل کنید، بهتر است از بادمجان محلی استفاده کنید و بادمجان‌ها را پیش از طبخ برای مدتی به نمک آغشته کنید تا تلخی آن‌ها گرفته شود. در گیلان برای معطر شدن و خوش‌طعم شدن این غذا به آن سبزیجات محلی نیز اضافه می‌کنند. 

بادمجان شکم‌پر

بادمجان شکم پر

منبع: yjc.news، عکاس: ناشناس

بادمجان شکم‌پر یکی دیگر از غذاهای محبوب گیاهی گیلانی است که با جعفری و سبزیجات معطر محلی، گردوی خرد شده یا آسیاب شده و رب آلوچه یا انار ترش محلی درست می‌شود. این غذا در صدر غذاهای خوشمزه گیاهی قرار گرفته است.

همان طور که از نام بادمجان شکم‌پر برمی‌آید، برای طبخ این غذا بادمجان‌ها را برش می‌دهند و خالی می‌کنند تا درون آن‌ها را با موادی خوشمزه پر کنند. بادمجان شکم پر را با نام بادمجان کباب یا بادمجان گوده نیز می‌شناسند. این غذا را در کنار برنج یا نان سرو می‌کنند. همان طور که قبلا هم اشاره شد، انتخاب بادمجان روی طعم غذا تاثیر بسزایی دارد و حتما باید تلخی آن گرفته شود. سیر و سبزیجات محلی همچون اکثر غذاهای گیلانی از چاشنی‌های مهم این غذا هستند که به طعم و عطر آن اضافه می‌کنند. 

شش انداز

شش انداز

منبع: parsiday.com، عکاس: ناشناس

شش انداز یکی دیگر از غذاهای معروف گیلانی و غذایی گیاهی است که با بادمجان سرخ شده درست می‌شود؛ هرچند که این غذا با همین نام در فرهنگ غذایی شهرهای دیگر نیز وجود دارد؛ اما دستور طبخ آن‌ها متفاوت است. در شیراز به‌جای بادمجان از هویج و در زنجان از خرما استفاده می‌کنند. شش انداز گیلانی همان طور که از نام آن نیز برمی‌آید، از ۶ جز اصلی تشکیل می‌شود که شامل بادمجان، مغز گردو، رب انار، رب آلوچه، پیاز و چند تکه یخ می‌شود. شش انداز را معمولا روی حرارت کم طبخ می‌کنند و برای آن که روغن گردو از آن خارج شود، هر از چندگاهی با انداختن یخ به غذا شوک وارد می‌کنند.

میرزا قاسمی

میرزاقاسمی

منبع: وب‌سایت شورکولی، عکاس: ناشناس

میرزا قاسمی غذایی است که از دوره قاجار در ایران پخته می‌شود. این غذای خوشمزه گیلانی توسط محمد قاسم خان، والی حاکم رشت در دوره ناصرالدین شاه، ابداع شد. نام این غذا نیز برگرفته از اسم همین شخص است. میرزا قاسمی هم به‌عنوان پیش‌غذا در کنار نان و هم به‌عنوان غذای اصلی در کنار برنج کته سرو می‌شود. همچون سایر غذاهای گیلانی یکی از طعم‌دهنده‌های مهم این غذا سیر است.

میرزا قاسمی از بادمجان، گوجه، سیر، تخم‌مرغ و ادویه‌جات درست می‌شود؛ اما در بعضی از مناطق ایران بدون گوجه نیز طبخ می‌شود. این غذای ساده در میان گیاه‌خواران نیز طرفداران زیادی دارد. بادمجان میرزا قاسمی باید به‌صورت کبابی باشد؛ اگر بتوانید این بادمجان را روی آتش کباب کنید، غذای شما عطر و طعم بی‌نظیری به خود خواهد گرفت.

خورشت باقلا قاتق

باقلا قاتوق

منبع: وب‌سایت شورکولی، عکاس: ناشناس

میرزا قاسمی توسط محمد قاسم خان، والی حاکم رشت در دوره ناصرالدین شاه ابداع شد

«پاچ باقلا» با باقلا سفید یکی از باقلاهای محلی گیلان است که برای درست کردن غذای گیاهی خوشمزه‌ای به نام «باقلا قاتق» یا «باقالی قاتوق» مورد استفاده قرار می‌گیرد.

قاتق در زبان محلی به‌معنای خورشت و خوراک است. این غذای گیاهی خوشمزه و مقوی از پاچ باقلا، سیر، شوید و تخم‌مرغ درست می‌شود. برای عطر و طعم باقلا قاتوق می‌توانید از شوید تازه استفاده کنید. این خورشت خوشمزه در کنار برنج کته سرو می‌شود. در شهرهای استان گیلان در کنار آن ماهی شور یا کولی نیز روی سفره می‌آورند.

باقلا قاتق را با نام «گل در چمن» نیز می‎‌شناسند. برخی در فصل‌های دیگر سال که باقلا محلی در دسترس نیست با باقلای سفید کشاورزی نیز این غذا را درست می‌کنند که البته طعم آن با باقلای محلی متفاوت است.

غذای مشابه دیگری نیز در شهرهای گیلان از همین مواد یعنی پاچ باقلا، سیر، شوید و تخم‌مرغ درست می‌‎شود که تنها تفاوت آن با باقالی قاتوق در مقدار آب خورشت است. این خورشت را که معمولا کم آب یا بدون آب درست می‌کنند خشکابیج یا باقلا وابیج می‌نامند.

خورشت گل کلم

خورش گل کلم

منبع: irancook، عکاس: ناشناس

شاید گل کلم را بیشتر در ترشی و سالادها دیده باشید، اما جالب است بدانید که از آن برای درست کردن غذاهای گیاهی متنوع نیز استفاده می‌کنند. گل کلم سرشار از آنتی‌اکسیدان و فیبر است و به دستگاه گوارش کمک بسزایی می‌کند.

خورشت گل کلم خورشتی بسیار پرطرفدار میان گیاه‌خواران و علاقه‌مندان به غذاهای گیاهی است. این خورشت از گل کلم خرد شده، قارچ، پیاز بزرگ، گوجه‌فرنگی، سیر، زنجبیل، پودر خردل، زیره سابیده نشده، ادویه و ریحان تازه درست می‌شود و می‌توان آن را کنار برنج سرو کرد. علاقه‌مندان به غذاهای ترش می‌توانند به این خورشت آبغوره یا آبلیمو یا آب‌ نارنج اضافه کنند. برخی به‌جای گوجه‌فرنگی به خورشت گل کلم رب‌گوجه اضافه می‌کنند. در بعضی دستور تهیه‌های این خورشت ممکن است از سبزیجاتی مثل کرفس و هویج یا حبوباتی همچون دال عدس نیز استفاده شود. 

کوکو سبزی

کوکو سبزی

منبع: blog.okala.com،  عکاس: ناشناس

کوکو غذایی بسیار رایج و پرطرفدار در سراسر ایران است که با مواد مختلفی درست می‌شود و قدمتی بیش از هزار سال در سفره‌های ایرانی دارد. یکی از کوکوهای گیاهی خوشمزه کوکو سبزی است که از سبزیجات تازه و خرد شده همچون جعفری، گشنیز، شوید و تره آماده می‌شود. بسته به اینکه در کدام شهر و استان زندگی می‌کنید، می‌توانید سبزی‌های محلی همان خطه را نیز به این سبزی‌ها اضافه کنید تا غذا عطر و طعم بهتری پیدا کند. برای مثال در گیلان برخی با‌ توجه به فصل برگ سیر، خالیواش یا چوچاق نیز به سبزی کوکو اضافه می‌کنند که طعم و عطر آن را دلپذیرتر می‌کنند. 

شنبلیله، تره فرنگی یا اسفناج هم در بعضی استان‌ها و در دستور طبخ کوکو سبزی وجود دارد. این غذا بسیار ساده درست می‌شود و فقط کافی است که سبزیجات مورد نظر خود را با هم ترکیب کنید و با توجه به تعداد نفرات به آن تخم‌مرغ یا ادویه اضافه کنید. کوکو سبزی را به‌طور معمول در تابه به‌صورت یک سره یا در قسمت‌های کوچک و به‌صورت قاشقی سرخ می‌کنند؛ اما می‌‌توانید آن را در فر و در درون قالب تهیه کنید یا با ریختن آن به‌صورت قاشقی درون برش‌های نان تست یا باگت در تابه طبخ کنید.

کوکو سبزی غذایی است که در برخی استان‌های شمالی کشور در کنار برنج خورده می‌شود؛ اما خوردن این غذا با نان سنگک یا بربری در کنار خیارشور و گوجه نیز طرفداران زیادی دارد. اگر قصد دارید کوکو سبزی را برای یک مهمانی آماده کنید، می‌توانید به آن زرشک یا گردوی خرد‌شده اضافه کنید تا غذایی مجلسی‌تر و خوشمزه‌تر داشته باشید. 

کوکو سیب‌زمینی و عدس

کوکوی سیب زمینی و عدس

منبع: chishi.ir، عکاس: ناشناس

کوکوی سیب‌زمینی غذایی مشهور و پرطرفدار در سفره‌های مردم ایران است. سیب‌زمینی یک ماده غذایی است که در دوره قاجار وارد ایران شد و بعد از ورود آن به کشور در طیف وسیعی از غذاها به کار گرفته شد.

قدمت کوکوی سیب‌زمینی در ایران در حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال تخمین زده شده است. برای درست کردن این کوکو شما به مقداری سیب‌زمینی، پیاز درشت، تخم‌ مرغ، آرد سفید، آرد ذرت یا آرد سوخاری، فلفل سیاه، نمک، زردچوبه، پودر سیر یا دو حبه سیر تازه ریز شده نیاز دارید. اگر قصد دارید سیب‌زمینی را خام به مواد اولیه خود اضافه کنید حتما آب آن را پس از رنده کردن بگیرید. پیاز هم پس از رنده شدن مایه شما را آب‌دار خواهد کرد؛ پس بهتر است برای داشتن بافتی نرم و یکدست آب پیاز را نیز قبل از اضافه کردن به مواد بگیرید.

برای درست کردن یک غذای گیاهی مقوی می‌توانید به کوکوی سیب‌زمینی خود مقداری عدس اضافه کنید. برای این کار فقط کافی است پس از خیس کردن و پختن عدس آن را به‌صورت آسیاب شده به مواد کوکو اضافه کنید. شما می‌توانید وقتی کوکوی سیب‌زمینی و عدس آماده شد، آن را با نان گرم، خیارشور و گوجه میل کنید. 

کوکو سویا با قارچ و سیب‌زمینی

کوکو سویا با قارچ

منبع:fidia.ir، عکاس: ناشناس

کوکوی سویا یکی از غذاهای پرطرفدار و مقوی گیاهی است که علاقه‌مندان به این رژیم آن را جایگزینی خوبی برای کتلت می‌دانند. این کوکو از سویا، سیب‌زمینی، قارچ، تخم‌مرغ، جعفری، پیاز و ادویه درست می‌شود. شما می‌توانید در تهیه این غذا سیب‌زمینی را به‌صورت خام یا نیم‌پز به مواد خود اضافه کنید تا روغن زیادی را جذب نکند؛ اما برای مدتی طولانی‌تر و روی حرارت کم آن را سرخ کنید تا سیب‌زمینی آن هم خوب پخته شود.

علاوه بر جعفری، شما می‌توانید سایر سبزی‌های معطر همچون شوید یا گشنیز تازه را نیز به مواد اولیه کوکو سویا اضافه کنید تا عطر و طعم بهتری پیدا کند. اگر به بوی سویا حساس هستید کمی دارچین یا کاری به سویا خیس خورده و چرخ‌شده بیفزایید.

فلافل

فلافل

منبع:deltapayam.com، عکاس: ناشناس

یکی از غذاهای گیاهی مشهور خیابانی در خاورمیانه و به‌طبع در ایران فلافل است. این غذای گیاهی بسیار تند و پر ادویه درست می‎‌شود. فلافل در جنوب ایران به‌خصوص در اهواز و بندرعباس طرفداران زیادی دارد و با سس انبه سرو می‌شود. این غذا به‌حدی طرفدار دارد که در جهان روزی را به خود اختصاص داده است و ۱۲ ژوئن (۲۳ خرداد) به‌عنوان روز جهانی فلافل شناخته می‌شود. در میان دستور تهیه‌های فلافل معروف‌ترین آن‌ها فلافل نخود است. خاستگاه اصلی فلافل را کشور مصر و شهر بندری اسکندریه می‌دانند و برخی حدس می‌زنند که قدمت این غذا به دوره فرعونیان بازگردد. 

فلافل غذای گیاهی و ارزان است که در کنار آن انواع ترشی‌ها، سالادها، خیارشور و گوجه  با نان پیتا یا نان باگت سرو می‎‌‌شود و افراد با توجه به ذائقه از سس‌های متنوع به‌عنوان چاشنی استفاده می‌کنند.

فلافل نخود از نخود، سیر، آب لیمو ترش، جعفری خرد شده، شوید خرد شده، پودر پاپریکا و زیره سبز درست می‌شود. ادویه این غذا به حدی مهم است که در عطاری‌ها و ادویه‌فروشی‌ها می‌توانید ادویه مخصوص آن را تهیه کنید. 

فلافل را علاوه بر نخود با لپه نیز تهیه می‌کنند. فلافل لپه را متعلق به منطقه میانمار و برمه می‌دانند. به‌علاوه بسیاری دیگر از انواع آن نیز در شهرهای مختلف رایج است. برای مثال، برخی برای درست کردن فلافل علاوه بر نخود از باقلای مازندرانی معروف یا چغندر نیز استفاده می‌کنند تا غذای گیاهی مقوی و خوشمزه‌تری داشته باشند. اگر به مواد اولیه فلافل چغندر اضافه کنید، رنگ آن به قرمز تغییر می‌کند. 

هویج پلو یا کلم پلو گیاهی

هویج پلو

منبع: saednews، عکاس: ناشناس

شیرازی‌ها تنوع بالایی از غذاهایی را دارند که با پلو درست می‌شود و محبوب‌ترین و معروف‌ترین غذاهای آن‌ها پلو مخلوط‌هایی همچون کلم پلو و هویج پلو است. هرچند که این غذاها با گوشت درست می‌شود؛ اما گیاهخوارن می‌توانند این پلو مخلوط‌ها را بدون استفاده از گوشت و با قارچ یا سویا درست کنند.

برای درست کردن هویج پلو گیاهی، به هویج رنده شده، قارچ، سویا و برنج نیاز است. برخی گیاه‌خواران برای درست کردن غذای گیاهی مقوی بعد از ترکیب کردن و تفت دادن هویج و قارچ به آن شیره خرما اضافه می‌کنند و سویا را حذف می‌کنند. در هویج پلو برنج را به‌صورت آبکش آماده می‌کنند. 

برای کلم پلو در شیراز از کلم قمری خرد شده، برنج، سبزیجات و ادویه‌های معطر استفاده می‌کنند؛ اما در تهران از کلم برگ و رب‌گوجه‌فرنگی برای طبخ آن استفاده می‌شود و رنگ آن کاملا قرمز است. در هر دو مدل می‌توان قارچ و سویا را در کنار کلم تفت داد و به برنج آبکش شده اضافه کرد. 

غذاهای گیاهی هندی

راجما

راجما

منبعnegarinfood،: عکاس: ناشناس

راجما یک خورشت کاری به‌همراه لوبیا قرمز است که در کنار برنج سرو می‌شود. اگر لوبیا قرمز شما پخته و آماده باشد، این خورشت خوشمزه بسیار سریع آماده می‌شود. این خورشت علاوه بر لوبیا قرمز، شامل پیاز، سیر و ادویه‌های خوش‌عطر است. به این دستور پخت باید گیاهی به نام آنقوزه را نیز اضافه کرد. این گیاه شبیه به رازیانه است و طعمی شبیه به سیر و پاییز دارد. 

پاکورا سبزیجات

پاکورا سبزیجات

منبع: irancook، عکاس: ناشناس

سبزیجات کاربرد زیادی در غذاهای هندی دارند، یکی از جذاب‌ترین غذاهای هندی پاکورای سبزیجات است. این غذای خوشمزه هندی از ترکیب پیاز، گل کلم، سیب‌زمینی، نمک، فلفل، گرام ماسالا، پودر کاری، سیر له شده، گشنیز و آرد نخود درست می‌شود. این غذا را می‌توانید بسیار ساده و سریع آماده کنید، فقط کافی است که سبزیجات را خرد و آرد نخود را با آب ترکیب کنید تا مایه خمیری شکل به‌دست آید. سبزیجات آغشته شده به آن ماده خمیری به دو روش طبخ می‌شود.

شما می‌توانید سبزیجات را در ظرفی درون فر قرار دهید تا با حرارتی ملایم و بدون روغن به غذایی سالم برسید یا آن‌ها را در روغن روی گاز سرخ کنید. در هر صورت، غذای شما در کمتر از ۱۵ دقیقه آماده خوردن است.

پاکورای سبزیجات را می‌توانید با انواع سس‌های خوشمزه نوش‌ جان کنید. غذاهای هندی معمولا پر ادویه و تند طبخ می‌شوند؛ پس اگر اهل غذاهای تند هستید، این فرصت را برای درست کردن غذایی تند و پر ادویه از دست ندهید. 

کباب گیاهی هارا بهارا

کباب گیاهی هارا بهارا

منبع:negarinfood، عکاس: ناشناس

کباب هارا بهارا در واقع شامی سبزیجات هندی است. این کباب از موادی همچون اسفناج، سیب‌زمینی پخته شده، نخود سبز تازه، فلفل سبز تند خرد شده، زنجبیل، گشنیز، پودر هل، ادویه کاری، پودر انبه و  آرد نخوچی یا آرد سوخاری درست می‎‌شود. با وجود آن که از تخم‌مرغ برای درست کردن کباب هارا بهارا استفاده نمی‌کنند؛ اما ظاهر این غذا بعد از آماده شدن شبیه به کوکو سبزی خواهد بود. این کباب انتخاب خوبی برای افراد وگان است. برای درست کردن کباب هارا بهارا فقط کافی است تا همه مواد را خوب با هم ترکیب کنید و تا به مخلوطی یکدست برسید و سپس آن را در روغن سرخ کنید. کباب گیاهی هارا بهارا را با نان و سس کچاپ سرو می‌شود.

پالاک پنیر 

پالاک پنیر

منبع:negarinfood، عکاس: ناشناس

اسفناج در غذاهای هندی کاربرد زیادی دارد و یکی از این غذاهایی که با اسفناج درست می‌شود، پالاک پنیر (palak paneer) است. این غذای گیاهی خوشمزه و پرطرفدار هندی، سوپی است که از ترکیب پنیرهای مختلف، اسفناج، پیاز و سیر درست می‎‌شود. برای درست کردن این غذای خوشمزه انواع پنیرهای محلی را به‌صورت تکه‌های مکعبی در روغن تفت می‌دهند و به آن ترکیبی پوره مانند از اسفناج و گیاهان سبز دیگر را اضافه می‌کنند. در palak paneer می‌توانید از انواع سبزیجات معطر، گوجه و ادویه‌های محبوب هندی نیز استفاده کنید. 

پلو سبزیجات هندی

پلو سبزیجات هندی

منبع:chishi.ir، عکاس: ناشناس

یکی از غذاهای هندی بسیار خوشمزه و پرطرفدار پلو سبزیجات هندی یا تاهیری (Tahiri) است. این غذا به‌دلیل سبزیجات متنوع و ادویه‌های فراوان عطر دلپذیری دارد.

برای درست کردن پلو سبزیجات تاهیری شما به سیب‌زمینی خرد شده، گل کلم، هویج، لوبیا سبز، نخود فرنگی، پیاز و گوجه نیاز دارید و در کنار تمام این سبزیجات خوشمزه طعم‌دهنده‌هایی همچون روغن زیتون، سیر له شده، زنجبیل تازه و رنده شده، برگ نعنا، برگ گشنیز، فلفل سبز، پودر فلفل قرمز، پودر گشنیز، زردچوبه، آب لیمو، برگ بو، هل سبز، چوب دارچین و میخک می‌تواند طعم واقعی یک غذای هندی را به شما نشان دهد. برای تهیه این غذای رنگارنگ فقط کافی است تا تمام سبزیجات خرد شده خود را با ادویه‌ها و طعم‌دهنده‌ها برای مدت کوتاهی تفت بدهید. سپس برنج را با کمی آب به آن اضافه کنید و منتظر بمانید تا عطر غذای خوشمزه گیاهی شما خانه را پر کند.

غذاهای گیاهی بدون روغن

سوپ سبزیجات

سوپ سبزیجات

منبع:2nafare.com، عکاس: ناشناس

سوپ سبزیجات ترکیبی از سبزیجات مقوی است که شما می‌توانید متناسب با فصل و ذائقه خود آن‌ها را کم و زیاد کنید. این سوپ بسیار سبک است و  تمامی سبزیجات بدون استفاده از هیچ‌گونه روغنی در سوپ سبزیجات بخارپز می‌شوند. این سوپ را از سیب‌زمینی، هویج، گوجه‌فرنگی، دانه ذرت، رشته سوپ، جعفری و گشنیز درست می‌کنند؛ اما همان طور که بالاتر هم اشاره شد شما می‌توانید از سبزیجات تازه همان فصل هم استفاده کنید و برای مثال به آن کدوی سبز، کرفس، نخودفرنگی، برگ سیر تازه و حتی شلغم اضافه کنید.

برخی به سوپ سبزیجات رب‌گوجه نیز اضافه می‌کنند یا رب را جایگزین گوجه‌فرنگی می‌کنند. برای اینکه سوپ مقوی‌تری داشته باشید از حبوباتی همچون لوبیا سفید نیز در ترکیب آن استفاده کنید. سوپ سبزیجات را می‌توان با انواع نان‌ها سرو کرد.

سالاد سیب‌زمینی با کرفس یا شوید

سالاد سیب زمینی با شوید

منبع:irancook.ir، عکاس: ناشناس

سالاد سیب‌زمینی با شوید یا کرفس یکی از غذاهای خوشمزه و مقوی گیاهی است که می‌توانید بدون روغن آن را آماده کنید. این سالاد کاملا شما را سیر خواهد کرد. سالاد سیب‌زمینی از سیب‌زمینی، شوید یا کرفس، پنیر خامه‌ای، تخم‌مرغ، پوست لیمو، تربچه، کرفس و ادویه، سس مایونز یا ماست درست می‌شود. برخی در این سالاد نخودفرنگی تازه را جایگزین کرفس می‌کنند. همچنین شما می‌توانید از طعم‌دهنده‌های دیگری همچون سیر تازه یا آب لیمو نیز در سالاد سیب‌زمینی استفاده کنید.

شما در تهیه سالاد سیب‌زمینی هیچ محدودیتی ندارید و می‌توانید به آن انواع سبزیجات همچون فلفل دلمه، ذرت، قارچ، لوبیا و جعفری یا گشنیز تازه هم اضافه کنید. این سالاد به‌صورت سرد سرو می‌شود. پس وقتی سالاد شما آماده شد، آن را به یخچال منتقل کنید و بعد نوش جان کنید. برخی برای تزیین سالاد سیب‌زمینی از لبو استفاده می‌کنند.

غذاهای گیاهی چینی

کاسه توفو و بروکلی

کاسه توفو با بروکلی

منبع:thewoksoflife.com، عکاس: ناشناس

یکی از ساده‌ترین غذاهای گیاهی خوشمزه چینی کاسه بروکلی و توفو است که در کنار برنج سفید یا برنج قهوه‌ای سرو می‌شود. این غذا از ترکیب پنیر توفو، بروکلی و سیر خرده شده در کنار یک سس مخصوص تهیه می‌شود. سس مخصوص کاسه بروکلی و توفو نیز ترکیب ساده‌ای از روغن کنجد، سس سویا، شکر و ادویه‌های محتلف است که پس از سرخ شدن سبزیجات به آن‌ها اضافه می‌شود. این غذا که بسیار سریع و ساده آماده می‌شود، گزینه بسیار خوبی برای گیاه‌خوران و افراد وگان است. 

سالاد سیب‌زمینی چینی

سالاد سیب زمینی چینی

منبع: asianfoods.ir، عکاس: ناشناس

سالاد خوشمزه چینی دستور پخت بسیار ساده‌ای دارد و شما می‌توانید با استفاده از سیب‌زمینی، هویج، سس کنجد، نمک، سرکه، شکر و روغن کنجد یک سالاد خوشمزه برای خود درست کنید. فقط کافی است آب را در ظرفی بجوشانید و سیب‌زمینی و هویج رنده شده را به آن اضافه کنید و دو تا چهار دقیقه صبر کنید. سس این سالاد خوشمزه از ترکیب سس کنجد و سایر مواد درست می‌شود. شما می‌توانید با توجه به ذائقه خود به آن روغن زیتون نیز اضافه کنید یا به‌جای سرکه از آب لیمو استفاده کنید. 

گان بیان سی جی دو 

گان بیان سی جی دو

منبع: seriouseats.com، عکاس: ناشناس

«گان بیان سی جی دو» (Gan bian si ji dou)، یا لوبیا سبز خشک سرخ‌شده یکی از غذاهای گیاهی چینی پرطرفدار است. برای پخت این غذا شما به لوبیا سبز، پیازچه، سیر، زنجبیل و ریشه خردل نیاز دارید. تهیه «گان بیان سی جی دو» بسیار راحت است و فقط کافی است لوبیا سبزها را بدون هیچ تغییری کباب و سپس آن‌ها را به‌همراه سایر سبزیجات سرخ کنید. زنجبیل این غذا را معطر و خوش‌طعم می‌کند و شما می‌توانید به مقدار دلخواه خود به آن اضافه کنید. این غذا هیچ فرآورده حیوانی ندارد و می‌تواند انتخاب خوب و راحتی برای افراد وگان باشد.

کلم سرخ شده با جوانه لوبیا

کلم سرخ شده با جوانه لوبیا

منبع: wholesomelyyou.com، عکاس: ناشناس

یکی دیگر از غذاهای چینی که در میان گیاه‌خواران محبوبیت دارد، کلم سرخ شده و جوانه لوبیا است. این غذا از تخم‌مرغ، آرد، جوانه لوبیا، کلم و روغن کانولا درست می‎‌شود. درست کردن این غذا بسیار بی‌دردسر و ساده است و فقط کافی است تمام مواد اولیه را ترکیب کنید و سپس روی حرارت کمی آن‌ها در روغن سرخ کنید تا به‌خوبی پخته شوند. 

غذاهای گیاهی ساده

سیراویج

سیراویج

منبع: deltapayam، عکاس: ناشناس

سیر یکی از طعم‌دهنده‌های پر استفاده در غذاهای گیلانی است. سیراویج یا سیرابیج هم از جمله غذاهایی است که در اسفند با بیرون آمدن سیر تازه سر سفره اکثر گیلانی ظاهر می‌شود؛ غذای گیاهی بسیار خوشمزه‌ای که از ترکیب برگ سیر تازه خرد شده، تخم‌مرغ، نمک و ادویه درست می‌شود.

البته خیلی از علاقه‌مندان به سیراویج در اسفند مقدار بیشتری سیر تازه تهیه و در فریزر نگهداری می‌کنند تا در تمام فصل‌ها به این غذای لذیذ دسترسی داشته باشند. هرچه برگ سیرها نازک‌تر و ظریف‌تر باشند، غذای شما خوش‌طعم‌تر خواهد بود. این غذا در کمتر از ۱۵ دقیقه آماده می‌شود.

ورقه بادمجان یا کدو خورشتی

«ورقه» غذای محبوبی در سراسر ایران است که به‌سادگی طبخ می‌شود؛ فقط کافی است بادمجان یا کدوی سبز را ورقه ورقه کنید و در کنار آن مقداری گوجه‌فرنگی، چند عدد تخم‌مرغ و شوید داشته باشید. این غذا برخلاف شکل ساده خود طعم بی‌نظیر و طرفداران زیادی دارد. اگر به کدو یا بادمجان علاقه دارید، حتما ورقه را در برنامه غذایی خود قرار دهید. برای درست کردن این غذا بهتر است از بادمجان‌های باریک و بلند استفاده کنید که دانه کمتری دارند.

حمص 

حمص

منبع:ashmazi.com، عکاس: ناشناس

حمص یا هوموس غذایی است که آن را به‌عنوان خوراک مدیترانه‌ای عربی می‌شناسند. هرچند که بسیاری این غذا را لبنانی می‌دانند؛ اما در بسیاری از کشورهای منطقه از جمله عراق، مصر، فلسطین و اردن نیز بسیار رایج است. حمص را در کنار نان پیتا سرو می‌کنند و یکی از غذاهای گیاهی بسیار پرطرفدار میان گیاه‌خواران و وگان‌ها محسوب می‌شود. حمص از موادی همچون نخود پخته، روغن زیتون، ارده، آبلیمو و سیر درست می‌شود. وجود آرد کنجد در این غذا آن را به غذای گیاهی مقوی بدل کرده است.

طبخ حمص بسیار سریع و آسان است. فقط برای خوش‌طعم شدن باید به ترکیب مواد دقت کنید. شما می‌توانید همیشه مقداری نخود خیس کرده یا پخته داشته باشید؛ در این صورت درست کردن حمص کمتر از ۱۵ دقیقه زمان می‌برد. این غذا دارای مقدار زیادی از مواد مغذی همچون آهن، ویتامین سی، فولات، ویتامین B۶ و پروتئین و همچنین فیبر فراوان است.

رستوران‌های گیاهی معروف تهران

رستوران آناندا

  • تلفن: ۲۲۷۷۲۸۱۷ و ۲۲۵۵۶۷۶۷
  • آدرس: تهران، پاسداران، بهستان دهم، اختياريه جنوبی، جنب مخابرات، پلاک ۱۸ (مشاهده روی نقشه)
  • ساعت کار: ۱۰ تا ۲۳
  • وب‌سایت: anandaveg.com

رستوران آناندا

منبع:  anandaveg.com، عکاس: ناشناس

رستوران گیاهی آناندا از سال ۱۳۸۵ فعالیت خود را در قالب کافه رستوران آغاز کرد. این رستوران تنوع بالایی از غذاهای سنتی ایرانی و فرنگی دارد و در فضایی آرام و دلنشین میزبان مهمانان خود است. در منوی رستوران آناندا در بخش پیش‌غذا، سوپ روز، توفو رول، بشقاب سبزیجات، پاکورای گل کلم و حلیم بادمجان سرو می‌شود. شما در این رستوران می‌توانید برای صرف غذای اصلی به سراغ ستون غذاهای ایرانی یا غذاهای فرنگی بروید.

در میان غذاهای ایرانی رستوران آناندا غذاهایی همچون مجموعه دلمه فصل، دلمه برگ، دلمه کلم پیچ، پلوی روز، کوفته برنجی، خورشت روز (که معمولا یکی از انواع خورشت‌های ایرانی گیاهی است) به چشم می‌خورند. در این رستوران چلو کباب گیاهی نیز سرو می‌شود که با سویا درست شده است. علاوه بر این، شما می‌توانید به سراغ انواع سالادها و پیتزاها بروید یا از میان غذاهای فرنگی اسپاگتی یا لازانیا سفارش بدهید. منوی رستوران آناندا تمامی ذائقه‌ها را در نظر گرفته است و به نظر می‌رسد برای تمامی سلیقه‌ها بتوان غذایی مناسب پیدا کرد.

رستوران زمین

  • تلفن: ۰۲۱۸۸۵۸۰۵۵۵  
  • آدرس: شهرک غرب، فاز پنج، خیابان سیمای ایران، مجتمع مسکونی پردیسان (مشاهده روی نقشه)
  • ساعت کار: ۱۰ تا ۲۳ 
  • وب‌سایت: zaminvegan.ir

رستوران زمین

منبع:  zaminvegan.ir،  عکاس: ناشناس

کافه رستوران زمین در فضایی بسیار آرام و دوست داشتنی و با افرادی بسیار خوش برخورد در غرب تهران پذیرای مهمانان خود است. این رستوران منوی صبحانه دارد و شما می‌توانید برای صرف صبحانه‌ای وگان به آنجا بروید و خود را به املت وگان با پنیر توفو دعوت کنید.

رستوران زمین علاوه بر تنوع بالا در منوی غذاهای اصلی خود سالادها، ساندویچ‌ها و پیش‌غذاهای بسیار زیادی دارد. شما می‌توانید به‌عنوان پیش‌غذا حمص یا میرزا قاسمی با نان سنتی سفارش دهید.

شما در رستوران زمین برای غذای اصلی هم می‌توانید فست‌فود بخورید هم به سراغ غذاهای ویژه این رستوران بروید. در بخش غذاهای ویژه منوی این رستوران غذاهایی با نام سینی رهایی زمین، پلو الهه سبز، پلو مکزیکی، زرشک پلو با فیله گیاهی، انواع کباب‌ها و دیزی گیاهی وجود دارند که فرصتی برای تجربه طعم‌های جدید به شما می‌دهند. 

رستوران زمین در نوشیدنی نیز تنوع خوبی دارد و شما می‌توانید انواع آب‌میوه‌ها، عرقیجات و اسموتی‌ها را سفارش دهید. در منوی کافه زمین هم انواع نوشیدنی‌های گرم از جمله قهوه، چای و دمنوش سرو می‎‌شود و شما می‌توانید در کنار آن‌ها از کیک‌ها وگان این کافه رستوران هم لذت ببرید. درست چسبیده به رستوران زمین فروشگاهی برای فروش محصولات گیاهی وجود دارد و شما می‌توانید برای خرید غذاهای نیمه آماده گیاهی، کالباس و سوسیس گیاهی، لبنیات و شیرینی‌های وگان به این فروشگاه هم سر بزنید. 

رستوران وگشیم

  • تلفن: ۸۸۵۶۱۰۰۸
  • آدرس: سعادت آباد، بلوار دريا، مطهری شمالی، ارغوان (عباسی اناری) شرقى، پلاک ۲۳ (مشاهده روی نقشه)
  • ساعت کار: هر روز به غیر از شنبه از ۱۱:۳۰ تا ۲۳:۳۰ 

پیتزای وگشیم

منبع: صفحه اینستاگرام وگشیم، عکاس: ناشناس

رستوران وگشیم اولین فست فود وگان تهران است. این رستوران تنوع خوبی از پیتزاها و همبرگرهای وگان دارد و پنیری که در تمامی پیتزاها و چیزبرگرهای خود به کار می‌برد، صد‌در‌صد وگان است.

وگشیم توسط دختری پر انرژی اداره می‌شود که با فعالیت‌های خود در فضای مجازی موفق به جذب افراد زیادی به رژیم گیاه‌خواری شده است. مهم‌ترین ویژگی این رستوران خلق غذاهای جدید و خلاقانه است. یکی از این غذاهای خلاقانه ساندویچ پروتینی معروفی به نام «مگاپرو» است که بعدها به غول بچه شهرت پیدا کرد. رستوران وگشیم تلاش می‌کند از مواد غذایی تازه برای تهیه فست‌فودهای خود استفاده کند تا نظر طرفداران وگان و دوستدار یک زندگی سالم را جذب کند. 

در منوی رستوران وگشیم پیتزاهای بسیار جذاب و هیجان‌انگیزی همچون وگشیم (سس گوجه، پنیر، کالباس، سوسیس، قارچ، فلفل دلمه‌ای، زیتون، سس سیر)، پیتزای کینگو (سس گوجه، پنیر، کینگ اویستر، قارچ، کیپر، سس سیر) یا پیتزاهای پروته (سس گوجه، پنیر، سویا، پروتیین گیاهی، قارچ، زیتون، گوجه گیلاسی، سس سیر) و ساندویچ‌های خوشمزه‌ای مانند فناجی ورگر (ورگر اسفناج، لوبیا سفید، نخودفرنگی، بادام زمینی، پنیر، قارچ) یا ساندویچ مولتی پرو (کالباس، سوسیس، پروتیین گیاهی، کینگ اویستر، پنیر) وجود دارد. اگر وگان هستید، رفتن به رستوران وگشیم را در برنامه‌های خود قرار دهید. 

شما نیز تجربه خود را از طبخ غذاهای گیاهی مختلف یا مزه کردن این غذاها در رستوران‌های گیاهی تهران با ما و دیگر کاربران کجارو به اشتراک بگذارید.

پرسش‌های متداول

غذاهای ایرانی گیاهی کدامند؟

میرزا قاسمی، باقلا قاتق، بادمجان شکم‌پر، شش انداز، ترشه تره، فسنجان گیاهی، قرمه سبزی گیاهی، قیمه گیاهی

غذاهای گیاهی هندی کدامند؟

راجما، پاکورا سبزیجات، پالاک پنیر، پلو سبزیجات هندی، کباب هارا بهارا

غذاهای گیاهی ساده کدامند؟

حمص، سیرابیج، ورقه بادمجان یا کدو خورشتی

معروف‌ترین رستوران‌های گیاهی تهران کدامند؟

آناندا، زمین، وگشیم

منبع عکس کاور: bakeacademy.org

دیدگاه