۲۳ اثر تاریخی طبیعی ایران در فهرست یونسکو کدام است؟ (قسمت دوم)

۲۳ اثر تاریخی طبیعی ایران در فهرست یونسکو کدام است؟ (قسمت دوم)

آزاده یوسف نژاد
| یکشنبه, ۱۲ اسفند ۹۷ ساعت ۱۲:۳۰

ثبت جهانی ۲۳ اثر از بناها و آثار تاریخی و طبیعی ایران در فهرست یونسکو نشان از اعتبار و تاریخ تمدن ایران و تلاش ایرانیان در جهانی شدن آن دارد.

برای هر یک از ما ایرانیان باعث افتخار است که نشانه‌هایی از تاریخ و تمدن خود را علاوه بر محافظت، به جهانیان نیز شناسانده و در تداوم حیات و حفاظتشان کوشا باشیم. 

از میان تعداد زیادی از آثار طبیعی و تاریخی کشورمان که خود گواه بر این موضوع هستیم که هر یک قابلیت ثبت در جهان را دارد، اما ۲۳ اثر به ثبت رسیده در یونسکو این اشتیاق را برای ایران و تمام ایرانیان جهان ایجاد می‌کند که بیشتر به مفاهیم فرهنگی و تاریخی و طبیعی خود ارج نهاده و در مرحله نخست خودمان مجری حفاظت از آن‌ها بوده و سپس در تلاش ثبت و حفاظت جهانی تک تکشان نیز برآییم. 

در بخش اول مقاله ۱۰ اثر اخیر ثبت شده به تفصیل بیان شد و اکنون به سایر آثار ثبتی ایران تا اولین اثر ثبت جهانی خواهیم پرداخت.

عناوین ۱۰ اثر اخیر ثبت جهانی شده به ترتیب :

مجموعه بناهای امپراطوری ساسانی استان فارس- شهر تاریخی یزد- کویر لوت ایران- یازده قنات ایرانی- میمند-محوطه باستانی «شوش»- شهر سوخته - کاخ گلستان- گنبد کاووس- مسجد جامع اصفهان بوده است که برای آشنایی بیشتر با دلایل ثبتشان حتما بخش اول را مطالعه کنید.

تمامی این آثار ثبت جهانی ایران مکان‌های دیدنی و جاذبه‌های ارزشمند از شهرها و استان‌های کشورمان است که هر گردشگری را به سمت خود جذب می‌کند. اگر چنانچه تمایل دارید به بازدید از این آثار برجسته ایران بروید تمامی تورهای مسافرتی به آن مقاصد حتما بازدید از آن‌ها را در برنامه‌های خود قرار می‌دهند، اگر شما نیز تمایل دارید که با تور به این شهرها سفر کنید کجارو به شما در انتخاب تورهای داخلی و خارجی کمک می‌کند.

۱۳- سال ۲۰۱۱ ، باغ ایرانی 

در سی وپنجمين اجلاس كميته‌ ميراث جهانی يونسكو  در سال ۲۰۱۱ که در مقر اصلی یونسکو در پاريس انجام شد ۹ باغ ایرانی که در استان های مختلف قرار دارند و نمونه‌ای بارز از باغ ایرانی هستند را به عنوان سیزدهمین اثر ایران در یونسکو به ثبت رسانیدند.

این باغ ها تنوع طراحی در ایجاد باغ های ایرانی را متناسب با اقلیم نواحی مختلف ایران نمایان می سازد که اصول ساخت آن به زمان کوروش کبیر یعنی قرن ششم قبل از میلاد مسیح باز می گردد. همه این باغ ها در طراحی به چهار بخش اصلی تقسیم می شوند و “آب” نقش اصلی را هم در طراحی و تزئین باغ های ایرانی و هم در آبیاری درختان ایفا می کند.

 این باغ‌ها که ساخت هر یک از آن ها به ادوار مختلف باز می‌گردد، همچنین دارای عمارت ها، راهروها، دالان ها و سیستم آبیاری پیچیده ای هستند و هنر طراحی باغ را حتی در هندوستان و اسپانیا نیز تحت تاثیر خود قرار داده اند.

باغ شازده

عکس از: wikimedia

باغ پاسارگاد، باغ فین کاشان، باغ ارم شیراز، باغ شازده کرمان، باغ عباس آباد مازندران، باغ دولت آباد یزد، باغ اکبریه بیرجند، باغ چهلستون اصفهان و باغ پهلوان پور مهریز در فهرست یونسکو به عنوان میراث جهانی ثبت شده اند.

۱۲-سال ۲۰۱۰ ، خانقاه شیخ صفی الدین اردبیلی

مجموعه بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی در سال ۲۰۱۰ میلادی در سی و چهارمین اجلاس سازمان یونسکو که در برازیلیا، ‌پایتخت برزیل برگزار شد در فهرست آثار جهانی این سازمان جای گرفت. 

شیخ صفی

عکس از : کجارو

خانقاه شیخ صفی الدین اردبیلی بنایی که است که با الهام از معماری سنتی ایرانی به منظور نهایت استفاده از فضای موجود ساخته شده است. در ساخت این بنا کتابخانه، مسجد، مدرسه، مصلا، یک مخزن، بیمارستان، مطبخ خانه، نانوایی و تعدادی دفاتر کاری در فضایی محدود و به بهترین شکل ممکن تعبیه شده است. دسترسی به حرم شیخ صفی از هفت بخش میسر است که نشان دهنده هفت مرحله عرفانِ صوفی است و به واسطه هشت دروازه از یکدیگر مجزا می شوند که اشاره به هشت نگرش صوفی دارد. این مجموعه شامل نمای داخلی و خارجی است که کاملا حفظ شده و مجموعه ای غنی از عناصر و اشیاء تزئینی و عتیقه جات در داخل بنا استفاده می شود. خانقاه شیخ صفی، نمونه ای کامل از معماری اسلامی مصادف با قرون وسطی است.

شیخ صفی

عکس از: محمد رزازان

۱۱- سال ۲۰۱۰ ، مجموعه تاریخی بازار تبریز 

مجموعه بازار تبریز در سال ۲۰۱۰ میلادی در سی و چهارمین اجلاس سازمان یونسکو که در برازیلیا، ‌پایتخت برزیل برگزار شد در فهرست آثار جهانی این سازمان جای گرفت بازار تبریز، قلب تپنده این شهر، یکی از بزرگ‌ترین بازارهای مسقف جهان و اولین بازار ثبت شده در فهرست جهانی یونسکو است.

تبریز قطب گردشگری شمال غرب کشور است که به دلیل موقعیت ممتاز جغرافیایی و تاریخی این شهر و قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم، در طول قرن‌های گذشته همواره یکی از مهم‌ترین مراکز تجارت و بازرگانی آسیای غربی به شمار می‌رفته است از این رو این بازار با تمام ویژگی‌های معماری و فضایی، آن را در طول تاریخ برجسته کرده است

اگر قصد سفر به تبریز را دارید شما می‌توانید تور تبریز و یا هر مقصد داخلی و خارجی دیگری را در کجارو جستجو کنید، از میان فهرست تورهای ده‌ها آژانس معتبر، بهترین تورها را مشاهده و قیمت آن‌ها را مقایسه کنید و در نهایت ارزان‌ترین تور به مقصد مورد نظرتان را انتخاب کنید.

بازار تبریز

عکس از: irantravelingcenter

۱۰- سال ۲۰۰۹ ، آسیاب های آبی شوشتر

سازه های آبی گواه نبوغ و هوش خلاقانه ایرانیان در طراحی سیستم های آبی در زمان داریوش بزرگ است. این ساختار که قدمت آن به قرن پنجم پیش از میلاد مسیح باز می گردد، از اختراع دو کانال توزیع آب از رودخانه کارون در آن زمان خبر می‌دهد. کانال گرگر که یکی از آن دو کانال باستانی است، هنوز هم برای تامین آب شوشتر استفاده می‌شود. این سازه در ظاهر یک صخره بسیار زیبا است که از آبشارهای متعددی که به حوضچه‌ای در پایین دست فرو می‌ریزند، تشکیل شده و آب را از آن حوضچه به دشتی موسوم به “میان آب” در جنوب شهر شوشتر هدایت و آب مورد نیاز باغ ها و کشت و زرع مردم را تا مساحتی در حدود ۴۰ هزار هکتار تامین می کند. این مجموعه همچنین شامل قلعه، مرکز عملیات، کنترل و نظارت بر سیستم آبیاری، برجی که میزان سطح آب را به وسیله آن اندازه گیری می کردند، تعدای پل و حوض است که خود شاهدی بر نبوغ دانشمندان بین النهرین می‌باشد.

شوشتر

۹- سال ۲۰۰۸ ، مجموعه کلیساهای ارامنه

پرونده مجموعه کليساهای متعلق به ارامنه در ايران  در سی ودومين اجلاس کميته ميراث جهانی سازمان يونسکو  که در سال ۲۰۰۸ در ايالت کبک کانادا برگزار شد، مطرح و به تصويب اين کميته رسيد.

اين مجموعه ثبت شده شامل سه کليسای اصلی با نام های قره کليسا يا سنت تادئوس، سنت استپانوس، زور زور و چند بنای اطراف آنها، همراه دهکده‌ها و قبرستان است.


قره کلیسا

منبع عکس: نامشخص

قره کليسا، کليسای تادئوس مقدس، که در نزديکی شهر ماکو، در شمال غرب ايران قرار دارد، به دليل وجود قبر «تادئوس مقدس» که در سال ۶۶ ميلادی توسط مخالفان مذهبی خود به قتل رسيد، برای مسيحيان منطقه، به ويژه ارامنه، ارزش مذهبی زيادی دارد.

کلیسای سنت استپانوس

عکس از: wikimedia

۸- سال ۲۰۰۶ ، بیستون کرمانشاه

 کتیبه بیستون در امتداد مسیر باستانی مبادلات شرق به غرب قرار دارد که فلات بزرگ ایران را به بین النهرین مرتبط می ساخته و این ویژگی از دوران ماقبل تاریخ تا دوره های ماد، هخامنشی، ساسانی و ایلخانی وجود داشته است. مشخصه اصلی این سایت باستان شناسی کتیبه داریوش بزرگ است که یکی از مهمترین و معروف ترین اسناد تاریخی جهان به شمار می رود. این کتیبه که در ارتفاع ۱۰ متری زمین بر دامنه کوه پراو حک شده بعد از پیروزی و به اسارت گرفتن گئوماتا مغ توسط داریوش بزرگ، نوشته شده است و قدیمی ترین سند ایلامی است که به شورش علیه پادشاه اشاره دارد.

بیستون

عکس از: سایت Pinterest

پس از آن‌که حکومت هخامنشی به دست داریوش بزرگ سپرده شد، مدعیان حکومت در گوشه و کنار مرزهای هخامنشی سربه شورش برداشته و داریوش را با مشکلات متعددی روبرو ساختند. دو سال اول حکومت داریوش به برقراری نظم و امنیت و دفع آشوب ها در سراسر مرزها گذشت و سرانجام پس از پیروزی‌های وی به سال ۵۲۱-۵۲۲ ق.م. داریوش تصمیم گرفت شرح جلوس خود برتخت سلطنت را ثبت کند. او به این منظور صخره بیستون را بر‌گزید.

بیستون

عکس از: کارناوال ،عکاس نامشخص

نکات اصلی در نگارش کتیبه بیستون عبارتند از: معرفی داریوش بزرگ از زبان خود او، معرفی دودمان هخامنشی، چگونگی دست یافتن هخامنشیان به پادشاهی، شیوه حکومت داریوش، مرگ کمبوجیه پسر کوروش بزرگ، طغیان گئوماتا و کشته شدن او در سال ۵۲۲ ق م، سرکوبی شورش ها در سرزمین های مختلف، پیروزی های داریوش در نوزده نبرد و از جمله پیروزی بزرگ داریوش بر سکاها، چگونگی برقراری آرامش و امنیت در امپراتوری پهناور ایران، ردِ ادعاهای یاغیان ضد حکومت، هشدار نسبت به دروغگویی، دفاع از راستی و راستگویی، دعای نیک در حق کشور و مردم، سپاسگزاری داریوش بزرگ از امداد اهورامزدا در غلبه بر دشمنان و دست یافتن به صلح، اندرز به شاهان آینده و کسانی که کتیبه بیستون را می خوانند، نام کسانی که در غلبه بر گئوماتا از داریوش بزرگ پشتیبانی کردند و اشاره به انتشار متن کتیبه در سراسر قلمرو هخامنشی به خط میخی و سه زبان پارسی باستان، بابلی و ایلامی.

۷- سال ۲۰۰۵ گنبد سلطانیه

گنبد سلطانیه بزرگ ترین گنبد آجری جهان در سال ۲۰۰۵ توسط کمیته میراث جهانی یونسکو که در شهر دوربان کشور آفریقای جنوبی برگزار شد به عنوان هفتمین اثر تاریخی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. شهر سلطانیه پایتخت حکومت ایلخانی است اکنون در استان زنجان قرار دارد.

گنبد سلطانیه با داشتن بیش از ۵۴ متر ارتفاع به عنوان شگفتی معماری دوره ایلخانی شناخته می شود. این بنای تاریخی كه در ۳۰ کیلومتری شهر زنجان جای گرفته بیش از ۷۰۰ سال قدمت دارد. گنبد هشت ضلعی سلطانیه به لحاظ تزیینات آجركاری، كاشیكاری و معماری جزو منحصر به فردترین آثار دوره اسلامی محسوب می شود. گنبد سلطانیه كلیدی ترین و مهم ترین اثر معماری دوره ایلخانی است كه معماری و تزیینات آن در آثار تاریخی دیگر موثر بوده است. این بنا بزرگ ترین گنبد آجری جهان است و به لحاظ ارتفاع هم سومین گنبد محسوب می‌شود.

گنبد سلطانیه

عکس از: irantours.biz

۶- سال ۲۰۰۴ ، مجموعه ارگ بم 

ارگ بم، بزرگ‌ترین بنای خشتی جهان، یکی از مهم‌ترین و با ارزش‌ترین شاهکارهای تاریخی ایران زمین به شمار می‌آید. پیشینیان این مجموعه‌ تاریخی عظیم را روی صخره‌ای سترگ و در نزدیکی شهر بم در استان کرمان ساخته اند.«بم و فضای فرهنگی آن» در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌ است. این ارگ عظیم که در مسیر جادهٔ ابریشم قرار دارد سده ۵ پیش از میلاد ساخته شده‌ است و تا سال ۱۸۵۰ پس از میلاد نیز همچنان مورد استفاده بود. به طور قطع مشخص نیست چرا پس از آن دیگر مورد استفاده قرار نگرفت. ارگ تاریخی بم و منظر فرهنگی شهر بم ۱۷ تیر ۱۳۸۲ در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت رسید.

ارگ بم

عکس از:کارناوال

این ارگ بزرگترین سازهٔ خشتی در جهان بوده که در ۵ دی ماه ۱۳۸۲، در اثر زلزله مهیبی تقریباً به طور کامل از میان رفت. این سازه پس از زلزله در فهرست آثار ثبتی در حال خطر قرار گرفتند که پس از مرمت های مستمر در سی و هفتمین اجلاس سالانه یونسکو که در کشور کامبوج برگزار شد از فهرست آثار در خطر یونسکو خارج شد.

این خبر را هیچ‌یک از رسانه‌های داخلی نداشتند تا آنکه خبرگزاری شینهوای چین برای نخستین بار در گزارشی از اجلاس کامبوج خبر خروج ارگ جهانی شده بم را از فهرست میراث جهانی در خطر اعلام کرد. خروج ارگ بم از فهرست میراث در خطر جهان پس از یک دهه تلاش صورت گرفته از سوی ۵ کشور ایران، ایتالیا، فرانسه، آلمان و ژاپن و با نظارت یونسکو صورت گرفت.

هم اکنون نیز بخش حاکم نشین ارگ بم بعد از گذشت ۱۵ سال همزمان با فرا رسیدن نوروز ۱۳۹۶ بازگشایی شد.

۵- سال ۲۰۰۴ ، پاسارگاد

مجموعه پاسارگاد، درواقع مجموعه‌ای از سازه‌های باستانی به‌جامانده از دوران هخامنشی است که در استان فارس قرار دارد .

پاسارگاد

عکس از: pasargadae.info

این مجموعه شامل ساختمان‌هایی مثل آرامگاه کوروش بزرگ، مسجد پاسارگاد، باغ پادشاهی پاسارگاد، کاخ دروازه، پل، کاخ بارعام، کاخ اختصاصی، دو کوشک، آب‌نماهای باغ شاهی، آرامگاه کمبوجیه، ساختارهای دفاعی تل تخت، کاروانسرای مظفری، محوطه مقدس و تنگه بلاغی است.

پاسارگاد

برج سنگی عکس از: pasargadae.info

این مجموعه، پنجمین مجموعه ثبت‌ شده در فهرست آثار میراث جهانی در ایران است که در نشست یونسکو که در تیرماه سال ۱۳۸۳ مطابق با سال 2004 میلادی در چین برگزار شد، به دلیل دارا بودن شاخص‌های فراوان بر اساس بندهای یکم، دوم، سوم و چهارم معیارهای فرهنگی با صددرصد آرا در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید.

۴- سال ۲۰۰۳ ، تخت سلیمان 

مجموعه آثار باستانی تخت سلیمان در ۴۲ كیلومتری شمال شرقی شهرستان تكاب در استان آذربایجان غربی قرار دارد. این منطقه از لحاظ سكونتگاه انسانی به ۳ هزار سال پیش باز می گردد؛ و یكی از مهمترین آثار تاریخی كشور است.

تخت سلیمان

مجموعه میراث جهانی تخت سلیمان تکاب در دوره‌های مختلف تاریخی محل سکونت اشکانیان، ساسانیان و ایلخانیان بود؛ قلعه تاریخی تخت سلیمان از دوره ساسانیان باقی مانده است و با بخش‌های مختلف همچون تالار ستون دار، ایوان خسرو، دروازه ها و دیوارهای مستحکم از بناهای مهم تاریخی جهان به شمار می‌رود. 

تخت سلیمان

عکاس: نامشخص

 كه به عنوان چهارمین اثر ایران در در ۱۳ تیر ۱۳۸۲ در فهرست .میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.  تخت سلیمان یکی از سه آتشکده ی بزرگ ایران در زمان ساسانیان است جالب است بدانید که این مجموعه جزو یکی از چاکراهای زمین به شمار می‌رود این مکان در زمان ساسانیان به قدر مقدس بوده است که حتی به زادگاه زرتشت نسبت داده اند .

۳- سال ۱۹۷۹ ، میدان امام اصفهان

اصفهان از آثار بر جای مانده از زمان شاه‌عباس اول صفوی است. دور تا دور این میدان را بناهایی در دو طبقه احاطه کرده اند. این سایت به خاطر وجود مسجدسلطنتی شهرت جهانی دارد. مسجد شیخ لطف الله،قیصریه و کاخ تیموریان از بناهای ارزشمند در این مجموعه هستند که هر یک گواه سبک زندگی اجتماعیو فرهنگی ایرانیان در طول دوران صفویه به شمار می روند.میدان امام و بناهای اطراف آن در سال ۱۹۷۹ میلادی جزو میراث جهانی یونسکو معرفی شد.

میدان امام اصفهان

عکس از: ویکی مدیا

۲- سال ۱۹۷۹ ، تخت جمشید (پرسپولیس)

تخت جمشید مجموعه‌ای از کاخ‌های بسیار باشکوهی است که ساخت آن‌ها در سال ۵۱۲ قبل از میلاد توسط داریوش هخامنشی آغاز شد و اتمام آن ۱۵۰ سال به طول انجامید. تخت جمشید در محوطه وسیعی واقع شده که از یک طرف به کوه رحمت و از طرف دیگر به مرودشت محدود است. این کاخ‌های عظیم سلطنتی در کنار شهر پارسه که یونانیان آن را پرسپولیس خوانده‌اند ساخته شده است .

تخت جمشید

عکس کاور از: tehrantimes.com

مجموعه جهانی تخت جمشید پایتخت  هخامنشیان در شهرستان مرودشت و در فاصله ۶۰ کیلومتری شمال شیراز واقع شده است. در سال ۱۹۷۹ تخت جمشید از جمله اولین مکان‌هایی بود که در ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.

۱- سال ۱۹۷۹ ، زیگورات چغازنبیل

چغازنبیل نیایشگاهی باستانی‌ که در زمان عیلامی‌ها و در حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد ، پادشاه بزرگ ایلام باستان و برای ستایش ایزد اینشوشیناک، نگهبان شهر شوش، ساخته شده‌ است و بخش به‌جامانده از شهر دوراونتش است.

مکان جغرافیایی زیگورات چغازنبیل در ۴۵ کیلومتری جنوب شهر شوش در نزدیکی منطقه باستانی هفت‌تپه است که از جاده شوش به اهواز قابل دسترسی است. بلندی آغازین آن ۵۲ متر و ۵ طبقه بوده‌ است. امروزه ارتفاع آن ۲۵ متر بوده و تنها ۲ طبقه و نیم از آن باقی مانده‌ است.

زیگورات چغازنبیل شوش در ۴ آبان ۱۳۵۸  برابر با ۲۶ اکتبر، ۱۹۷۹ میلادی به عنوان نخستین اثر ایرانی در فهرست میراث جهانی ثبت شد.

زیگورات چغازنبیل

عکس کاور از: سایت uncon-conv

با اینکه هم زمان با زیگورات چغازنبیل دو  پرونده مهم دیگر از بناهای تاریخی ایران یعنی تخت جمشید و میدان نقش جهان اصفهان برای ثبت جهانی همراه بودند اما برای اولین بار در سال ١٣۵٨ خورشیدی چغازنیبیل به عنوان اولین اثر ملی ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد. 

پس از معرفی ۲۳ اثر جهانی ایران در یونسکو جالب است که بدانید اولین فردی که تلاش بی‌وقفه خود را در راه ثبت اولین آثار جهانی ایران در یونسکو را گذاشت و پایه گذار ورود ایران و پیوستن ایران پس از سه سال از تاسیس آن به کنوانسیون میراث جهانی بود مرحوم پروفسور شهریار عدل بوده که در یک سال سه بنای تاریخی نام برده را در سال ۱۹۷۹ میلادی به ثبت رسانید اما پس از این سال طلایی برای آثار و بناهای میراث فرهنگی،  تا سال ۱۳۸۱ خورشیدی دیگر اثری از سرزمین آریایی در فهرست میراث جهانی جای نمی‌گیرد و ۲۴ سال وقفه در جهانی شدن میراث فرهنگی ایران می‌افتد. 

با ثبت جهانی شهریزد، ایران جزو ۱۰ کشور صاحب بیشترین آثار ثبت جهانی در جهان شد.. ایتالیا با ۵۱، چین با ۴۸ و اسپانیا با ۴۴ اثر در رده‌های اول تا سوم قرار گرفته‌اند. همچنین کشورهای فرانسه، آلمان، مکزیک، هند، انگلستان، روسیه و آمریکا در رده‌های چهارم تا دهم قرار گرفته‌اند.

اما  ایران در چند سال گذشته همیشه وضعیت خود را ارتقا داده است امید است که با خواندن این دو بخش از مقاله قدر آثار تاریخی خود را بیشتر بدانیم و با تمامی قوانین خحفاظتی در محافظت از آن‌ها کوشا باشیم.

برای سفر و بازدید از به تمامی مقاصد گردشگری داخلی و خارجی  و یا بناهای ارزشمند جهانی کشورمان اگر نیازمند تهیه بلیط ارزان هواپیما هستید کجارو به شما کمک می‌کند شما می‌توانید از طریق موتور جستجوی پرواز کجارو، ارزان‌ترین بلیط هواپیما به مقصد مورد نظر خود را یافته و از فروشنده‌های معتبر خرید کنید. 

 

برچسب‌ها تاریخی یونسکو

دیدگاه  

    جستجوی تور، پرواز، هتل، رستوران و دیدنی‌ها...

    تبلیغات