مقبره شاهزادگان صفوی: آرامگاه فرزندان قورچی‌باشی در اصفهان

مقبره شاهزادگان صفوی: آرامگاه فرزندان قورچی‌باشی در اصفهان

زهرا  آذرنیوش
| پنجشنبه, ۲۲ شهریور ۹۷ ساعت ۱۷:۴۵

مقبره شاهزادگان صفوی در اصفهان یکی از جاذبه‌های دیدنی و تاریخی شهر است که در ضلع جنوبی زیارتگاه ستی فاطمه واقع شده و غبار تاریخ گرفته است.

یکی از مکان‌های تاریخی و دیدنی استان اصفهان زیارتگاه ستی فاطمه در محله چهار سوی کوچک و در خیابان کاشانی شهر اصفهان است. ستی به احتمال بسیار مخفف واژه سیدتی است. در کنار این زیارتگاه و در ضلع جنوبی آن گورستانی قرار دارد که گفته می‌شود مربوط به خاندان صفویان است. امروزه دیگر اثری از این گورستان تاریخی که به نظر می‌رسد وسعت زیادی داشته، به چشم نمی‌خورد. تنها در جنوب مزار ستی فاطمه، بقعه‌ای قدیمی از دوره صفویه به چشم می‌خورد که بقعه شاهزادگان مقتول صفوی در صدها سال پیش بوده است. بنای اصلی این بقعه به زمان شاه عباس دوم برمی‌گردد که نوشته‌های حک شده بر روی کتیبه‌ای که از آن زمان در بقعه برجای مانده است که به خط محمدرضا امامی و در تاریخ ۱۰۶۷ هجری قمری نوشته شده است. این کتیبه تاریخی حکایت از آن دارد که این مکان قدمتی چند صد ساله را در پرونده خود به ثبت رسانده است.

ارامگاه شاهزادگان صفوی

عکس از وبلاگ جهان

پس از مرگ شاه عباس اول، جانشین او شاه صفی، به دلیل نداشتن درایت، بسیاری از دولت‌مردان و شاهزادگان عصر خود را به قتل رساند و حاکمیت صفوی را دچار بحران کرد.

اگر به تاریخ رجوع کنیم و سری به حوادت و وقایع این دوره بزنیم اجمالا می‌توان چنین به یادآورد که پس از مرگ شاه عباس اول، جانشین او شاه صفی اول، کوچک‌ترین نشانی از درایت شاه عباس نداشت و حاکمیت صفویه را دچار بحران کرد. شاه صفی عده زیادی از مردان با درایت و سپهسالاران سپاه ایران را به بهانه‌های کوچکی به قتل رساند. در این کشت و کشتارها حتی شاهزاده‌های کم سن و سال نیز جان سالم به در نبردند. از نوادگان شاه عباس صفوی و فرزندان عیسی خان قورچی باشی که از سرداران دوره شاه عباس بود از دم تیغ شاه صفی گذشتند و در گورستان ستی فاطمه به خاک سپرده شدند.

ارامگاه ستی فاطمه

عکس از سایت تاپ توریسم

اشخاص دفن شده در بقعه شاهزادگان صفویه زبیده بیگم دختر شاه عباس اول و همسر عیسی خان قورچی باشی و فرزندان و یک قبر نیز متعلق به نواده وی است.

بقعه‌ای که در حال حاضر بر فراز قبرهای شاهزادگان صفوی قرار دارد در دوران شاه عباس دوم بنا شده و آثار نقاشی و تذهیب‌کاری بر گنبدخانه و دیوارهای بقعه به چشم می‌خورد که نشان از تمدن و هنر بی‌مانند عصر صفویه دارد. در این بقعه چهار سنگ قبر مرمر بزرگ دارای نقوش و خطوط زیبا و یک سنگ قبر کوچک و یک سنگ بدون نام قرار دارد. طبق نوشته روی سنگ‌قبرها، این قبور مربوط به زبیده بیگم دختر شاه عباس اول و همسر عیسی خان قورچی باشی بوده است که همراه سه پسر خود که پسران عیسی خان نیز بوده‌اند با نام‌های سید محمدخان، معصوم‌میرزا و سیدعلی خان نظیر نوادگان شاه اسماعیل به خاک سپرده شده‌اند. سنگ قبر کوچک نیز بدر جهان بیگم دختر سیدمحمدخان است که در سال ۱۰۶۲ هجری قمری وفات یافته است. در این بقعه هریک قبری با سنگ مرمر نفیس به خود اختصاص داده‌اند که خطاط آنها محمدرضا امامی خوشنویس برجسته عصر صفویه بوده است.

ارامگاه شاهان صفوی در اصفهان

عکس از وبلاگ جهان

قبر شاهزادگان صفوی در ضلع جنوبی امام زاده ستی فاطمه قرار گرفته است. جنس قبر شاهزاده‌ها از سنگ مرمر و منقش به نقوش محتلف است. خطاط نوشته‌های روی قبرها، محمدرضا امامی، خوشنویس برجشته عصر صفویه است.

گچ‌بریها و کاشی‌کاری‌های داخل و خارج آرامگاه نیز دیدنی است. علاوه بر این‌ها بعضی از اعضای خاندان خلیفه سلطانی و مرعشی در این مکان مدفون هستند. همچنین گفته می‌شود مزار شاه اسماعیل سوم در نزدیکی امام‌زاده ستی فاطمه بوده که امروز اثری از آن برجای نمانده است. شاه اسماعیل سوم از شاهان تشریفاتی پایان دوره صفویه بود که توسط زندیان حمایت می‌شد. روی قبور شاهزادگان صفوی، سنگ‌های یکپارچه مرمری نفیسی قرار دارند که منقش به نقوش مختلف هستند. هرکدام از این سنگ‌ها دارای یک کتیبه در قسمت بالا و اشعاری در اطراف به خط نستعلیق هستند. در ضلع جنوبی داخل بقعه شاهزادگان صفوی نیز بر یک قطعه سنگ مرمر بسیار شفاف، که به حالت عمودی در قسمت پایین دیوار نصب شده اشعاری نوشته شده است. شواهد نشان می‌دهد این بقعه یک آرامگاه خانوادگی مربوط به خاندان عیسی خان قورچی و همسرش زبیده‌بیگم و فرزندان آنها بوده است. چون افراد مدفون در این آرامگاه از جانب زبیده‌ بیگم به شاهان صفوی رسیده و نوادگان شاه محسوب شده‌اند، این مقبره تاریخی عنوان مقبره شاهزادگان صفوی را به خود اختصاص داده است. طبقه قورچیان مهمترین طبقه نخبه در دسته قزلباش بود. آنها گارد مخصوص صفوی بودند و شاه عباش اول محافظ شخصی‌اش را از بین آنها برمی‌گزید. این سه شاهزاده که فرزندان عیسی خان قورچی بودند به دستور صفی اول گردن زده شدند.

مقبره شاهزادگان صفوی

عکس از وبلاگ جهان

مقبره شاهزادگان صفوی در ضلع جنوبی آرامگاه ستی فاطمه قرار دارد. این مقبره یکی از جاذبه های تاریخی اصفهان است که غبار تاریخ به خود گرفته و از دید بسیاری از گردشگران به دور مانده است.

اگر گذرتان به ستی فاطمه افتاد از نزدیک می‌توانید صحنه‌ای از یک غفلت تاریخی را شاهد باشید. اگر از میان مشبک‌کاری دیوار بقعه به درون آن نگاه کنید انبوهی از سیم و کابل و تعدادی سنگ قبر تاریخی را در کنار قبرهای شاهزادگان صفوی مقابل چشمان خود مشاهده خواهید کرد. بقعه درب چوبی کهنه‌ای دارد که قفل بزرگی به آن زده‌اند. از قرار گرفتن بیجای سیستم صوتی در این مقبره تاریخی می‌توان چنین حدس زد که این قفل به ضرورت باز می‌شود. این صحنه هر بیننده و گردشگری را به حسرت وا می‌دارد که چگونه به راحتی یکی از جاذبه‌های دیدنی و تاریخی اصفهان به این راحتی در دست فراموشی است، شاید اگر نگاه بهتری به تاریخ و جاذبه‌های تاریخی و گردشگری سراسر ایران داشتیم و این درک در فرهنگ عمومی ما گنجانده می‌شد که آثار تاریخی چه گنجینه‌ای برای یک سرزمین هستند در حفظ آنها کوشش بیشتری می‌کردیم.

آرامگاه شاهزادگان صفوی

عکس از:وب سایت noorarch.ir

عکس کاور از :خبرگزاری فارس

جستجوی تور مسافرتی

دیدگاه  

    تورهای برگزیده