بندرعباس از نگاه سفرنامه نویسان خارجی

بندرعباس از نگاه سفرنامه نویسان خارجی

رضا اردو
| شنبه, ۱۳ مرداد ۹۷ ساعت ۲۲:۱۵

چه زمانی که گمبرون نام داشت و چه زمانی که بندرعباس نام گرفت یک پای خارجی‌ها آنجا بود. داغی هوایش هم مانعی برای سفر گردشگران خارجی به آنجا نشده است.

وقتی پرتغالی‌ها به جزیره‌ی هرمز دست یافتند، در خشکی مقابل آن که همان بندرعباس کنونی باشد، بارگیری کردند. آنها به خاطر خرچنگ‌های فراوانی که در این محل دیده می‌شد آنجا را باندل کامارائو یا کامبارائو، به معنی بندر خرچنگ، نامیدند.

جهانگردان اروپایی نام این بندر را به صورت‌های گوناگون گامبرون، کمپرون، گمبرون، کوموران، کامورون، گامرون، گومرون، گامبرون و کمبرو آورده‌اند. از زمان شاه عباس اول به بعد هم نام بندرعباس به خود گرفت.

یان اسمیت، اولین سفیر هلند در ایران، در سال ۱۰۰۷ شمسی از طریق بندرعباس (گامبرون) وارد ایران شد. او اشاراتی به این بندر دارد:

«روز ۵ فوریه (۱۷ بهمن) بعد از طی ۵۰۰ کیلومتر دریایی بدون آنکه واقعه‌ی قابل ذکری رخ داده باشد به گامرون (گامبرون، بندرعباس) وارد شدیم. گامرون در دشتی وسیع در کنار دریا واقع شده که جزو ایالت هرمز است و از لحاظ جغرافیایی در مدار ۲۷ درجه‌ی شمالی قرار دارد.

بندرعباس

هوای این بندر در زمستان تا ماه آوریل (فروردین) معتدل است ولی بعد از آن به قدری هوا گرم و ناراحت‌کننده می‌شود که ساکنین این منطقه به نقاط کوهستانی کوچ می‌کنند. علت شدت گرمای این بندر و نواحی اطراف و هم‌سطح آن معلوم نیست؛ چون علاوه بر خشکی، آب دریا هم گرم می‌شود.

«ساکنین منطقه در فصل گرم به نقاط کوهستانی کوچ می‌کنند»

در نزدیکی شهر هرمز قلعه‌ی بزرگی در کنار یک میدان قرار دارد که بسیار محکم ساخته شده است. این قلعه دارای چهار برج است و دو سوم آن به وسیله‌ی دریا محاصره شده و تنها یک راه از خشکی برای ورود به قلعه وجود دارد و در این قسمت یک دیوار بسیار ضخیم دوجداره قلعه را از محیط خارج جدا می‌سازد ولی چون در پایه‌های این دیوار شن به کار رفته به آسانی می‌شود در آن مواد منفجره کار گذاشت و به داخل قلعه نفوذ کرد. پرتغالی‌ها هم به همین وسیله از ایرانی‌ها شکست خوردند و قلعه را از دست دادند. در این قلعه توپ‌های باعظمتی هم وجود دارد.

هرمز

طرحی از ورود اروپاییان به جزیره هرمز (سال ۱۶۷۰)

در داخل قلعه تعداد زیادی منبع آب ساخته شده که معمولاً سالی یک بار پر می‌شوند و این کار را موقعی انجام می‌دهند که کشتی‌های ما در بندر حاضرند وگرنه ممکن است ناوگان پرتغالی‌ها از این کار جلوگیری کنند. در موقع دیدار از قلعه، سلطان به افتخار ما چند تیر توپ شلیک کرد و ما هم در عوض به هنگام ترک قلعه، این مهمان‌نوازی او را با یک هدیه‌ی کوچک جبران کردیم».

«اینجا امن‌ترین جای خلیج فارس است»

ژان باتیست تاورنیه‌، جهانگرد فرانسوی، کمی پس از یان اسمیت، این بندر را از نظر امنیت برتر از دیگر کرانه‌های خلیج فارس برشمرد و اشاره کرد که گمرک‌خانه‌ای با رئیسی انگلیسی در آنجا برپا است. تاورنیه بندرعباس را شهری بزرگ با انبارهای گسترده که بر بالای آنها ساختمان‌هایی برای بازرگانان ساخته شده وصف می‌کند. او همچنین می‌نویسد که همه‌ی کشتی‌هایی که از هندوستان برای ایران و عثمانی و دیگر سرزمین‌های آسیایی و اروپایی کالاهای بازرگانی می‌برند در این بندر لنگر می‌اندازند.

بندرعباس

نقاشی از بندرعباس (سال ۱۷۰۴)

انگلبرت کمپفر، جهانگرد آلمانی، هم در سال ۱۰۶۲ خورشیدی به گمرک‌خانه‌ی انگلیسی اشاره کرده و گفته که نیمی از سود گمرکی بندرعباس را دریافت می‌کرده است.

ادوارد آیوز (Edward Ives)، پزشک انگلیسی که در سال ۱۱۳۷ از بندرعباس دیدن کرد، می‌نویسد: «این بندر اکنون هیچ‌گونه اهمیتی ندارد و ساختمان دو تجارت‌خانه‌ی انگلیسی‌ها و هلندی‌ها تنها ساختمان‌های مهم آن هستند. در حالی که تمامی شهر ویرانه است».

پرسی سایکس، افسر انگلیسی، در سال ۱۲۱۸ به ایران آمد. او بندرعباس را از دیدگاه موقعیت جغرافیایی دروازه‌ تجارت شرق و غرب و یکی از بنادر مهم مشرق‌ زمین دانست.

«بندرعباس دروازه تجارت شرق و غرب است»

از سفرنامه‌های جهانگردان سده‌های گذشته که بگذریم، بندرعباس و حوالی آن امروزه نیز مقصد برخی از توریست‌ها است. یکی از جاذبه‌های معروف جزیره‌ی هرمز است که در نزدیکی بندر قرار دارد. در ادامه چند نمونه از آخرین نظرات مسافران خارجی درباره‌ی این جزیره را می‌خوانیم.

بندرعباس

جزیره هرمز

توریستی که در اردیبهشت ۹۷ از کشور چک به جزیره هرمز آمده بود از تجربه‌‌اش در این جزیره گفت:

«سفر به جزیره هرمز در خلیج فارس را از دست ندهید. جاهای زیبای زیادی برای دیدن دارد؛ مثل  کوه نمکی، ساحل سرخ، دره‌ی رنگین‌کمان و .... می‌توانید اتومبیل یا موتور یا توک-توک بگیرید و در جزیره بچرخید که خیلی هم ارزان است. کل این گردش حدود چهار ساعت طول کشید».

مسافر هلندی در خرداد ۹۷ گفت خیلی راحت می‌توانید عاشق جزیره‌ی هرمز شوید:

«چشم‌اندازهای عجیب و غریب با رنگ‌های مختلف دارد. کوه‌های نمکی شگفت‌انگیز و آن تصویری که برج غروب می‌آفریند دیدنی هستند. موزه‌ی احمد نادعلیان، هنرمند محیطی، نیز جذاب است. دیدن زندگی قبایل آنجا هم جالب است؛ زنان نقاب بر چهره می‌گذارند».

بندرعباس

گردشگر کانادایی در خرداد ۹۷ جزیره‌ی هرمز را جزیره‌ای زیبا با طبیعتی بکر دانسته است:

«هرمز جزیره‌ای شگفت‌انگیز با زیبای‌ها طبیعی بسیار است. تا به حال هیچ‌جایی مثل این ندیده بودم. دیدن جزیره مثل رویا بود. واقعاً ارزشش را دارد که به خاطرش برای سفری یک‌روزه سوار قایق شوید. راهنمایی دوچرخه‌سوار اختیار کردیم. دوچرخه‌هایش سایه‌بان دارند و تا چهار نفر جا می‌گیرند.

اقامت در خانه‌های اجاره‌ای بهترین راه برای آشنایی با مردم بومی جزیره است

خانه‌های زیادی هست که می‌توان آنها را برای نهار اجاره کرد. ماندن در آن خانه‌ها تجربه‌ی اصیلی است و راه خوبی برای آشنایی با مردم بومی جزیره به حساب می‌آید. ما کمی از برنامه‌ی تور فاصله گرفتیم و رفتیم شنا کردیم. خیلی جالب بود که فقط ما در ساحل بودیم».

بندرعباس

باغ پرندگان و همچنین معبد هندوها نیز از دیگر مقاصد گردشگران خارجی در بندرعباس است.

دیدگاه  

    تبلیغات