گچساران در یک نگاه

فاطمه محمدی
دوشنبه، ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۰۰
گچساران در یک نگاه

گچساران یکی از شهرهای جنوب غربی استان کهگیلویه و بویراحمد است. این شهرستان مساحتی برابر با ۶۸۳.۴ کیلومترمربع دارد و ارتفاع آن از سطح دریا برابر با ۷۲۶ متر است.

گچساران یکی از شهرهای جنوب غربی ایران، در استان کهگیلویه و بویراحمد است که در تقسیم‌بندی‌های قدیمی جز استان فارس بود. شهرستان گچساران مساحتی برابر با ۶۸۳.۴ کیلومترمربع دارد. این شهر زیبا علاوه بر جاذبه‌های تاریخی زیبا، آثار تاریخی زیادی هم دارد و یکی از مقاصد بسیار خوب برای سفر در فصل تابستان و بهار است.

جغرافیا

گچساران

شهر گچساران از شمال به شهرستان چرام، از شمال غرب به شهرستان کهگیلویه و بویراحمد، از جنوب به شهرستان گناوه، از شرق و شمال شرقی به شهرستان ممسنی و از غرب به شهرستان بهبهان محدود می‌شود.

گچساران در منطقه گرمسیر قشلاقی قرار دارد و دارای دو نوع آب‌وهوای معتدل و خشک در نیمه شرقی و گرمسیری خشک در نیمه غربی است. رودخانه «زهره» مهم‌ترین رود این شهرستان است که در جنوب شرقی آن جاری است.

گچساران معادن زیادی دارد و یکی از مهم‌ترین مراکز استخراج و بهره‌برداری نفت کشور است.

وجه‌تسمیه

گچساران

نام قدیمی یا بهتر است بگوییم نام دیگر شهر گچساران، «دو گنبدان» است که دلیل این نام‌گذاری هم وجود دو گنبد فروریخته در دشت‌های شرق و غرب است، یکی از این گنبدها ۶ متر است که در غرب ناحیه بیشتر قرار دارد و گنبد دوم در جلگه شرقی، در ابتدای تنگ مالیون قرار داشته است. گنبد دوم امروز از بین رفته است و ویرانه‌های آن باقی‌مانده است.

«نور محمد مجیدی» در کتاب تاریخ و جغرافیایی کهگیلویه و بویراحمد درباره آثار این دو گنبد می‌گوید:

 ظاهراً بقایای آثار دو گنبد تا سال ۱۳۵۰ در شمال غربی شهر و در مجاورت مخازن آبی که شرکت نفت جهت کارگران و شهروندان دو گنبدان احداث نموده وجود داشته است.

تاریخچه

گچساران

علی‌اکبر دهخدا در لغت‌نامه‌اش در رابطه با دو گنبدان می‌گوید که دهی است از دهستان زیر کوه، بخش گچساران از توابع شهرستان بهبهان. در کتب تاریخی آمده است که دو گنبدان تا قبل از سال خالی از سکنه بود ولی با فعالیت شرکت نفت در منطقه گچساران قدیم، این منطقه اهمیت پیدا کرد و اولین چاه نفت در روستای بابا محمد از توابع دو گنبدان یا همان گچساران امروزی حفاری شد که امروز به چاه شماره شش مشهور است. در بعضی از منابع تاریخی از این شهر به‌عنوان محل یک کاروانسرای دوره صفوی نام‌برده شده و روستایی به نام «زریون» در شمال این کاروانسرا قرار داشته که امروزه از هیچ‌کدام اثری باقی نمانده است.

فرهنگ و آداب‌ و رسوم

پوشش

پوشش محلی

پوشش محلی گچساران، پوششی است که در کهگیلویه و بویر احمد رایج است. مردان گچساران کلاه بر سر می‌گذارند که نام آن «تیارس» است. در ایلات بختیاری کلاه‌سیاه رنگ نمدی بر سر می‌گذارند که از نوعی پشم مرغوب بانام «گز» تهیه می‌شود. از دیگر پوشاک مردانه می‌توانیم به تنبان و شلوار، شال کمر، سدره، کلیجه، جلیسقه، ارخالق، حله، عبا، گیوه، ارسی، کپنک، کردکی اشاره کرد.

پوشام زنانه شامل دلگ یا ارخالق، جومه، کلاه، روسری و چارقد، دستمال و جوراب است.

آداب و رسوم

آداب و رسوم

یکی از مراسم‌هایی که در کهگیلویه و گچساران با آداب‌ورسوم خاصی برگزار می‌شود، مراسم عروسی است. کچه زنی یا کنایه زنی روزی یکی از رسوم عروسی است که در آن مادر یا یکی از بستگان داماد بعد از مشورت با یکی از والدین دختر موردنظر، کنایه‌ای می‌زند و با زرنگی خاصی سعی می‌کند تا در یک نظر رضایت خانواده عروس را جلب کند.

گویش و زبان

مردم دو گنبدان یا گچساران به زبان لر بویر احمدی صحبت می‌کنند.

صنایع‌دستی

قالی‌بافی

از صنایع‌دستی گچساران می‌توان به تابلوهای معرق، مشبک، کیف، کمربند، مروارید بافی، جاجیم‌بافی، سیاه‌چادر بافی، گلیم‌بافی، قالی‌بافی، سبدبافی و آویزه‌های سنتی اشاره کرد.

سوغات

عسل

از سوغاتی‌های گچساران و کهگیلویه و بویر احمد می‌توان به گردو، عسل، انگور اشاره کرد.

غذای محلی

از غذاهای محلی گچساران می‌توان به آش کارده، آش بادام، شیر برنج و نان‌های شلشلی، تکو و گرده زیر چاله اشاره کرد.

جاذبه‌های گردشگری

جاذبه‌های تاریخی

چهارطاقی خیرآباد

از جاذبه‌های تاریخی گچساران باید به چهارطاقی خیرآباد، پل خیری و محمدخان، آرامگاه حکیمه خاتون، گنبد لیشتر، دژ سلیمان اشاره کرد.

جاذبه‌های طبیعی

کوه خامین

از جاذبه‌های طبیعی گچساران می‌توانیم به منطقه حفاظت‌شده کوه خامین، روستای مارین، روستای دیل، آبشار گنج بنار، تنگ باشتک، آبشار کیوان لیشتر، روستای نیمدور، منطقه گردشگری شلالدون و آبشار رودبال اشاره کرد.

برچسب‌ها مسافرت

دیدگاه  

    تبلیغات