فردوس در یک نگاه

فردوس در یک نگاه

فاطمه محمدی
| چهار شنبه, ۲ خرداد ۹۷ ساعت ۱۰:۰۰

فردوس شهری در استان خراسان جنوبی است که در فاصله ۴۳۵ کیلومتری جنوب مشهد قرار دارد و در مسیر محور اصلی استان‌های یزد، کرمان، اصفهان و بوشهر به مشهد واقع‌شده است.

فردوس شهری در استان خراسان جنوبی است که با مشهد،۴۳۵کیلومتر و با بیرجند،۱۹۵ کیلومتر فاصله دارد. فردوس مساحتی برابر با ۱۴/۵ کیلومترمربع دارد و ارتفاع آن از سطح دریا برابر با ۱۲۹۳ متر است. بر اساس آخرین سرشماری سال ۱۳۹۵، شهر فردوس جمعیتی برابر با ۲۸ هزار نفر دارد. در این مطلب تلاش کرده‌ایم تا شمارا با شهر تاریخی فردوس بیشتر آشنا کنیم، با ما همراه باشید:

جغرافیا

فردوس

فردوس در شمال غربی استان خراسان جنوبی، واقع‌شده است. این شهر از شمال به گناباد، از غرب به بشرویه، از جنوب به طبس، از شرق به سرایان محدود می‌شود.

سیاه کوه یکی از رشته‌کوه‌های اصلی فردوس است که ابتدا وانت‌های آن از شهرستان بجستان تا شهرستان نهبندان کشیده می‌شود. محدوده فردوس پر از پناهگاه‌ها و مناطق حفاظت‌شده است و طبیعت این منطقه در فصل بهار و تابستان دیدنی است.

در سال ۱۳۷۴، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷/۳ ریشتر فردوس را لرزاند که خرابی‌های عظیمی به بار آورد.

وجه‌تسمیه

فردوس

فردوس تا سال ۱۳۰۸، «تون» نام داشت.از دیگر معانی تون در کتب مختلف می‌توانیم به حمام، خزانه و گنجینه اشاره‌کنیم. برخی هم بر این باور هستند که به دلیل مجاورت فردوس با طبس و گرمای این منطقه، تون به معنای سرزمین گرم است.

فردوس

بنا بر باورهای باستانی، این منطقه در آن دوران، «تابان» نام داشته است و بعد از حمله اعراب تون نام‌گرفته. برخی هم بر این باورند که نام طبس و فردوس از گذشته در کنار هم ذکرشده و دو شهر کهن ایرانی بوده‌اند.

کلمه تون در اوستا به معنی شایسته و توانا است.

تاریخچه

فردوس

تون، یا همان فردوس، ابتدا تحت نفوذ مادها بوده است. هردوت، مردم این منطقه را از پارسی‌ها می‌داند و گفته که مردم این منطقه به زبان پارسی سخن می‌گفتند و با شکار گورخر و آهو زندگی خود را می‌گذراندند. محوطه تاریخی فردوس امروزی، قدمتی برابر با عصر اشکانیان دارد.

قدیمی‌ترین آثار یافت شده از تپه‌های باستانی فردوس متعلق به هزاره اول است. از دوران ساسانیان و عصر اسلامی آثار زیادی از این ناحیه به‌دست‌آمده است.

فردوس

بسیاری از مورخان و جهانگردان ازجمله مارکوپولو در سفرنامه‌هایشان از تون یا فردوس امروزی یادکرده‌اند. مردم شهر تون در حمله مغول قتل‌عام شدند و چهل هزار نفر از اسماعیلیه در تون کشته شدند.

عمرو لیث صفاری در تون ارگ بزرگی ساخت و در دوره حکومت شاه‌تهماسب اول این ارگ مرمت شد.

تون در عصر صفوی دوباره رشد کرد ولی قحطی قرن ۱۱ بخش عمده‌ای از جمعیت تون را کم کرد.

فرهنگ و آداب‌ و رسوم

پوشش

لباس محلی خراسان جنوبی

مردم فردوس پوشش خاصی ندارند و پوشش خراسان جنوبی در این ناحیه دیده می‌شود. ازجمله لباس‌های مردانه خراسانی می‌توان به کلاه نمدی، کلاه شب‌کلاه دوره دار، کلاه پهلوی و قرص اشاره کرد. از دیگر تن‌پوش‌ها می‌توان به عرقچین، گردن پیچ یا لکنته، جلیغه، پیراهن، قمیس، لباده، نیم‌تنه، شلوار، قبا و مچ پیچ اشاره کرد.

پوشاک محلی زنان شامل سرپوش، روبند، دستمال، کلوته، عرقچین، دالاق، شلیته، چادر و پاپوش می‌شود.

آداب‌ و رسوم

نخل برداری

یکی از آیین محلی فردوس، نخل برداری است. نخل در لغت به معنی تابوت است و در میان مردم فردوس به تابوت شهدای کربلا اطلاق می‌شود. در ماه محرم، عزاداران از روزهای اول نخل‌ها را سیاه‌پوش می‌کنند و در هر محله نخل‌ها تزئینات خاص خودشان رادارند.

گویش و زبان

مردم فردوس به گویش «تونی» صحبت می‌کنند. این گویش در بین گویش‌های فارسی در خراسان، یکی از قدیمی‌ترین گویش‌ها است که تا حد بسیار زیادی ویژگی‌های قدیمی‌تر زبان فارسی را حفظ کرده است. آهنگ و وزن ادای کلمات در این گویش، به شکلی است که درک آن برای شنونده ناآشنا بسیار دشوار است، به‌اندازه‌ای ‌که اغلب آن را یک‌زبان و نه گویش می‌پندارند.

صنایع‌دستی

قالیچه

قالی فردوس یکی از مهم‌ترین صنایع‌دستی این شهر است. از دیگر صنایع‌دستی این شهر باید به تون بافی، سفال‌گری، برک بافی، گلیم، نمدمالی، معرق کالی و مشبک‌کاری اشاره‌کنیم.

سوغات

زعفران

از سوغاتی‌های خوشمزه فردوس می‌توانیم از انار، زعفران، پسته، بادام، پنبه، گردو، کشک، زیره، انار یاد کنیم.

غذای محلی

اشکنه

غذاهای سنتی فردوس عبارت‌اند از: او گوشت، آش جوش تره، اشکنه اوجز، اشکنه شیری، برعنی، توگی، حسن لگی، کشک، کعچی و بلغور شیر.

جاذبه‌های گردشگری

جاذبه‌های تاریخی

فردوس

ازجمله جاذبه‌های تاریخی فردوس می‌توانیم به شهر تاریخی تون، مدرسه علمیه علیا، مسجد جامع تون، مسجد و آب‌انبار و حمام کوشک، موزه مردم‌شناسی، مدرسه علمیه حبیبیه، کوه قلعه و قلعه حسن‌آباد اشاره‌کنیم.

جاذبه‌های طبیعی

فردوس

ازجمله جاذبه‌های طبیعی فردوس عبارت‌اند از کویر پلوند، روستای ییلاقی باغستان، آبگرم فردوس، روستای تاریخي و گردشگري بيدسکان، روستای خانیک، روستای مهوید و کوشک حاجی‌آباد.

برچسب‌ها لوکیشن

دیدگاه  

    تبلیغات