بیستون در یک نگاه

بیستون در یک نگاه

نیکی قره گوزلویان
| یکشنبه, ۱۳ خرداد ۹۷ ساعت ۱۰:۰۰

بیستون شهری است که به دلیل مجاورت با کوهی به همین نام، از دیر زمان مورد توجه بوده است.

جغرافیا

شهر بیستون در شهرستان هرسین، استان کرمانشاه، قرار دارد. این شهر در ۲۷ کیلومتری شمال شرقی کرمانشاه، در پای کوهی معروف به همین نام و در مسیر جاده همدان به کرمانشاه واقع شده است. بیستون که دارای دو دهستان چهر و مرکزی است، از زمان‌های کهن مورد توجه بوده و از هر دوره‌ای در آن اثری باستانی یافت می‌شود. این شهر به صحنه، کرمانشاه و رودخانه گاماسیاب در جنوب محدود می‌شود. محوطه بیستون از آثار ملی به شمار آمده و اثر تاریخی بیستون نیز در سال ۲۰۰۶ در میراث جهانی یونسکو به نام ایران به ثبت رسیده است.

محوطه بیستون

عکس از: نیکی قره گوزلویان

اقلیم

با وجود کوه بیستون و رودخانه گاماسیاب در این منطقه، آب و هوایی معتدل ایجاد شده و میانگین بارش سالانه به ۵۰۰ میلی‌متر رسیده است. شهر بیستون بیش از ۱۰۰ روز یخبندان سالانه دارد.

تاریخچه

نام این محل در گذشته بغستان، به معنی جایگاه بغ یا خدا، بوده است. به تعبیری، می‌توان گفت که روحانیون زرتشتی، کوه بیستون را نماد بغ یا همان خدا می‌دانسته‌اند. تعبیری دیگر در این زمینه مرتبط با دین کلدانیان است که واژه بغ یا باگ، «خدای بزرگ» آنان قلمداد می‌شده است. این واژه در زبان پهلوی به بَهیستان و سپس بَهیستون تبدیل شده و امروزه با نام بیستون شناخته می‌شود. لازم به ذکر است که عبارت «بی ستون» که به شکل محاوره‌ای و به معنای بدون ستون استفاده می‌شود، فاقد اعتبار است.

روستای قدیم بیستون شامل ۱۰۰ خانه مسکونی بوده که در مجموع حدود ۱۵۰ خانوار در آن زندگی می‌کردند. این شهر دارای یک خیابان یا همان بازار اصلی بود که از کاروانسرا شروع شده و در سراب یا برکه بیستون پایان می‌یافت. بازار این شهر چیزی در حدود 25 مغازه داشت. در این مقطع زمانی ساختار خانه‌ها از کاه گل و سنگ و بعضی از آجر بوده، و بالای ساختمان نیز با کاه گل پوشانده می‌شده است. هر خانه دارای یک مطبخ یا نانواخانه بوده که جهت پخت نان و طبخ غذا استفاده می‌شده است. همچنین تعدادی از خانه‌ها دارای طویله و زاغه نیز بوده‌اند. در این برهه، تعدادی از خانواده‌ها در کاروانسرا زندگی می‌کردند. جالب است بدانید در این زمان به علت نبودن برق، در تابستانها یخ را به صورت طبیعی از یخچالهای کوه بیستون آورده و از آن «ویرچال» یا «برف‌چال» تهیه کرده و آم را مانند یخ به مردم می‌فروختند. در زمستان‌ها نیز برای گرمایش از هیزم و نفت یا فضولات گاو و گوسفند استفاده می‌شده است.

در سال ۱۳۴۹ و پس از آنکه دولت، شهرکی در کنار بیستون احداث کرد، از اهالی شهر خواست تا به این شهرک نقل مکان کنند. در سال ۵۷ و پس از آنکه مردم، شغل مغازه داری را در جاده صحنه و پل آجری گسترش دادند، این منطقه به شهر بیستون تبدیل شد. این منطقه با نام محلی سرپل بیستون نیز شناخته می‌شود.

مردم شناسی

اکثر مردم شهر بیستون مسلمان و شیعی مذهب هستند. زبان مردم این شهر لکی و کردی است. در حال حاضر بیشتر جمعیت بیستون را مهاجران روستایی تشکیل می‌دهند که در شهرک‌هایی از جمله شهرک بیستون و شهرک الزهرا سکنی گزیده‌اند. در مورد لباس محلی افراد این شهر اطلاعاتی در دسترس نیست.

کوه بیستون

عکس از: نیکی قره گوزلویان

دیدنی‌ها

از جمله آثار تاریخی شهر بیستون می‌توان به کوه بیستون، تندیس هرکول، سنگ‌نبشته بیستون، سراب بیستون، پل خسرو، نیایشگاه مادی بیستون، پل بیستون ( همچنین با نام‌های پل شاه عباسی، پل کهنه، پل صفوی، پل نادر آباد و دینورآب شناخته می‌شود.)، غار مرتاریک، غار مردودر، کاروانسرای شاه عباسی کرمانشاه، غار مرآفتاب، آبشار تافه، غار انار، غار خِر (مرخل)، غار آوزا (آبزا)، غار شکارچیان، پل نوژی وران و پل میان راهان اشاره کرد.

تندیس هرکول

صنایع دستی

صنایع دستی بیستون شامل گلیم ‌بافی، داوار بافی (سیاه چادر) و موج بافی است.

داورا بافی

عکس از: سعید سروش

دیدگاه  

    جستجوی تور، پرواز، هتل، رستوران و دیدنی‌ها...

    تبلیغات