بردسیر در یک نگاه

زهرا  آذرنیوش
شنبه، ۵ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۵:۰۰
بردسیر در یک نگاه

بردسیر از شهرهای معروف ایران، دارای سابقه‌ای باستانی است که جاذبه‌های تاریخی و طبیعی کم‌نظیری در دل خود دارد.

بردسیر از شهرهایی است که منابع تاریخی سابقه آن را به دوره ساسان می‌رسانند. این شهر در فاصله ۶۵ کیلومتری کرمان قرار گرفته است. بردسیر دارای سابقه تمدنی بسیار زیادی است وجود تل ابلیس در این شهر که به گفته منابع دارای پنج هزار سال قدمت است، می‌تواند نمایانگر دیرینه بودن شهر بردسیر باشد. علاوه بر این وجود قلعه‌های مختلف در این مکان که همه سابقه باستانی دارند، نشانی دیگر بر تایید دیرینه بودن شهر است. شهر بردسیر بعد از اسلام نیز دارای اهمیت بسیار است. آثار باقی مانده از دوره حکومت‌های بعد از اسلام نشانی بر تایید این امر است.

شهر بردسیر

جغرافیا

شهر بردسیر در دره‌ای با جهت شمال غربی-جنوب شرقی قرار گرفته است. بردسیر از شمال به شهرستان‌های کرمان و رفسنجان، از مشرق به شهرستان‌های کرمان و جیرفت، از جنوب به شهر بافت و سیرجان و از مغرب به شهرستان‌های سیرجان و رفسنجان محدود است. شهر بردسیر از قدیم محلی برای چراگاه و شکارگاه محسوب می‌شد. مطابق سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت بردسیر را ۳۱۸۷۰ نفر تخمین زده‌اند. این شهر کوه‌ها و ارتفاعات بسیاری دارد و ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۲۰۰۰ متر است. شهر دارای آب و هوایی معتدل است به‌گونه‌ای که در تابستان خنک و در زمستان سرد و برفی است. شهر بردسیر روستاهای خوش آب و هوایی دارد. بلندترین منطقه مسکونی این شهر، روستای اردیکان از توابع بردسیر است.

بردسیر

تاریخچه شهر

بردسیر یا بردشیر، در گذشته با نام مشیز نیز مشهور بوده است. سابقه شهر بردسیر به دوره ساسانی و عهد اردشیر بنیانگذار سلسله ساسانیان می‌رسد. ارشیر را سازنده بردسیر دانسته‌اند به این مفهوم، برخی منابع، شهر بردسیر را با عنوان «ویه اردشیر» نیز دانسته‌اند که با گذر زمان به بردسیر تبدیل شده است. اما وجود برخی آثار باستانی در شهر که مربوط به قبل از ساسانیان است، مشخص می‌کند که این شهر پیش از ساسانیان نیز دارای مدنیت بوده است.

شهر بردسیر در دوره ساسانیان از اهمیت قابل توجهی برخوردار بود، بعد از این دوره، با آمدن اسلام به ایران، در دوره آل بویه مرکز ایالت شد. در دوره سلجوقیان نیز اهمیت فوق‌العاده‌ای داشت. در منابع دوره سلجوقی وجود چند بیمارستان در شهر و کتابخانه‌ای با ۵۰۰۰ جلد کتاب گزارش شده است که در دوره مغول از بین رفته‌اند. وجود کتابخانه و مسجد معروفی در این شهر نشان از اهمیت شهر در دوره سلجوقیان دارد. در مورد تاریخچه بردسیر و اهمیت تاریخی آن اگر صحبت کنیم بحث به درازا می‌کشد، وجود تل ابلیس در دشت بردسیر به‌عنوان قدیمی‌ترین اثر بردسیر به‌تنهایی می‌تواند شناسنامه‌ای برای قدمت این شهر محسوب شود.

تل ابلیس

مردم‌شناسی

مردم بردسیر اغلب مسلمان و شیعه دوازده امامی هستند. در این شهر، گروه‌هایی از دراویش نیز دیده شده است. همچنین به‌دلیل باستانی بودن شهر، طبیعی است که دارای اقلیتی زرتشتی نیز باشد. زبان مردم این شهر لهجه کرمانی است، اما در در جاهای مختلف کمی لهجه‌ها متفاوت است، بنابراین اندک تفاوت‌هایی در لهجه این مردم نسبت به اصل لهجه کرمانی دیده می‌شود. شغل مردم بردسیر اغلب کشاورزی است. شهر بردسیر امروزه یک شهر صنعتی محسوب می‌شود و کارخانجات گلاب و مس بسیاری در شهر موجود است و برخی مردم شهر نیز در صنایع دستی مردم شهر قالی‌بافی، گلیم بافی، ویته‌دوزی و چادرشب است.

ویته دوزی

سوغات مردم شهر بردسیر گلاب است. اگرچه در ایران معمولا گلاب کاشان و قمصر معروف است، اما گلاب کرمان نیز در ایران و خارج از ایران اهمیت بسیاری دارد.

جاذبه‌های تاریخی و گردشگری

ارگ بردسیر از معروف‌ترین جاذبه‌های شهر است که در مرکز شهر بردسیر و رو‌به‌روی مسجد جامع، که خود نیز از آثار قدیمی است، قرار دارد. مساحت ارگ بیشتر از ۲۳۰۰ مترمربع است که به‌طور میانگین هشت متر بالاتر از سطح خیابان است. قدمت این ارگ به بیش از ۳۰۰ سال قبل می‌رسد. 

ارگ بردسیر

مسجد جامع بردسیر به گفته حمدالله مستوفی در عهد عمربن عبدالعزیز ساخته شد و نام آن مسجد عتیق بود. این مسجد که سابقه بسیاری دارد، امروزه از بین رفته و تنها بخشی از آن برجای مانده است.

مسجد جامع بردسیر

خانه بهادرالملک بردسیر از بناهای تاریخی شهر کرمان است که توسط بهادرالملک ساخته شده و سابقه آن به دوره قاجار می‌رسد. این بنا  تالار، انبارهای بزرگ و برخ خشتی زیبایی دارد.

خانه بهادرالملک بردسیر

آبشار هیجین در شمال بردسیر در روستای هیجین قرار دارد که دارای چشم‌انداز زیبا و باغ و پوشش سرسبز درختان و درختچه‌های «سرخگز» است.

آبشار هیجین

رودخانه چاری از دیگر جاذبه‌های طبیعی بردسیر است که از ارتفاعات شیرینگ چهارطاق سرچشمه گرفته و در بردسیر جاری می‌شود و به دشت باغین کرمان می‌ریزد.

رودخانه چاری

دریاچه ترشاب در ۱۳ کیلومتری بردسیر که از ذوب برف‌های ارتفاعات شهر سرچشمه می‌گیرد، دریاچه‌ای فصلی است که در فصول گرم خشک می‌شود، اما طبیعتی زیبا و چشم‌اندازی دلفریب دارد.

دریاچه ترشاب

منطقه حفاظت شده ببدویه بردسیر از دیگر جاذبه‌های شهر است که همه ساله پذیرای صدها پرنده آبزی و کنارآبزی است. تنوع زیستی و چشم‌اندازهای بی‌نظیر این منطقه سبب شده است که منطقه از اهمیت گردشگری بسیاری برخوردار شود.

منطقه حفاظت شده بیدویه

شهر بردسیر اقامتگاه خاصی ندارد و برای بازدید از آن می‌توان از هتل‌ها و اقامتگاه‌های کرمان و شهرهای همجوار استفاده کرد. بردسیر به‌عنوان یکی از شهرهای باستانی ایران با داشتن آثار تاریخی، می‌تواند مورد توجه علاقه‌مندان به تاریخ و معماری باشد.

 

مطالب مرتبط:

    منبع جغرافیای کرمان، احمدعلی خان وزیری،تصحیح محمدابراهیم باستانی پاریزی،تهران: نشر انجمن آثار و مفاخر فرهنگی،1377. تاریخ پیامبران و پادشاهان، حمزه اصفهانی، ترجمه دکتر جعفر شعار،تهران: امیرکبیر،1346ص43. مجموعه مقالات کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران، احمد تهرانی مقدم، جلد دوم . سازمان میراث فرهنگی کشور (پژوهشگاه) . 1374 seeiran دانشنامه جهان اسلام جغرافیای کرمان، احمدعلی خان وزیری،تصحیح محمدابراهیم باستانی پاریزی،تهران: نشر انجمن آثار و مفاخر فرهنگی،1377.
    برچسب‌ها کرمان

    دیدگاه