کلات در یک نگاه

کلات در یک نگاه

فاطمه محمدی
| چهار شنبه, ۹ خرداد ۹۷ ساعت ۱۰:۰۰

کلات شهری در شمال استان خراسان رضوی است که به نام آن بانام نادرشاه افشار گره‌خورده است. این شهر زیبا و تاریخی در فاصله ۱۴۵ کیلومتری مشهد قرار دارد.

کلات یکی از شهرهای زیبا و تاریخی استان خراسان رضوی است که با شنیدن نام آن به یاد نادرشاه افشار می‌افتیم. کلات شهری در میانکوه‌های هزار مسجد است. این شهر زیبا آثار تاریخی زیادی دارد که مهم‌ترین آن‌ها کلات نادری است. اطراف باغ کلات را کوه‌های بلند و صعب‌العبور احاطه کرده است. مسیر مشهد به کلات یکی از زیباترین جاده‌های ایران است که این مسیر به‌تنهایی یکی از زیباترین جاذبه‌های طبیعی این منطقه است. در این مطلب به شناخت بیشتر شهر کلات پرداخته‌ایم، با ما همراه باشید تا این شهر زیبا را بشناسید:

جغرافیا

کلات

کلات در شمال شرقی استان خراسان رضوی واقع‌شده است، فاصله مشهد تا کلات کیلومتر است و این جاده یکی از پرپیچ‌وخم ترین و زیباترین جاده‌های منطقه است. کلات از شمال به‌وسیله تپه‌ماهورهایی به طول ۱۸۰ کیلومتر با کشور ترکمنستان هم جوار است. کلات از جنوب به کوه هزار مسجد و مشهد، از شرق به سرخس و از غرب به درگز محدود می‌شود. کلات مساحتی برابر با ۳.۵۱۸ کیلومترمربع دارد، آب‌وهوای کلات معتدل کوهستانی است و ارتفاع آن از سطح دریا برابر با ۲۱۰۰ متر است. بارش مستمر باران در فصل‌های بهار و پاییز منجر به رونق کشاورزی در این منطقه شده است. بزرگ‌ترین دره‌های عمیق ایران در منطقه روستای قله زو واقع، در شهرستان کلات قرار دارند. کلات شامل ۱۴۰ آبادی است.

وجه‌تسمیه

کلات

لغت کلات به معنی «آبادی و زیستگاه بر فراز کوه» است و همان‌طور که از اسمش پیدا است، این شهر در منطقه‌ای خوش آب‌وهوا واقع‌شده است.

تاریخچه

کلات، به سرزمین دژهای نفوذناپذیر مشهور است و دلیل انتخاب کلات توسط نادر هم همین ویژگی منحصربه‌فرد آن بوده است. کاخ خورشید را می‌توان، کاخ و گنجینه گنج‌های نادر دانست. تخت طاووس، الماس کوه نور، الماس دریای نور و گنج‌های حاصل از لشکرکشی او به هندوستان در تاریخ شهره عام است. نادر زمانی که هند را فتح کرد، در برابر دریافت کلید گنجینه هندیان پذیرفت که حکمرانی را از حاکم هند نگیرد و او حاکم هند بماند. سپس گنجینه‌ای آن‌چنان ارزشمند با خود به ایران آورد که تا ۳ سال تمام ایرانیان از پرداخت مالیات معاف شدند.

کلات

عکس از مهدی تمیزی

زمانی که نادرشاه افشار به حکومت خراسان رسید، ایران با بی‌کفایتی‌های حکومتی زیادی روبه‌رو بود، نادر تلاش کرد تا ایرانیان را باهم متحد کند و تمام مهاجمان در مرزها را به عقب راند.

یکی از محبوب‌ترین آثار تاریخی ایران، مجموعه کلات نادری یا کاخ خورشید است. کاخ خورشید، بنایی ۳ طبقه است که اسیرهای هندی آن را ساختند. این کاخ ۱۲ اتاق دارد که داخل هر اتاق تزییناتی از نقاشی و گچ‌بری دیده می‌شود. در میان این تزیینات، تصاویری از شاهزادگان نادری هم به چشم می‌خورد.

فرهنگ و آداب‌ و رسوم

پوشش

عروسی کردها

عکس از ایسنا

لباس محلی کرده‌ای منطقه‌ی لایین و کلات شبیه لباس اقوام ترکمن بوده و کاملاً متفاوت از لباس سایر کرده‌ای خراسان است. علت این مسئله را می‌توان نزدیکی این منطقه به مناطق ترکمن نشین مرز ایران و تأثیر آن در طول تاریخ دانست. زنان کلات از ابریشم برای بافت لباس‌های خود استفاده می‌کنند و رنگی که در لباس آن‌ها بسیار دیده می‌شود، رنگ قرمز است. دختران کرمانجی شال‌های تک‌رنگ با شلوارهایی بنفش می‌پوشند، دختران متأهل شال قرمز و مشکی و نوعروس‌ها چادرشب سبز یا زرد بر سر می‌اندازند. زنان مسن لباس‌هایی تیره و کت‌هایی کوتاه بر تن می‌کنند.

گویش و زبان

بخش زیادی از جمعیت کلات به گویش کرمانجی صحبت می‌کنند. محل اصلی سکونت کرمانج های خراسان، در شهرها و روستاهای خراسان شمالی و خراسان رضوی است.

آداب‌ و رسوم

پوشش خراسان رضوی

مراسم عروسي و آداب‌ و رسوم آن در منطقه كلات، امروز هم در ميان اقوام و طوایف مختلف همچنان ارزش خود را حفظ کرده است، چون با شيوه و سبک‌هایی به اجرا درمی‌آید كه از سده‌های گذشته به نسل حاضر رسيده و در ميان اين مردم حفاظت‌شده است. در مراسم ازدواج زنان و مردان از پوشش‌های بومي و سنتي منطقه به رنگ‌های مختلف استفاده می‌کنند و با بهره‌گیری از سازهای سنتي ازجمله دهل، سرنا، قشمه و... به رقص و شادی می‌پردازند.

صنایع‌دستی

گلیم پشمی

از صنایع‌دستی کلات می‌توانیم به فرش و گلیم‌های پشمی و لباس‌های پشمی بارنگ‌هایی زنده و زیبا اشاره کرد.

سوغات

عسل طبیعی

از سوغاتی‌ها و محصولات کلات می‌توانیم به انواع برنج، عسل طبیعی، روغن کنجد، کره محلی، روغن زرد، گردو اشاره‌کنیم.

غذای محلی

غذاهای محلی کلات عبارت‌اند از آش کوریا، کاچی محلی.

جاذبه‌های گردشگری

جاذبه‌های تاریخی

کلات نادری

از جاذبه‌های تاریخی کلات می‌توانیم به مسجد کبود گنبد، عمارت خورشید، کتیبه نادری، بند نادری، برج و باروی دربند ارغونشاه، خانه گبرها در سررود، تپه تاریخی حسن احمد، آب‌انبارهای روستای خشت اشاره کرد.

جاذبه‌های طبیعی

آبشارهای کلات

از جاذبه‌های طبیعی منطقه کلات باید به آبشارهای قره‌سو، آبشارهای چرم، جنگل پسته خواجه، روستای بابا رمضان اشاره کرد.

برچسب‌ها مسافرت

دیدگاه  

    تبلیغات