آرامگاه سید صدرالدین، یادگاری از جنگ چالدران

آرامگاه سید صدرالدین، یادگاری از جنگ چالدران

بهاره غنچه
| چهار شنبه, ۵ اردیبهشت ۹۷ ساعت ۱۷:۴۵

آرامگاه سید صدرالدین یادگاری از جنگ تاریخی چالدران در آذربایجان غربی است که نماد غیرت و رشادت ایرانیان محسوب می‌شود.

شهرستان چالدران یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان غربی است. این شهرستان نام‌های مختلفی دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به قره عینی، سیه چشمه و چالدران که نام اصلی است، اشاره کرد. شهرستان چالدران بیشتر به خاطر جنگ چالدران شهرت دارد؛ جنگی که بین نیروهای شاه اسماعیل اول صفوی و سلطان سلیم اول عثمانی در ۳۱ مرداد ۸۹۳ خورشیدی رخ داد. از آثار این جنگ در شهرستان، گورستان کشته‌شدگان جنگ و چندین مجسمه در محل جنگ و داخل شهر بر جای مانده‌ است. آرامگاه سید صدرالدین یادگاری از جنگ چالدران است و از جاذبه‌های گردشگری شهر محسوب می‌شود. این آرامگاه متعلق به سیدصدرالدین صفوی، وزیر اعظم شاه اسماعیل صفوی است که در جنگ چالدران با رشادت‌های فراوان با همراهی ۲۷ هزار نفر از سربازان رشید اسلام در این محل به شهادت رسید.

آرامگاه سید صدرالدین

مقبره سید صدرالدین یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی، مذهبی در شمال استان آذربایجان غربی است و به عنوان نماد رشادت و میهن دوستی ایرانیان برای پاسداشت یاد و خاطره ۲۷ هزار شهید جنگ چالدران با الهام از معماری اصیل ایران با استفاده از آجر قرمز و سنگ در ۴ کیلومتری چالدران بین روستاهای گل اشاقی و سعدل در دوران صفویه بنا شد. این اثر زیبا از جمله مقبره‌های منحصر به‌ فرد اسلامی است که به‌صورت بنای ۶ ضلعی احداث شده و در دشت وسیعی قرار گرفته و این دشت یادآور واقعه تاریخی جنگ چالدران و نبرد سهمگین ایران و عثمانی است.

میر سید شریف‌الدین علی صدر قاضی عسگر شیرازی ملقب به سیدصدرالدین از وزاری شاه اسماعیل صفوی است که در آن جنگ به شهادت رسید و مقبره وی از آن زمان مورد تکریم و احترام اهالی چالدران و مناطق اطراف است.

سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان غربی در سال ۱۳۷۰ مطالعات باستان‌شناسی را به سرپرستی بهمن کارگر عضو هیئت علمی سازمان در محل مقبره آغاز کرد. باستان‌شناسان توصیفات این آرامگاه را بدین صورت معرفی کردند که پی مقبره بر روی کرسی چینی سنگی ساخته شده که از داخل مدور و از بیرون ۶ ضلعی بود و بالا بودن آب‌های تحت‌الارض پی بنا و قبور شهدا را غرقاب کرده بود که علت آن به احتمال قوی انسداد تخلیه آب‌های زیرزمینی در انتهای مخروط افکنه در اثر انباشته شدن رسوبات و به احتمال کمتر مربوط به تغییر مسیر حرکت چشمه بالادست بنا یا هر دو این‌ها بوده است.

آرامگاه سید صدرالدین

مصالح استفاده شده در بنا از ۳ ماده اصلی سنگ با ملات گل و آهک بوده و جنس سنگ‌های حجاری شده بکار رفته در آن از نوع آتشفشانی اسیدی، متعلق به کواترنری و بیشتر به رنگ سفید هستند. مقبره سید صدرالدین در نحوه کرسی چینی سنگی، سنگ‌های نما و استفاده از ملاط ماسه و آهک با بنای شیخ حیدر قابل مقایسه است.

بنای این مقبره ابتدا به صورت ساختمانی مدور از سنگ و گل با سقف تیرپوش و بنایی ساده بود که پس از انجام مطالعات باستان‌شناسی و بررسی متون تاریخی، سازمان یادشده در سال ۱۳۷۸ بدلیل تکریم محل توسط اهالی چالدران و به پاس احترام به شهدای حماسه تاریخی چالدران با حفظ پلان مقبره مکشوفه یک یادمان آجری گنبددار از روی پی اصلی احداث کرد که نقشه آن ملهم از بنای اولیه بنا است. این یادمان دارای کرسی چینی از جنس سنگ‌های تراش خورده است که ارتفاعی حدود دومتر را شامل می‌شود، در جهت زیبا کردن آن ازاره تزئینی در قسمت فوقانی کرسی چینی ایجاد کرده‌اند.

ایوان رفیع و زیبای مقبره در سمت جنوب آن تعبیه شده و تزئیناتی همچون مقرنس‌کاری، آجرکاری و قاب‌بندی در آن به کار رفته و نورگیرهای داخلی قسمتی از نور داخل یادمان را تامین می‌کنند. گنبد زیبای این یادمان به صورت دو پوش طراحی شده و ارتفاع بنا با احتساب آن به ۲۵ متر می‌رسد. در بخش بیرونی بنا و قسمت تحتانی آن به پیروی از اسلوب ساخت مقبره از سنگ‌های سفید تراش‌خورده استعمال شده و در سمت فوقانی آن حجرات تزئینی همراه با طاق‌های جناقی به چشم می‌خورد.

قرینه‌سازی و بندکشی آجرها به صورت فیل پوش‌های منظم، قاب‌بندی و حرکت یکنواخت آجرها در جهت احداث گنبد زیبایی این بنا را دوچندان می‌کند. در ورودی محوطه مقبره مجسمه شاه اسماعیل اول به صورت ایستاده و به ارتفاع ۵٫۳ متر از فایبرگلاس و بتون به رنگ برنز خودنمایی می‌کند.

آرامگاه سید صدرالدین

فرماندار چالدران در گفتگو با مهر،‌ مقبره سید صدرالدین را ميراث ماندگار از غيرت ملی ايرانیان دانست و ضمن انتقاد از ناشناخته ماندن رشادت‌های ۲۷ هزار شهید این حادثه ماندگار در تاریخ ایران، گفت:

جنگ حماسی چالدران به عنوان نگين درخشانی در تاريخ سرشار از مقاومت و حماسه ملت ايران می‌درخشد.

نماینده مردم ماکو، چالدران، شوط و پلدشت در مجلس شورای اسلامی، نبود راه دسترسی مناسب از جمله راه‌آهن، بزرگراه و آزادراه و تعداد ناکافی پروازها را دلایل ناشناخته ماندن میراثی ماندگار همچون مقبره سید صدرالدین به عنوان نماد قدرت و غیرت ایرانیان از دید گردشگران اعلام کرد.

این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۳۲۵۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت ملی رسیده است.

دیدگاه  

    جستجوی تور، پرواز، هتل، رستوران و دیدنی‌ها...

    تبلیغات